Sau hiện tượng phim ngắn "Đàn cá gỗ" năm 2025, đạo diễn sinh năm 2002 Nguyễn Phạm Thành Đạt trở lại cùng phim dài đầu tay "Bò sữa bay" (2026). Tác phẩm ánh lên sự nổi loạn, liều lĩnh, nhưng trầm bổng trong tâm sự lứa tuổi đôi mươi.
Dù có những phản hồi về nhịp phim dồn dập khó theo dõi hay kịch bản còn ôm đồm, "Bò sữa bay" đã phần nào chinh phục khán giả bằng những “gia vị” ít thấy. Trang blog Un film de nhận xét "'Bò sữa bay' là ‘điểm nhấn kỳ ảo’ của màn ảnh Việt 2026." Đạo diễn Phan Gia Nhật Linh nhận xét đây là “phim Việt Nam có phong cách hay nhất từ xưa tới giờ,” còn đạo diễn Khương Ngọc đánh giá cao tinh thần trẻ trung, mộng mơ và không ngại thử nghiệm của êkíp…
Khẳng định có áp lực doanh thu nhưng đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt tin nhiệm vụ của người làm phim là phải sáng tạo, trước khi tính đến các bài toán thị trường và phòng vé.
Vì sao "Bò sữa" lại "bay"?
- Ý tưởng về câu chuyện trong phim đã hình thành như thế nào?
Đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt: Khoảng 3 năm trước tôi viết phim ngắn "Tàn sữa" về các công nhân nuôi bò tại Mộc Châu. Khi gặp người mà sau này là nhà sản xuất của "Bò sữa bay," hai chị em thân nhau nên quyết định cùng phát triển phim dài từ đó. Ngoài ra tôi cũng muốn làm phim về quê hương mình, kết hợp một số chi tiết về lịch sử của nông trường Mộc Châu đưa vào phim.
Từ phim ngắn đến phim dài, cả hai đều là câu chuyện về bốn anh em Trâu, Béo, Đức, Lân. Nhưng “Tàn sữa” có yếu tố fantasy (kỳ ảo) mạnh hơn, các thanh niên có nhiều mộng mơ hơn. "Bò sữa bay" lại câu chuyện gần gũi hơn, xoay quanh chuyện cơm áo gạo tiền, tình cảm đôi lứa, tình cảm gia đình và một chút yếu tố kỳ ảo.
- Khán giả xem xong phim có chung câu hỏi: “Vì sao bò sữa lại bay?" Bạn lý giải như thế nào?
Đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt: Khi tôi làm “Đàn cá gỗ,” mọi người nói rất ấn tượng với cảnh Nguyễn Hùng (nam chính) rơi xuống biển và đánh đàn giữa đàn cá. Tôi muốn giữ điểm nhấn tương tự cho phim này để mỗi người ra rạp đều ấn tượng một hình ảnh mới họ chưa từng thấy ở đâu.
Sau khi nghĩ ra cảnh bò sữa bay lên, tôi phải lộn lại từ đầu kịch bản để gieo rắc các chi tiết như sữa công thức có gì đặc biệt khiến con bò bay, người uống cũng bay.
Thực ra tôi cũng có ý riêng cho hình ảnh này, nhưng nó không phải phép ẩn dụ gì ghê gớm. Bản thân tôi cũng không muốn gán với một ý nghĩa cụ thể nào trong đầu khán giả, miễn sao mọi người còn suy nghĩ và nói về nó.
- Qua hai dự án đồng hành với Nguyễn Hùng, bạn thấy nam chính của mình đã trưởng thành như thế nào?
Đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt: Sự ăn ý thì vẫn luôn ở đấy. Hùng vốn là một diễn viên bản năng, được thả vào tình huống nào sẽ lập tức có phản xạ với tình huống đấy, nhưng không duy trì được năng lượng một cách ổn định. Đến dự án thứ hai này, Hùng tự nhận đã thành "thợ diễn" và biết dàn trải năng lượng cho cả phim.
