Sáng 10/6, các đại biểu Quốc hội làm việc tại hội trường, bắt đầu phiên chất vấnvà trả lời chất vấn đầu tiên.
Tiếp tục trả lời chất vấn theo nhóm vấn đề
Mở đầu phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh đây là lầnthứ hai các đại biểu Quốc hội nghe Báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về kếtquả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri.
Chủ tịch đánh giá trong những kỳ họp gần đây báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốchội về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri đã có những bướctiến mới, đã nêu cụ thể những vấn đề được cử tri cả nước quan tâm được tiếp thuvà xử lý như thế nào. Việc làm này góp phần làm tốt hơn công tác giải quyết kiếnnghị của cử tri, qua đó cung cấp thêm thông tin cho đại biểu Quốc hội.
Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng khẳng định đây là việc cần thiết, sắp tới sẽ làm tiếplàm và rút kinh nghiệm để hoàn thiện hơn.
Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng cho biết tại phiên chất vấn lần này đã có 189 chất vấncủa 87 đại biểu gửi tới Thủ tướng và Chính phủ; trong đó có 17 chất vấn gửi đếnThủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ; 20 bộ, ngành nhận được câu hỏichất vấn.
Chủ tịch Quốc hội cho biết những nội dung được lựa chọn chất vấn tại hội trườnglà những vấn đề lớn, mang tầm vĩ mô được dư luận xã hội quan tâm, những vấn đềbức xúc, nổi cộm trong đời sống xã hội cần được giải quyết. Việc trả lời chấtvấn lần này vẫn theo nhóm vấn đề, lựa chọn một số bộ trưởng đăng đàn nhưng sẽ cónhiều bộ trưởng cùng tham gia nói về trách nhiệm của ngành mình.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng cho biết 4 bộ trưởng sẽ tham gia phiên chấtvấn và trả lời chất vấn lần này gồm Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh; Bộtrưởng Bộ Giao thông-Vận tải Hồ Nghĩa Dũng; Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Pháttriển Nông thôn Cao Đức Phát; Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch HoàngTuấn Anh.
Cuối phiên chất vấn, Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng thừa ủy quyềncủa Thủ tướng Chính phủ sẽ trực tiếp trả lời chất vấn những vấn đề đại biểu Quốchội và cử tri quan tâm.
Ngay sau phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng, Bộ trưởng Bộ Tàichính Vũ Văn Ninh là người đăng đàn đầu tiên trả lời chất vấn của đại biểu Quốchội với phần lớn các chất vấn về quản lý giá cả.
Tăng cường các biện pháp kiểm soát giá
Điều hành giá là vấn đề được đại biểu Danh Út (Kiên Giang) chất vấn Bộ trưởng BộTài chính Vũ Văn Ninh.
Thẳng thắn trả lời chất vấn của đại biểu, Bộ trưởng Vũ Văn Ninh thừa nhận một sốmặt hàng trong diện quản lý giá của Nhà nước cần phải niêm yết công khai theoquy định của pháp luật về giá và thông tư, nghị định của Chính phủ.
Tuy nhiên, đã có một số trường hợp không tuân thủ nguyên tắc này.
Bộ trưởng cho biết trước tình trạng này, các bộ liên quan đã tổ chức các cuộckiểm tra, tuy nhiên không thể kiểm tra hết được, Bộ trưởng khẳng định.
Để giải quyết vấn đề này, Bộ trưởng Vũ Văn Ninh đã nêu lên trách nhiệm của Ủyban Nhân dân các địa phương trong việc quản lý giá trên địa bàn mình quản lý,trong đó có việc kiểm tra, thanh tra, kiểm soát về đăng ký giá.
Trong việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm soát về giá, Bộ trưởng Vũ VănNinh cho biết Bộ Tài chính đã phối hợp với Bộ Công Thương và cơ quan quản lý thịtrường tổ chức các cuộc kiểm tra trọng điểm, qua đó phát hiện một số vụ việc viphạm về đăng ký giá, niêm yết giá, bán hàng không theo giá niêm yết.
