Sau gần một ngày xét hỏi, chiều 12/11, phiên tòa xét xử sơ thẩm cựu Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa Lê Đức Giang cùng 10 bị cáo khác chuyển sang phần tranh tụng.
Đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa đã trình bày bản luận tội và đề nghị mức án đối với 11 bị cáo trong vụ án.
Đại diện Viện Kiểm sát đã đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt các bị cáo: Lê Đức Giang từ 36-42 tháng tù; Phạm Văn Hoành (cựu Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa) từ 30-36 tháng tù; Nguyễn Thế Hùng (cựu Trưởng Phòng Tài nguyên khoáng sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa) và Nguyễn Văn Tâm (cựu chuyên viên Phòng Công nghiệp xây dựng và Khoa học công nghệ, Văn phòng Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa) cùng bị đề nghị từ 24-30 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về cùng tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.”
Bốn bị cáo: Nguyễn Xuân Tùng (Giám đốc Công ty cổ phần khoáng sản Thiên An Phát - Công ty Thiên An Phát) bị đề nghị mức án từ 7-9 năm tù và hình phạt bổ sung 200 triệu đồng; 3 thành viên góp vốn của công ty này gồm Nguyễn Gia Hải, Hà Thị Nga, Nguyễn Thị Cúc cùng bị đề nghị từ 6-8 năm tù và phạt bổ sung 200 triệu đồng về cả 2 tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.”
Hai bị cáo: Nguyễn Công Bắc (trú tại phường Đông Tiến, tỉnh Thanh Hóa) từ 12-18 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, Trần Văn Linh (trú tại xã Thiệu Hòa, tỉnh Thanh Hóa) từ 12-18 tháng tù và phạt bổ sung 100 triệu đồng về cùng tội “Vi phạm quy định về khai thác tài nguyên.”
Bị cáo Nguyễn Thị Tâm (Giám đốc Công ty cổ phần xây dựng và thương mại Thanh Tâm) bị đề nghị từ 18-24 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội “Trốn thuế.”
Bản luận tội nêu rõ tài nguyên khoáng sản là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Việc chuyển nhượng quyền khai thác, cấp Giấy phép khai thác khoáng sản phải tuân thủ các điều kiện, trình tự, thủ tục và giới hạn theo quy định pháp luật.
Trong quá trình thẩm định, tham mưu, quyết định cho phép chuyển nhượng và cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty Thiên An Phát tại Mỏ số 02 chuyển đổi, do nể nang và vụ lợi, các bị cáo: Lê Đức Giang, Nguyễn Văn Tâm, Phạm Văn Hoành và Nguyễn Thế Hùng đã làm trái nhiệm vụ được giao, cho phép Công ty Thiên An Phát nhận chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản khi không đủ điều kiện; cấp giấy phép khai thác khoáng sản cho Công ty Thiên An Phát vượt trữ lượng đã được phê duyệt, gây thất thoát tài sản cho Nhà nước hơn 5,1 tỷ đồng.
Đại diện Viện Kiểm sát nhấn mạnh bị cáo Lê Đức Giang là người có thẩm quyền quyết định việc cho phép chuyển nhượng, cấp giấy phép khai thác khoáng sản; chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện, mọi mặt trước Chủ tịch, Ủy ban Nhân dân tỉnh, Hội đồng Nhân dân tỉnh và trước pháp luật về những quyết định của mình. Do đó, bị cáo Giang phải chịu mức hình phạt cao hơn các bị cáo còn lại. Bị cáo Hoành chịu trách nhiệm chính dưới góc độ cơ quan chuyên môn tham mưu, đề xuất cho Ủy ban Nhân dân tỉnh, phải chịu mức hình phạt cao hơn đối với bị cáo Hùng và bị cáo Tâm.
Các bị cáo: Nguyễn Xuân Tùng, Hà Thị Nga, Nguyễn Gia Hải và Nguyễn Thị Cúc là cổ đông Công ty Thiên An Phát, đã cùng thống nhất mỗi người góp 15,5 tỷ đồng để nhận chuyển nhượng Mỏ số 02 chuyển đổi với giá 62 tỷ đồng, cao hơn nhiều so với trị giá trữ lượng cát còn lại tại mỏ với mục đích lợi dụng giấy phép khai thác để khai thác trái phép.
Từ tháng 4/2023 đến tháng 3/2025, Tùng, Nga, Hải và Cúc cùng tổ chức, chỉ đạo việc khai thác cát trái phép với tổng trị giá 75 tỷ đồng; đã tiêu thụ hơn 407 nghìn m3 cát ở thể nở rời với tổng trị giá 65 tỷ đồng. Bốn bị cáo này mỗi người đã nhận gần 8,3 tỷ đồng từ việc khai thác trái phép.
Các bị cáo Nguyễn Công Bắc, Trần Văn Linh thực hiện hành vi phạm tội với vai trò đồng phạm, trong đó bị cáo Bắc hưởng lợi bất chính hơn 1,6 tỷ đồng. Các bị cáo đã khai thác trái quy định, vượt nhiều lần trữ lượng được cấp phép; trị giá khoáng sản đặc biệt lớn. Vì vậy, theo đại diện Viện Kiểm sát, cần phải có mức hình phạt đảm bảo tính răn đe và phòng ngừa chung.
Sau khi đại diện Viện Kiểm sát trình bày bản luận tội và đề nghị mức án, các bị cáo, luật sư bào chữa đã tham gia tranh luận, đưa ra nhiều luận điểm, luận cứ nhằm giảm mức độ, hậu quả hành vi phạm tội của các bị cáo./.