Sáng 26/10, dưới sự điều khiển của Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu, Quốc hộithảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự thảo Luậtviên chức.
Cơ bản đồng tình với phần lớn nội dung quy định trong dự thảo Luật, songcác đại biểu cũng cho rằng dự thảo còn nhiều điểm chung chung, nhiều chi tiếtchưa hợp lý, từ phạm vi điều chỉnh đến thời gian làm việc đối với viên chức, tổchức thực hiện tuyển dụng viên chức...
Bên cạnh đó, Điều 21, 22 dự thảo Luật cần quy định cụ thể hơn về chế độđãi ngộ, thu hút nhân tài sao cho xứng đáng với tài năng của viên chức, tránhchảy máu chất xám từ khu vực công sang khu vực tư.
Đại biểu Mai Thị Ánh Tuyết,Nguyễn Minh Thuyết cùng chung nhìn nhận Điều 37 quy định về biệt phái viên chứccòn chung chung, chưa thể hiện sau khi đi biệt phái sẽ được hưởng quyền lợi nhưthế nào bởi khi đi biệt phái, vị trí làm cũ đã có người thay thế. Đại biểuThuyết đề xuất: phải có quy định bảo vệ quyền lợi cho người được biệt phái khôngthấp hơn vị trí việc làm cũ, nếu không sẽ không ai muốn đi biệt phái.
Các đại biểu cũng đóng góp cho các quy định về kéo dài thời gian làm việcvới các nhà nghiên cứu khoa học có học hàm, học vị cao, với nữ giới; cân nhắcquy định về đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc (Điều 29) sao cho đảm bảo tínhcông bằng giữa viên chức và công chức, phù hợp với tính chất nhân đạo của Nhànước nhưng cũng tránh được việc lạm dụng không làm việc vẫn hưởng lương từngân sách.
Đại biểu Mai Thị Ánh Tuyết (An Giang), Trần Du Lịch (Thành phố Hồ ChíMinh) nhìn nhận luật còn nhiều điểm không ổn, chưa cụ thể, còn nhiều điều giaocho Chính phủ, khái niệm viên chức chưa rõ ràng, nhiều điều Luật cần quy định cụthể hơn để đưa vào cuộc sống cho phù hợp.
Đại biểu Trần Du Lịch cùng một số đại biểu cho rằng theo dự thảo Luật, chỉđiều chỉnh đối với viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập, mà không điềuchỉnh đối với những người làm việc tại các đơn vị sự nghiệp ngoài công lập thìkhông nên “ôm” cả cụm từ viên chức trong một Luật này, để tránh trường hợp saunày tách Luật, lại chỉnh sửa cả hai Luật.
Đồng quan điểm này, đại biểu Đặng Như Lợi (Cà Mau) khẳng định với phạm viđiều chỉnh như vậy, cách lập luận là chưa thuyết phục, giữa hai nhóm đối tượngđơn vị sự nghiệp công lập và ngoài công lập - như phân tích của Ủy ban Thường vụQuốc hội - là cùng thực hiện các hoạt động cung ứng dịch vụ trong những lĩnh vựcgiống nhau, nhưng lại có sự khác biệt về phương diện quản lý thì phải hiểu vàlàm rõ khái niệm “phương diện quản lý” là gì?
Các đại biểu Trần Du Lịch, Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn), Đặng Như Lợi đềnghị đổi tên thành Luật viên chức công hoặc Luật viên chức sự nghiệp công lập.
Liên quan đến quy định về đơn vị sự nghiệp công lập và cơ cấu tổ chức,quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập, đại biểu Trần Du Lịch nhấn mạnh Luật phảidành một chương riêng quy định về đơn vị sự nghiệp công là gì, địa vị pháp lý rasao. Đơn vị sự nghiệp công chưa có đạo luật nào chế định định chế này nên Luậtphải dành một chương quy định về đơn vị sự nghiệp công và chế định bản chất pháplý, địa vị của nó trong hệ thống như thế nào.
Theo đại biểu, Điều 10 quy định 4 khoản về chính sách xây dựng và pháttriển các đơn vị sự nghiệp công lập và đội ngũ viên chức là chưa được kỹ càng.Điều 9 của dự thảo Luật cần làm rõ tính chất tự chủ của đơn vị sự nghiệp cônglập dựa trên tính chất công vụ, dịch vụ của nhà nước cung cấp hay dựa trên sựphân biệt về thu nhập?