Trên cơ sở vi phạm, các cơ quan hữu quan đã tiến hành phạt. Việc phạt này đượcthực hiện theo quy định của pháp luật, tuy nhiên Bộ trưởng cũng thừa nhận mứcphạt còn quá nhẹ, không đủ sức răng đe.
Bộ trưởng cho biết Bộ Tài chính đã đề xuất thu hồi toàn bộ phần chênh lệch vềcho Nhà nước nhưng vấn đề này hiện chưa được quy định trong văn bản pháp luật.Do đó, bộ đã kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ cho phép sửa đổi, bổ sung một sốđiểm trong Nghị định để vận dụng vào việc xử phạt nặng hơn và nghiêm hơn.
Bộ trưởng khẳng định trên cơ sở tiếp thu các ý kiến cho rằng mức phạt còn nhẹ,bộ sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý để kiểm soát chặt chẽ hơn.
Xung quanh chất vấn của đại biểu Danh Út về kiểm soát giá thuốc, Bộ trưởng VũVăn Ninh khẳng định: "Giá thuốc hiện nay được giao cho các bộ có liên quan quảnlý trong đó có Bộ Y tế. Chúng tôi quản lý nhà nước về giá thì cũng có kiểm trakiểm soát việc hình thành giá từ sản xuất trong nước và nhập khẩu."
Qua kiểm tra, Bộ trưởng cho biết, tình trạng giá thuốc gian lận ngay từ khâunhập khẩu (từ đối tác bên ngoài) đã xuất hiện.
Để giải quyết vấn đề này, bộ đang phối hợp đưa ra giải pháp kiểm soát giá thuốc,trong đó, có một vấn đề quan trọng là kiểm tra ngay từ khâu nhập khẩu, Bộ trưởngnói.
Bộ trưởng cũng thấy rằng cần nghiên cứu và tổ chức lại việc lưu thông phân phốithuốc để Nhà nước quản lý được, nếu không sẽ rất khó khăn.
Cũng về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu giải trình thêm và khẳngđịnh vấn đề giá thuốc đã được Bộ Y tế quan tâm thực hiện trong thời gian vừaqua.
Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê tại phiên họp thứ 5 của Chính phủ, giá thuốccủa bốn tháng đầu năm 2010 so với bốn tháng đầu năm 2009 tăng 3,1% trong 10 mặthàng thiết yếu.
Trong 22.000 mặt hàng thuốc đang lưu hành trên thị trường, Bộ trưởng cho biết cóloại thuốc tăng dữ dội, có loại thuốc tăng cao, có loại tăng ít, có loại khôngtăng thậm chí giảm.
Bộ trưởng Bộ Y tế khẳng định vấn đề cử tri và đại biểu bức xúc là một số thuốcđặc trị, biệt dược... đã tăng từ 200-300%.
Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu khẳng định bộ Tài chính, Y tế và Công Thương đã banhành Thông tư 11 để quản lý nhà nước về giá thuốc và các giải pháp để quản lýgiá thuốc đã được triển khai và bước đầu đã phát huy tác dụng.
Xung quanh chất vấn của đại biểu Quốc hội về việc giá xăng dầu tăng nhanh nhưnggiảm rất chậm, Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định: "Chúng tôi kiểm soát chặt chẽvà luôn đứng về phía người tiêu dùng, hài hòa quyền lợi giữa nhà nước, doanhnghiệp và người tiêu dùng chứ không phải bao che hoặc chỉ đứng về phía doanhnghiệp".
Làm rõ thêm những vấn đề liên quan đến kiểm soát việc thực hiện Pháp lệnh vềgiá, Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng cho biết lực lượng quản lý thị trườngđã tổ chức kiểm tra, kiểm sát các hoạt động lưu thông, phân phối trên thịtrường, trong đó có việc niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết.
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nhận định nhìn chung, các doanh nghiệp nhà nước đã thựchiện nghiêm túc việc niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết. Tuy nhiên, rất khóđể kiểm tra, kiểm soát, quản lý việc thực hiện ở các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, lưuđộng, hàng rong.
