Đại sứ đánh giá cao các cuộc đối thoại với Liên hợp quốc và các tổ chức có thiệnchí, trong đó có AALCO và cho biết ASEAN sẽ tiếp tục tham gia nghiêm túc cáccuộc đối thoại như vậy nhằm góp phần tăng cường vai trò của luật pháp quốc tếtrong hoạt động quốc tế.
Đại sứ Bùi Thế Giang đã điểm lại vấn đề pháp luật của ASEAN trong thời gian qua.
Đại sứ nhấn mạnh Hiến chương ASEAN có hiệu lực từ ngày 15/12/2008 đã tạo mộtbước ngoặt đối với hiệp hội qua việc đem lại cho tổ chức này một tư cách phápnhân cũng như các khung pháp lý và thể chế của một tổ chức quốc tế.
Hiến chương bao gồm 14 nguyên tắc cơ bản, trong đó có nguyên tắc tuân thủ phápquyền, quản lý tốt, dân chủ, chính phủ hợp hiến, đề cao Hiến chương Liên hợpquốc và luật pháp quốc tế, kể cả luật nhân đạo quốc tế.
Theo Hiến chương, ASEAN sẽ phát triển thành một cộng đồng vào năm 2015 trên cơsở ba trụ cột: Cộng đồng chính trị-an ninh, cộng đồng kinh tế và cộng đồng vănhóa-xã hội.
Đại sứ Bùi Thế Giang cho biết trong hai năm qua hiệp hội đã ban hành một loạtvăn bản pháp luật, nổi bật là Hiệp định về quyền ưu đãi miễn trừ của ASEAN; Nghịđịnh thư đối với Hiến chương ASEAN về cơ chế giải quyết tranh chấp; Quy định vềtrung gian hòa giải và Quy định về trọng tài; Hướng dẫn sử dụng tên “ASEAN,”biểu trưng ASEAN, bài hát chính thức của ASEAN; Quy định và thủ tục tài chínhcủa Ban Thư ký ASEAN.
Gần đây nhất, tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN diễn ra ở Hà Nội, Việt Nam đã thôngqua Quy định về chuyển các tranh chấp chưa được giải quyết lên Hội nghị thượngđỉnh và Quy định về Ủy quyền các giao dịch pháp luật theo nội luật, đồng thờigiao nhiệm vụ cho các cơ quan có liên quan của ASEAN khẩn trương hoàn tất cáchướng dẫn, điều khoản tham chiếu và thủ tục hoạt động còn thiếu để thực hiện đầyđủ Hiến chương, trong đó đặc biệt có Quy định về việc ký kết thỏa thuận theoluật quốc tế và Quy định về thủ tục để các bên ngoài ASEAN tham dự các cuộc họphoặc các hoạt động hợp tác của ASEAN.
Về phương diện xã hội, Đại sứ Bùi Thế Giang nêu rõ ASEAN đã thành lập Ủy banliên chính phủ ASEAN về quyền con người ngày 23/10/2009 và Ủy ban ASEAN thúc đẩyvà bảo vệ quyền của phụ nữ và trẻ em ngày 7/4/2010 nhằm thúc đẩy và bảo vệ quyềncon người, phù hợp với luật pháp của từng quốc gia thành viên cũng như các luậtpháp quốc tế tương ứng mà các nước thành viên ASEAN tham gia.
Trình bày về nỗ lực tăng cường pháp quyền, thúc đẩy hợp tác xây dựng và thực thipháp luật giữa các nước ASEAN, Đại sứ Bùi Thế Giang cho biết với việc ký kếtHiệp ước Tương trợ pháp lý ASEAN về các vấn đề hình sự (năm 2004) và Công ướcASEAN về chống khủng bố (năm 2007), ASEAN đã hình thành những khuôn khổ rất quantrọng về hợp tác xây dựng và thực thi pháp luật.
Hiện nay, ASEAN đang xây dựng Hiệp ước ASEAN về dẫn độ và Công ước ASEAN chốngnạn buôn người.
Trước đó, các nước ASEAN đã cùng 6 nước châu Á khác thông qua Hiệp định hợp táckhu vực về chống cướp biển và vũ trang cướp tàu biển ở châu Á.
Ngoài ra, các nước đã ký kết Tuyên bố ASEAN về tội phạm xuyên quốc gia (năm1997), thông qua Kế hoạch hành động ASEAN chống tội phạm xuyên quốc gia (năm1999).
Các Ngoại trưởng ASEAN cũng đã đưa ra Tầm nhìn về “Một ASEAN không có ma túy vàonăm 2015” và ký kết Tuyên bố ASEAN chống buôn bán người, đặc biệt là phụ nữ vàtrẻ em.
Liên quan các nỗ lực chống khủng bố, ASEAN đã ký kết Tuyên bố chung về chốngkhủng bố quốc tế với tất cả các nước đối tác đối thoại và đối tác lĩnh vực./.