Theo Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), công tác xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu môi trường thời gian qua được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương trên cơ sở Hướng dẫn kỹ thuật và Danh mục dữ liệu mở. Đặc biệt, Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia (giai đoạn 1) đã đưa vào vận hành với khối lượng dữ liệu lớn.
Dữ liệu đã chuẩn hóa, cập nhật vào cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia (giai đoạn 1), bao gồm: Nhóm dữ liệu về nguồn thải với thông tin dữ liệu của hơn 2.100 dự án, 170 khu sản xuất dịch vụ tập trung, gần 3.600 cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ, làng nghề; nhóm dữ liệu về chất lượng môi trường là kết quả quan trắc môi trường từ chương trình quan trắc môi trường quốc gia và chương trình quan trắc môi trường của một số địa phương.
Cùng với đó là nhóm dữ liệu về đa dạng sinh học là thông tin dữ liệu của 178 khu bảo tồn thiên nhiên, các vùng đất ngập nước quan trọng, cơ sở bảo tồn đa dạng sinh học và thông tin dữ liệu về loài, nguồn gen tại các cơ sở; nhóm dữ liệu về hồ sơ văn bản với dữ liệu của hơn 5.100 hồ sơ về ĐTM (báo cáo đánh giá tác động môi trường), hơn 3.300 giấy phép môi trường theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường và một số hồ sơ báo cáo khác.
Hiện Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia đang tiếp tục triển khai giai đoạn 2 (xây dựng kiến trúc, từ điển dữ liệu, dữ liệu lớn). Cục Môi trường đã phối hợp với Cục Chuyển đổi số, Bộ Công an và VNPT kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyển hạ tầng dự phòng và chuẩn bị tích hợp Trung tâm dữ liệu quốc gia.
Tuy vậy, theo Cục Môi trường, hạ tầng công nghệ thông tin vẫn còn một số điểm nghẽn như: Hệ thống máy chủ nằm trên nhiều nền tảng chưa đồng nhất; công tác sao lưu dữ liệu chưa tự động hóa hoàn toàn; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các phần mềm chuyên ngành chưa thực sự thông suốt; đồng thời chưa được trang bị hạ tầng phục vụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Để tháo gỡ các vướng mắc trên, Cục Môi trường đang tập trung thực hiện Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý điểm nghẽn chuyển đổi số.
Theo kế hoạch, từ nay đến cuối năm 2026, Cục Môi trường sẽ hoàn thành và đưa vào vận hành hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia, bảo đảm tích hợp, kết nối, liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia và chia sẻ theo thời gian thực; tích hợp với hệ thống thông tin địa lý để xây dựng bản đồ chất lượng môi trường, công bố, công khai cho cộng đồng và triển khai áp dụng cho một số đô thị lớn, nhất là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh...
Ngoài ra, Cục Môi trường tiếp tục triển khai các nhiệm vụ thực hiện Quy hoạch tổng thể quan trắc môi trường quốc gia; hoàn thiện, cập nhật và khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành; đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính; nâng cao hiệu quả kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác quản lý về bảo vệ môi trường./.