Sử dụng hiệu quả vốn vay
Bên cạnh vấn đề bình ổn, quản lý giá cả, nhiều đại biểu cũng quan tâm chất vấnBộ trưởng Vũ Văn Ninh về con số nợ công và vấn đề sử dụng nợ công như thế nào.
Bộ trưởng khẳng định đã đưa ra con số nợ công, nợ quốc gia, nợ Chính phủ hoàntoàn chính xác, đã bao gồm cả nợ của doanh nghiệp nhà nước tự vay tự trả, nợ bảolãnh của Chính phủ cho các doanh nghiệp.
Theo Bộ trưởng, nợ Chính phủ hiện chiếm 41,9% GDP, trong đó nợ nước ngoài chiếm58,8% GDP. Trong nợ nước ngoài, 86,5% là vay dài hạn (ODA, vay Ngân hàng Thếgiới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Phát triển châu Á, Nhật Bản). Thời hạn vaytừ 30-40 năm.
Thực tế các khoản vay dành cho các dự án rất lớn, ví dụ một số cảng biển, côngtrình thủy lợi quan trọng. Vay ngắn hạn có thể cao bằng hoặc thấp hơn thị trườngmột chút, không ưu đãi, là 13,5%. Nợ trong nước trong cơ cấu nợ Chính phủ chiếm41,2%. Nợ được Chính phủ bảo lãnh chiếm khoảng 9,9%. Trong đó, bảo lãnh để vaynước ngoài chiếm 57,6%. Nợ của chính quyền địa phương là 26.000 tỷ, tương đương1,6% GDP. Nợ nước ngoài của quốc gia hiện nay chiếm 38,9% GDP. Nợ trung và dàihạn 86,6%. Còn lại là nợ ngắn hạn. Trong nợ ngắn hạn, nợ Chính phủ là 64%, nợdoanh nghiệp 36%.
Đại biểu Ngô Văn Minh (Quảng Nam) đồng tình Việt Nam còn nghèo, cần huy động mọinguồn vốn để đầu tư phát triển là cần thiết, trong đó có vay vốn nước ngoài. Tuynhiên, nợ Chính phủ từ năm 2007 đến nay tăng rất nhanh, dự báo năm nay lên đếngần 45%, sát cận cho phép.
Đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết rõ thêm con số thực về nợ công, quan trọnghơn là cần phải làm rõ vấn đề quản lý, sử dụng như thế nào; trả nợ ra sao đểtăng hiệu quả vay nợ đầu tư phát triển, giảm nhẹ gánh nợ của nhân dân, của đấtnước.
Trả lời chất vấn này, Bộ trưởng Vũ Văn Ninh trần tình: “Đã báo cáo đầy đủ, khônggiấu nợ” vì ông sẽ là người đầu tiên phải chịu trách nhiệm đầu tiên nếu xảy ratrường hợp vỡ nợ.
Bộ trưởng khẳng định nhìn tổng thể, Việt Nam đã sử dụng nợ có hiệu quả.
Phấn đấu giảm dần bội chi
Đại biểu Ngô Văn Minh (Quảng Nam) chưa đồng tình với trả lời của Bộ trưởng về lýdo tăng thu ngân sách năm 2009 quá cao, vượt đến 52.440 tỷ đồng so với con sốbáo cáo Quốc hội, chênh lệch đến 51.690 tỷ đồng.
Bộ trưởng Vũ Văn Ninh giải thích tăng thu là ở các yếu tố tốc độ GDP tăng độtbiến trong các quý cuối năm 2009. Đây là điều đáng mừng, thể hiện tốc độ phụchồi kinh tế nhanh, tạo ra nguồn thu lớn hơn. Một lý do khác là công tác dự báothu cũng chưa thực sự chuẩn xác. Riêng tốc độ tăng thu của quý IV đã lên tới50.000 tỷ so với bình quân của ba quý trước. Xuất nhập khẩu cuối năm cũng kháhơn, nhập khẩu một số mặt hàng, giao dịch nhà đất khá hơn.
