Với đặc thù địa bàn rộng, nhiều xã vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn khó khăn, việc đưa người dân đến các cơ sở đào tạo để học nghề không phải lúc nào cũng thuận lợi. Bởi vậy, một trong những hướng đi được Tuyên Quang chú trọng là đưa lớp học đến gần người dân, tổ chức đào tạo ngay tại thôn, bản và vùng sản xuất.
Với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nghề được lựa chọn theo điều kiện và lợi thế từng địa bàn: trồng, chế biến chè; trồng dược liệu; chăn nuôi gia súc; nuôi trồng thủy sản nước ngọt, dệt thổ cẩm; phát triển sản phẩm OCOP; du lịch cộng đồng cùng các kỹ năng dịch vụ nhà hàng, khách sạn. Việc tổ chức các lớp học ngay tại xã, thôn, bản giúp kiến thức không nằm trên lớp học mà được đưa vào chính ruộng nương, khu rừng và sinh kế của người dân.
Một trong những giải pháp được tỉnh Tuyên Quang hướng đến là xây dựng Mô hình liên kết “Nhà trường-Nhà doanh nghiệp-Nhà nông.” Mô hình này là một hướng đi đột phá, giúp công tác đào tạo nghề cho đồng bào dân tộc thiểu số thoát khỏi tình trạng lý thuyết suông, hướng tới giải quyết việc làm thực tế và phát triển kinh tế bền vững tại địa phương.
Trên cơ sở đó, năm 2025, Hội Nông dân tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trường Cao đẳng Kinh tế, Kỹ thuật và Thủy sản tổ chức khai giảng lớp đào tạo nghề “Chăn nuôi thú y” và lớp đào tạo nghề nuôi trồng thủy sản nước ngọt theo tiêu chuẩn VietGap cho các hội viên, trong đó đa số hội viên là đồng bào dân tộc thiểu số.
Qua lớp học, các hội viên đã được trang bị những kiến thức cơ bản và thiết thực về chăn nuôi gia súc, gia cầm; kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng; vệ sinh chuồng trại; phòng, chống và điều trị một số bệnh thường gặp trong chăn nuôi hay cách cải tạo, xử lý ao nuôi trong nuôi trồng thủy sản, cách lựa chọn con giống, phòng trị bệnh... Đặc biệt, lớp học đã chú trọng kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giúp học viên dễ tiếp thu và có khả năng áp dụng ngay vào thực tiễn sản xuất tại gia đình.
Đó chỉ là hai trong số rất nhiều lớp đào tạo nghề cho đồng bào dân tộc thiểu số do tỉnh Tuyên Quang tổ chức. Xác định đào tạo nghề và giải quyết việc làm là giải pháp căn bản để tạo sinh kế bền vững, Tuyên Quang coi đây là “chìa khóa” then chốt giúp các địa phương nâng cao thu nhập và ổn định đời sống cho bà con vùng cao.
Thực tế tại xã Tri Phú - một địa bàn đặc biệt khó khăn với 95% dân số là người dân tộc thiểu số - cho thấy rõ tầm quan trọng của định hướng này. Do sinh kế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp nhưng kiến thức khoa học-kỹ thuật còn hạn chế, việc mở các lớp dạy nghề là vô cùng cần thiết. Nhờ đó, người dân không chỉ nâng cao năng lực trồng trọt, chăn nuôi mà còn có cơ hội tiếp cận những nghề mới để mở rộng cánh cửa việc làm.
Tuy nhiên, để việc học nghề mang lại hiệu quả thực chất, vai trò của các cơ sở đào tạo là vô cùng quan trọng. Xác định nhiệm vụ đó, Trường Cao đẳng Tuyên Quang đang tiếp tục đổi mới chương trình theo hướng sát với thực tế, đồng thời đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp nhằm bảo đảm người học sau khi tốt nghiệp có kỹ năng vững vàng, đáp ứng đúng nhu cầu thị trường.
Đối với bà con vùng khó khăn, một khóa học ngắn ngày có thể chưa làm thay đổi ngay lập tức cuộc sống, nhưng nếu kiến thức được chọn lọc đúng thực tế, được thực hành ngay tại nơi sản xuất và có sự đồng hành ở đầu ra, đó chắc chắn sẽ là điểm khởi đầu cho một sinh kế mới bền vững.
Đào tạo nghề chỉ thực sự phát huy tác dụng khi gắn liền với việc làm và tạo ra sinh kế lâu dài - đây cũng là định hướng xuyên suốt trong chính sách phát triển giáo dục nghề nghiệp của tỉnh Tuyên Quang, đặc biệt là với đồng bào Dân tộc thiểu số và miền núi còn nhiều khó khăn./.