“Không có khái niệm tự chủ hoàn toàn về kinh phí và thực hiện nhiệm vụ bởivẫn có sự đầu tư và quản lý của Nhà nước, do vậy chỉ có thể tự chủ ở nguồn thuvà kinh phí hoạt động thường xuyên” - đây là ý kiến của đại biểu Ngô Minh Hồng(Thành phố Hồ Chí Minh). Còn đại biểu Lê Văn Học (Lâm Đồng) cho rằng cần địnhnghĩa rõ ràng khái niệm tự chủ để thực hiện tốt hơn. Bên cạnh đó, quy mô và tầmquan trọng của các đơn vị sự nghiệp công khác nhau, cần phân loại về quy mô đểđảm bảo ứng xử trong xã hội về vấn đề tự chủ.
Có ý kiến cho rằng phạm vi điều chỉnh của Luật là viên chức chứ không phảiđơn vị quản lý viên chức, điều chỉnh người làm việc chứ không phải là điều chỉnhcơ quan làm việc nên phải làm rõ khái niệm viên chức và quy định chương riêng vềđơn vị sự nghiệp. Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết mạnh dạn đề xuất bỏ Điều 9 và 10bởi hai điều này lạc với quy định, trái với Điều 1, không đúng chủ đề đã bàn nênmới xảy ra chuyện tranh luận về các loại hình đơn vị sự nghiệp công lập trênđây.
Một vấn đề nữa được nhiều đại biểu quan tâm là việc thực hiện nguyên tắckết hợp giữa chức danh nghề nghiệp với vị trí việc làm, chuyển từ cơ chế trảlương theo ngạch, bậc sang trả lương căn cứ vào vị trí việc làm. Các đại biểucho rằng việc thay đổi cách trả lương theo vị trí việc làm có ảnh hưởng rất lớntới đội ngũ viên chức, cần cân nhắc kỹ, bởi trả lương theo việc làm sẽ gây rỗngrất lớn trong đội ngũ viên chức./.
Cơ bản đồng tình với phần lớn nội dung quy định trong dự thảo Luật, songcác đại biểu cũng cho rằng dự thảo còn nhiều điểm chung chung, nhiều chi tiếtchưa hợp lý, từ phạm vi điều chỉnh đến thời gian làm việc đối với viên chức, tổchức thực hiện tuyển dụng viên chức...
Bên cạnh đó, Điều 21, 22 dự thảo Luật cần quy định cụ thể hơn về chế độđãi ngộ, thu hút nhân tài sao cho xứng đáng với tài năng của viên chức, tránhchảy máu chất xám từ khu vực công sang khu vực tư.
Đại biểu Mai Thị Ánh Tuyết,Nguyễn Minh Thuyết cùng chung nhìn nhận Điều 37 quy định về biệt phái viên chứccòn chung chung, chưa thể hiện sau khi đi biệt phái sẽ được hưởng quyền lợi nhưthế nào bởi khi đi biệt phái, vị trí làm cũ đã có người thay thế. Đại biểuThuyết đề xuất: phải có quy định bảo vệ quyền lợi cho người được biệt phái khôngthấp hơn vị trí việc làm cũ, nếu không sẽ không ai muốn đi biệt phái.
Các đại biểu cũng đóng góp cho các quy định về kéo dài thời gian làm việcvới các nhà nghiên cứu khoa học có học hàm, học vị cao, với nữ giới; cân nhắcquy định về đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc (Điều 29) sao cho đảm bảo tínhcông bằng giữa viên chức và công chức, phù hợp với tính chất nhân đạo của Nhànước nhưng cũng tránh được việc lạm dụng không làm việc vẫn hưởng lương từngân sách.
Đại biểu Mai Thị Ánh Tuyết (An Giang), Trần Du Lịch (Thành phố Hồ ChíMinh) nhìn nhận luật còn nhiều điểm không ổn, chưa cụ thể, còn nhiều điều giaocho Chính phủ, khái niệm viên chức chưa rõ ràng, nhiều điều Luật cần quy định cụthể hơn để đưa vào cuộc sống cho phù hợp.