Một số đại biểu đặt vấn đề vì sao tăng thu nhưng bội chi không giảm. Theo Bộtrưởng, tăng thu 16.700 tỷ là của ngân sách Trung ương, còn lại tăng thu của địaphương mà Luật ngân sách quy định địa phương được toàn quyền sử dụng. Do đó,không điều được phần 33.000 tỷ của địa phương lên để làm giảm bội chi ngân sách.
Nếu sử dụng số thu Trung ương vào mục đích giảm bội chi thì toàn bộ những khoảnnợ khác lại phải “treo,” phải bố trí vào ngân sách của năm 2010 hoặc một số nămsau để trả.
Bộ trưởng cho rằng hướng phấn đấu là bội chi càng thấp càng tốt, tuy nhiên, bộichi phải giảm dần trong một số năm sau, từ 3-5 năm.
Sau phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh, Chủ tịch Quốc hộiNguyễn Phú Trọng tổng kết vấn đề tài chính tiền tệ luôn là vấn đề khó và rấtquan trọng.
Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế, Việt Nam vẫn cơ bản giữ được ổn định kinh tếvĩ mô là một thành tựu đáng ghi nhận, trong đó có phần đóng góp của Bộ Tài chínhvới những cố gắng và đóng góp quan trọng.
Chủ tịch Quốc hội nhận xét với phần trả lời chất vấn của mình, Bộ trưởng Vũ VănNinh tỏ ra nắm chắc, trình bày kỹ và làm sáng tỏ nhiều vấn đề về điều hành ngânsách, giá cả, đặc biệt là trong điều kiện Việt Nam chuyển sang cơ chế thịtrường, trong hội nhập kinh tế thế giới.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần tiếp tục có những biện pháp cải tiến thêm côngtác điều hành ngân sách một cách căn cơ hơn, cân đối thu chi, bảo đảm ổn định anninh quốc gia về tài chính./.
Tiếp tục trả lời chất vấn theo nhóm vấn đề
Mở đầu phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh đây là lầnthứ hai các đại biểu Quốc hội nghe Báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về kếtquả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri.
Chủ tịch đánh giá trong những kỳ họp gần đây báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốchội về kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri đã có những bướctiến mới, đã nêu cụ thể những vấn đề được cử tri cả nước quan tâm được tiếp thuvà xử lý như thế nào. Việc làm này góp phần làm tốt hơn công tác giải quyết kiếnnghị của cử tri, qua đó cung cấp thêm thông tin cho đại biểu Quốc hội.
Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng khẳng định đây là việc cần thiết, sắp tới sẽ làm tiếplàm và rút kinh nghiệm để hoàn thiện hơn.
Chủ tịch Nguyễn Phú Trọng cho biết tại phiên chất vấn lần này đã có 189 chất vấncủa 87 đại biểu gửi tới Thủ tướng và Chính phủ; trong đó có 17 chất vấn gửi đếnThủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ; 20 bộ, ngành nhận được câu hỏichất vấn.
Chủ tịch Quốc hội cho biết những nội dung được lựa chọn chất vấn tại hội trườnglà những vấn đề lớn, mang tầm vĩ mô được dư luận xã hội quan tâm, những vấn đềbức xúc, nổi cộm trong đời sống xã hội cần được giải quyết. Việc trả lời chấtvấn lần này vẫn theo nhóm vấn đề, lựa chọn một số bộ trưởng đăng đàn nhưng sẽ cónhiều bộ trưởng cùng tham gia nói về trách nhiệm của ngành mình.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng cho biết 4 bộ trưởng sẽ tham gia phiên chấtvấn và trả lời chất vấn lần này gồm Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh; Bộtrưởng Bộ Giao thông-Vận tải Hồ Nghĩa Dũng; Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Pháttriển Nông thôn Cao Đức Phát; Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch HoàngTuấn Anh.