Tôi thấy ở Hùng nhiều khía cạnh thú vị mà mọi người có thể không nhìn ra. Cậu ấy có sự táo bạo và sự nổi loạn ngầm nhưng không thể hiện ở hành động, mà thể hiện ở bản năng nghệ thuật.
Thời chưa nổi tiếng, cậu ấy có những tạo hình khá dị, kiểu như cạo lông mày, gần đây còn định xăm kín hết lên người. Nhưng cùng lúc Hùng không tự đặt cho mình những dán nhãn hay định nghĩa cụ thể nào. Chắc chắn trong tương lai vẫn sẽ có những phiên bản Nguyễn Hùng đặc biệt hơn.
Phép thử của Nguyễn Phạm Thành Đạt
- Làm một bộ phim khác với số đông, bạn có lo ngại sẽ gặp khó tại phòng vé không?
Đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt: Tôi cũng chịu áp lực về doanh thu vì phải có trách nhiệm với nhà đầu tư. Nhưng tôi đang thử nghiệm một điều mới mẻ với chính mình và khán giả, đó là một rủi ro lớn. Tôi và ekip đều rất mong có thể làm tiếp những phim như thế này, và cũng mong nhiều nhà làm phim khác cùng sáng tạo với mình.
- Theo Đạt, GenZ làm phim có gì đặc biệt so với các thế hệ trước?
Đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt: GenZ nói chung thì tôi chịu. Nhưng từ góc độ cá nhân thì tôi thấy thị trường có một sự nhút nhát, dè chừng nhất định. Nếu không phải mạnh bạo, sẵn sàng bung mọi sự sáng tạo như các nhà làm phim độc lập/phim nghệ thuật chuyên để dự thi liên hoan phim, thì ở phía còn lại, những người xác định làm phim thương mại thường nương theo người đi trước.
Thực ra điều đó cũng tốt, vì nếu cần sự tham chiếu thì tôi có thể nhìn để học hỏi. Nhưng tôi quan niệm phải làm được tác phẩm hay trước khi nghĩ đến chuyện bán hàng, vấn đề marketing, định vị bộ phim và rất nhiều thứ xung quanh nữa. Tôi nghĩ việc của nhà làm phim đơn thuần là phải sáng tạo.
- Từ góc nhìn của bạn, điện ảnh Việt đang cần điều gì?
Đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt: Trên thị trường thường có những trend (trào lưu) nhất định mà tất cả nhà làm phim đều bị cuốn theo. Ví dụ có thời điểm tất cả đều làm phim hài, phim gia đình hay phim kinh dị, khiến các phim na ná giống nhau.
Nhiều thị trường điện ảnh khác cũng vậy chứ không riêng gì Việt Nam. Nhưng nếu lần nào xem phim cũng có trải nghiệm giống nhau, dần dần mọi người có thể chán ra rạp, và tôi rất sợ điều đó.
Tôi nghĩ câu trả lời cuối cùng phụ thuộc vào kết quả của bộ phim, xem nó tác động tới thị trường như thế nào. Tôi đã nghiên cứu nhiều phim Việt trước đây nhưng chưa phim nào giống "Bò sữa bay." Chính tôi cũng tò mò xem kiểu làm phim này có được đón nhận không. Nếu có tôi mong có thêm nhiều phim như thế này cùng xuất hiện.
Nguyễn Phạm Thành Đạt không tiết lộ mức kinh phí cụ thể của phim, đồng thời nêu quan điểm kinh phí không bao giờ là đủ, nhưng dù ít đến đâu cũng buộc phải làm được. "Với tôi 'Bò sữa bay' đã khá tròn trịa," anh nói, kỳ vọng phim có thể đạt đâu đó gần, hoặc thực sự chạm ngưỡng "trăm tỷ."
Trước khởi quay, "Bò sữa bay" thắng giải Best Genre Project (giải cho dự án điện ảnh có định hướng thể loại nổi bật, trị giá 5.000 USD) tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng năm 2025. Một tháng sau, dự án tiếp tục thắng giải Katana Award - Picture (gói hỗ trợ hậu kỳ 25.000 USD) tại Liên hoan phim Quốc tế Busan.