Đại biểu Trần Du Lịch cùng một số đại biểu cho rằng theo dự thảo Luật, chỉđiều chỉnh đối với viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập, mà không điềuchỉnh đối với những người làm việc tại các đơn vị sự nghiệp ngoài công lập thìkhông nên “ôm” cả cụm từ viên chức trong một Luật này, để tránh trường hợp saunày tách Luật, lại chỉnh sửa cả hai Luật.
Đồng quan điểm này, đại biểu Đặng Như Lợi (Cà Mau) khẳng định với phạm viđiều chỉnh như vậy, cách lập luận là chưa thuyết phục, giữa hai nhóm đối tượngđơn vị sự nghiệp công lập và ngoài công lập - như phân tích của Ủy ban Thường vụQuốc hội - là cùng thực hiện các hoạt động cung ứng dịch vụ trong những lĩnh vựcgiống nhau, nhưng lại có sự khác biệt về phương diện quản lý thì phải hiểu vàlàm rõ khái niệm “phương diện quản lý” là gì?
Các đại biểu Trần Du Lịch, Nguyễn Minh Thuyết (Lạng Sơn), Đặng Như Lợi đềnghị đổi tên thành Luật viên chức công hoặc Luật viên chức sự nghiệp công lập.
Liên quan đến quy định về đơn vị sự nghiệp công lập và cơ cấu tổ chức,quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập, đại biểu Trần Du Lịch nhấn mạnh Luật phảidành một chương riêng quy định về đơn vị sự nghiệp công là gì, địa vị pháp lý rasao. Đơn vị sự nghiệp công chưa có đạo luật nào chế định định chế này nên Luậtphải dành một chương quy định về đơn vị sự nghiệp công và chế định bản chất pháplý, địa vị của nó trong hệ thống như thế nào.
Theo đại biểu, Điều 10 quy định 4 khoản về chính sách xây dựng và pháttriển các đơn vị sự nghiệp công lập và đội ngũ viên chức là chưa được kỹ càng.Điều 9 của dự thảo Luật cần làm rõ tính chất tự chủ của đơn vị sự nghiệp cônglập dựa trên tính chất công vụ, dịch vụ của nhà nước cung cấp hay dựa trên sựphân biệt về thu nhập?
“Không có khái niệm tự chủ hoàn toàn về kinh phí và thực hiện nhiệm vụ bởivẫn có sự đầu tư và quản lý của Nhà nước, do vậy chỉ có thể tự chủ ở nguồn thuvà kinh phí hoạt động thường xuyên” - đây là ý kiến của đại biểu Ngô Minh Hồng(Thành phố Hồ Chí Minh). Còn đại biểu Lê Văn Học (Lâm Đồng) cho rằng cần địnhnghĩa rõ ràng khái niệm tự chủ để thực hiện tốt hơn. Bên cạnh đó, quy mô và tầmquan trọng của các đơn vị sự nghiệp công khác nhau, cần phân loại về quy mô đểđảm bảo ứng xử trong xã hội về vấn đề tự chủ.
Có ý kiến cho rằng phạm vi điều chỉnh của Luật là viên chức chứ không phảiđơn vị quản lý viên chức, điều chỉnh người làm việc chứ không phải là điều chỉnhcơ quan làm việc nên phải làm rõ khái niệm viên chức và quy định chương riêng vềđơn vị sự nghiệp. Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết mạnh dạn đề xuất bỏ Điều 9 và 10bởi hai điều này lạc với quy định, trái với Điều 1, không đúng chủ đề đã bàn nênmới xảy ra chuyện tranh luận về các loại hình đơn vị sự nghiệp công lập trênđây.
Một vấn đề nữa được nhiều đại biểu quan tâm là việc thực hiện nguyên tắckết hợp giữa chức danh nghề nghiệp với vị trí việc làm, chuyển từ cơ chế trảlương theo ngạch, bậc sang trả lương căn cứ vào vị trí việc làm. Các đại biểucho rằng việc thay đổi cách trả lương theo vị trí việc làm có ảnh hưởng rất lớntới đội ngũ viên chức, cần cân nhắc kỹ, bởi trả lương theo việc làm sẽ gây rỗngrất lớn trong đội ngũ viên chức./.
Chu Thanh Vân (TTXVN/Vietnam+)