Cuối phiên chất vấn, Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng thừa ủy quyềncủa Thủ tướng Chính phủ sẽ trực tiếp trả lời chất vấn những vấn đề đại biểu Quốchội và cử tri quan tâm.
Ngay sau phát biểu của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng, Bộ trưởng Bộ Tàichính Vũ Văn Ninh là người đăng đàn đầu tiên trả lời chất vấn của đại biểu Quốchội với phần lớn các chất vấn về quản lý giá cả.
Tăng cường các biện pháp kiểm soát giá
Điều hành giá là vấn đề được đại biểu Danh Út (Kiên Giang) chất vấn Bộ trưởng BộTài chính Vũ Văn Ninh.
Thẳng thắn trả lời chất vấn của đại biểu, Bộ trưởng Vũ Văn Ninh thừa nhận một sốmặt hàng trong diện quản lý giá của Nhà nước cần phải niêm yết công khai theoquy định của pháp luật về giá và thông tư, nghị định của Chính phủ.
Tuy nhiên, đã có một số trường hợp không tuân thủ nguyên tắc này.
Bộ trưởng cho biết trước tình trạng này, các bộ liên quan đã tổ chức các cuộckiểm tra, tuy nhiên không thể kiểm tra hết được, Bộ trưởng khẳng định.
Để giải quyết vấn đề này, Bộ trưởng Vũ Văn Ninh đã nêu lên trách nhiệm của Ủyban Nhân dân các địa phương trong việc quản lý giá trên địa bàn mình quản lý,trong đó có việc kiểm tra, thanh tra, kiểm soát về đăng ký giá.
Trong việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm soát về giá, Bộ trưởng Vũ VănNinh cho biết Bộ Tài chính đã phối hợp với Bộ Công Thương và cơ quan quản lý thịtrường tổ chức các cuộc kiểm tra trọng điểm, qua đó phát hiện một số vụ việc viphạm về đăng ký giá, niêm yết giá, bán hàng không theo giá niêm yết.
Trên cơ sở vi phạm, các cơ quan hữu quan đã tiến hành phạt. Việc phạt này đượcthực hiện theo quy định của pháp luật, tuy nhiên Bộ trưởng cũng thừa nhận mứcphạt còn quá nhẹ, không đủ sức răng đe.
Bộ trưởng cho biết Bộ Tài chính đã đề xuất thu hồi toàn bộ phần chênh lệch vềcho Nhà nước nhưng vấn đề này hiện chưa được quy định trong văn bản pháp luật.Do đó, bộ đã kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ cho phép sửa đổi, bổ sung một sốđiểm trong Nghị định để vận dụng vào việc xử phạt nặng hơn và nghiêm hơn.
Bộ trưởng khẳng định trên cơ sở tiếp thu các ý kiến cho rằng mức phạt còn nhẹ,bộ sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý để kiểm soát chặt chẽ hơn.
Xung quanh chất vấn của đại biểu Danh Út về kiểm soát giá thuốc, Bộ trưởng VũVăn Ninh khẳng định: "Giá thuốc hiện nay được giao cho các bộ có liên quan quảnlý trong đó có Bộ Y tế. Chúng tôi quản lý nhà nước về giá thì cũng có kiểm trakiểm soát việc hình thành giá từ sản xuất trong nước và nhập khẩu."
Qua kiểm tra, Bộ trưởng cho biết, tình trạng giá thuốc gian lận ngay từ khâunhập khẩu (từ đối tác bên ngoài) đã xuất hiện.
Để giải quyết vấn đề này, bộ đang phối hợp đưa ra giải pháp kiểm soát giá thuốc,trong đó, có một vấn đề quan trọng là kiểm tra ngay từ khâu nhập khẩu, Bộ trưởngnói.
Bộ trưởng cũng thấy rằng cần nghiên cứu và tổ chức lại việc lưu thông phân phốithuốc để Nhà nước quản lý được, nếu không sẽ rất khó khăn.
Cũng về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu giải trình thêm và khẳngđịnh vấn đề giá thuốc đã được Bộ Y tế quan tâm thực hiện trong thời gian vừaqua.
Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê tại phiên họp thứ 5 của Chính phủ, giá thuốccủa bốn tháng đầu năm 2010 so với bốn tháng đầu năm 2009 tăng 3,1% trong 10 mặthàng thiết yếu.
Trong 22.000 mặt hàng thuốc đang lưu hành trên thị trường, Bộ trưởng cho biết cóloại thuốc tăng dữ dội, có loại thuốc tăng cao, có loại tăng ít, có loại khôngtăng thậm chí giảm.
Bộ trưởng Bộ Y tế khẳng định vấn đề cử tri và đại biểu bức xúc là một số thuốcđặc trị, biệt dược... đã tăng từ 200-300%.
Bộ trưởng Nguyễn Quốc Triệu khẳng định bộ Tài chính, Y tế và Công Thương đã banhành Thông tư 11 để quản lý nhà nước về giá thuốc và các giải pháp để quản lýgiá thuốc đã được triển khai và bước đầu đã phát huy tác dụng.
Xung quanh chất vấn của đại biểu Quốc hội về việc giá xăng dầu tăng nhanh nhưnggiảm rất chậm, Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định: "Chúng tôi kiểm soát chặt chẽvà luôn đứng về phía người tiêu dùng, hài hòa quyền lợi giữa nhà nước, doanhnghiệp và người tiêu dùng chứ không phải bao che hoặc chỉ đứng về phía doanhnghiệp".
Làm rõ thêm những vấn đề liên quan đến kiểm soát việc thực hiện Pháp lệnh vềgiá, Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng cho biết lực lượng quản lý thị trườngđã tổ chức kiểm tra, kiểm sát các hoạt động lưu thông, phân phối trên thịtrường, trong đó có việc niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết.
Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nhận định nhìn chung, các doanh nghiệp nhà nước đã thựchiện nghiêm túc việc niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết. Tuy nhiên, rất khóđể kiểm tra, kiểm soát, quản lý việc thực hiện ở các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, lưuđộng, hàng rong.
Sử dụng hiệu quả vốn vay
Bên cạnh vấn đề bình ổn, quản lý giá cả, nhiều đại biểu cũng quan tâm chất vấnBộ trưởng Vũ Văn Ninh về con số nợ công và vấn đề sử dụng nợ công như thế nào.
Bộ trưởng khẳng định đã đưa ra con số nợ công, nợ quốc gia, nợ Chính phủ hoàntoàn chính xác, đã bao gồm cả nợ của doanh nghiệp nhà nước tự vay tự trả, nợ bảolãnh của Chính phủ cho các doanh nghiệp.
Theo Bộ trưởng, nợ Chính phủ hiện chiếm 41,9% GDP, trong đó nợ nước ngoài chiếm58,8% GDP. Trong nợ nước ngoài, 86,5% là vay dài hạn (ODA, vay Ngân hàng Thếgiới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Ngân hàng Phát triển châu Á, Nhật Bản). Thời hạn vaytừ 30-40 năm.
Thực tế các khoản vay dành cho các dự án rất lớn, ví dụ một số cảng biển, côngtrình thủy lợi quan trọng. Vay ngắn hạn có thể cao bằng hoặc thấp hơn thị trườngmột chút, không ưu đãi, là 13,5%. Nợ trong nước trong cơ cấu nợ Chính phủ chiếm41,2%. Nợ được Chính phủ bảo lãnh chiếm khoảng 9,9%. Trong đó, bảo lãnh để vaynước ngoài chiếm 57,6%. Nợ của chính quyền địa phương là 26.000 tỷ, tương đương1,6% GDP. Nợ nước ngoài của quốc gia hiện nay chiếm 38,9% GDP. Nợ trung và dàihạn 86,6%. Còn lại là nợ ngắn hạn. Trong nợ ngắn hạn, nợ Chính phủ là 64%, nợdoanh nghiệp 36%.
Đại biểu Ngô Văn Minh (Quảng Nam) đồng tình Việt Nam còn nghèo, cần huy động mọinguồn vốn để đầu tư phát triển là cần thiết, trong đó có vay vốn nước ngoài. Tuynhiên, nợ Chính phủ từ năm 2007 đến nay tăng rất nhanh, dự báo năm nay lên đếngần 45%, sát cận cho phép.
Đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết rõ thêm con số thực về nợ công, quan trọnghơn là cần phải làm rõ vấn đề quản lý, sử dụng như thế nào; trả nợ ra sao đểtăng hiệu quả vay nợ đầu tư phát triển, giảm nhẹ gánh nợ của nhân dân, của đấtnước.
Trả lời chất vấn này, Bộ trưởng Vũ Văn Ninh trần tình: “Đã báo cáo đầy đủ, khônggiấu nợ” vì ông sẽ là người đầu tiên phải chịu trách nhiệm đầu tiên nếu xảy ratrường hợp vỡ nợ.
Bộ trưởng khẳng định nhìn tổng thể, Việt Nam đã sử dụng nợ có hiệu quả.
Phấn đấu giảm dần bội chi
Đại biểu Ngô Văn Minh (Quảng Nam) chưa đồng tình với trả lời của Bộ trưởng về lýdo tăng thu ngân sách năm 2009 quá cao, vượt đến 52.440 tỷ đồng so với con sốbáo cáo Quốc hội, chênh lệch đến 51.690 tỷ đồng.
Bộ trưởng Vũ Văn Ninh giải thích tăng thu là ở các yếu tố tốc độ GDP tăng độtbiến trong các quý cuối năm 2009. Đây là điều đáng mừng, thể hiện tốc độ phụchồi kinh tế nhanh, tạo ra nguồn thu lớn hơn. Một lý do khác là công tác dự báothu cũng chưa thực sự chuẩn xác. Riêng tốc độ tăng thu của quý IV đã lên tới50.000 tỷ so với bình quân của ba quý trước. Xuất nhập khẩu cuối năm cũng kháhơn, nhập khẩu một số mặt hàng, giao dịch nhà đất khá hơn.
Một số đại biểu đặt vấn đề vì sao tăng thu nhưng bội chi không giảm. Theo Bộtrưởng, tăng thu 16.700 tỷ là của ngân sách Trung ương, còn lại tăng thu của địaphương mà Luật ngân sách quy định địa phương được toàn quyền sử dụng. Do đó,không điều được phần 33.000 tỷ của địa phương lên để làm giảm bội chi ngân sách.
Nếu sử dụng số thu Trung ương vào mục đích giảm bội chi thì toàn bộ những khoảnnợ khác lại phải “treo,” phải bố trí vào ngân sách của năm 2010 hoặc một số nămsau để trả.
Bộ trưởng cho rằng hướng phấn đấu là bội chi càng thấp càng tốt, tuy nhiên, bộichi phải giảm dần trong một số năm sau, từ 3-5 năm.
Sau phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh, Chủ tịch Quốc hộiNguyễn Phú Trọng tổng kết vấn đề tài chính tiền tệ luôn là vấn đề khó và rấtquan trọng.
Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế, Việt Nam vẫn cơ bản giữ được ổn định kinh tếvĩ mô là một thành tựu đáng ghi nhận, trong đó có phần đóng góp của Bộ Tài chínhvới những cố gắng và đóng góp quan trọng.
Chủ tịch Quốc hội nhận xét với phần trả lời chất vấn của mình, Bộ trưởng Vũ VănNinh tỏ ra nắm chắc, trình bày kỹ và làm sáng tỏ nhiều vấn đề về điều hành ngânsách, giá cả, đặc biệt là trong điều kiện Việt Nam chuyển sang cơ chế thịtrường, trong hội nhập kinh tế thế giới.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần tiếp tục có những biện pháp cải tiến thêm côngtác điều hành ngân sách một cách căn cơ hơn, cân đối thu chi, bảo đảm ổn định anninh quốc gia về tài chính./.
Thanh Hòa-Quỳnh Hoa (TTXVN/Vietnam+)
