Trong tuần (từ ngày 5-11/10), chuỗi sự kiện nổi bật từ Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV, hoạt động của Đảng bộ Quốc hội, các hội nghị lấy ý kiến cử tri ở địa phương đến Đề án "Xây dựng Cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật" do Chính phủ phê duyệt... cho thấy tinh thần triển khai Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đang chuyển động mạnh mẽ, đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở, đưa thể chế thực sự trở thành nguồn lực phát triển.
Tại phiên bế mạc Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV vào ngày 8/10/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Hội nghị đã cụ thể hóa một bước quan trọng Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng Đảng với quản trị quốc gia và phát triển đất nước.
Trung ương xác định đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền là yêu cầu cốt lõi nhằm bảo đảm hệ thống chính trị vận hành thống nhất, thông suốt và hiệu quả.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh đường lối của Đảng phải được thể chế hóa thành pháp luật và chính sách đúng tinh thần, thống nhất và khả thi. Đặc biệt, trách nhiệm không dừng lại ở khâu ban hành văn bản; cơ quan chủ trì phải theo dõi thi hành, xử lý vướng mắc thuộc thẩm quyền và kịp thời kiến nghị sửa đổi quy định không còn phù hợp. Khi một chính sách không đạt mục tiêu, phải xem xét cả chất lượng tham mưu, thiết kế chính sách lẫn trách nhiệm của tổ chức thực hiện.
Tổ chức thực hiện quyết liệt
Quán triệt sâu sắc tinh thần chỉ đạo của Trung ương, chiều 9/10, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Đảng bộ Quốc hội nhiệm kỳ 2025-2030.
Chủ tịch Quốc hội nêu rõ Trung ương đã định hướng thì phải thể chế hóa kịp thời, chủ trương đã rõ thì phải tổ chức thực hiện quyết liệt, điểm nghẽn đã nhận diện thì phải tập trung tháo gỡ.
Hướng tới Kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI dự kiến diễn ra vào ngày 17/10 tới, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tập trung cao nhất để bảo đảm chất lượng và tính kịp thời của thể chế, tiếp tục phát huy vai trò của Quốc hội trong việc kiến tạo, tháo gỡ điểm nghẽn và khơi thông nguồn lực.
Từng dự án luật quan trọng liên quan lớn đến đời sống người dân và doanh nghiệp như Luật Đất đai, Bộ luật Hình sự, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đầu tư công, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản phải được rà soát đến cùng.
Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt là kiên quyết không để lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm can thiệp vào công tác xây dựng pháp luật, đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ tham mưu ngang tầm nhiệm vụ, siết chặt kỷ luật thực thi và lấy kết quả thực tế làm thước đo...
Song song với đó, từ thực tiễn địa phương qua các hội nghị tiếp xúc cử tri và lấy ý kiến nhân dân trong tuần qua, hàng loạt góp ý tâm huyết, sát thực tiễn đã được gửi gắm nhằm hoàn thiện khung khổ pháp lý trước Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong các hội nghị lấy ý kiến đối với các dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) hay dự thảo Luật Văn bản quy phạm pháp luật và Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người..., các đại biểu, chuyên gia và doanh nghiệp đã tập trung tháo gỡ những "nút thắt" lớn.
Nhiều ý kiến đề nghị giữ lại quy định bắt buộc công chứng đối với các giao dịch về đất đai nhằm bảo vệ các đối tượng yếu thế và đảm bảo an toàn pháp lý; đồng thời kiến nghị các giải pháp linh hoạt về thời điểm xác định giá đất, chính sách phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp cho người thu nhập trung bình...
Tương tự, tại Đồng Nai, Đoàn đại biểu Quốc hội đã tổ chức lấy ý kiến sâu rộng về các dự án Luật Bảo hiểm xã hội, Bộ luật Lao động, Luật Việc làm, Luật Lưu trữ..., qua đó đề xuất mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cho lao động trên nền tảng số, đơn giản hóa thủ tục hành chính và mở rộng danh mục cho thuê lại lao động nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn sản xuất, kinh doanh.
Trong tuần, công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật tại các địa phương cũng ghi nhận sự chủ động bứt phá, điển hình như tại Hà Nội.
Chiều 5/10, tại buổi họp báo thông tin kinh tế-xã hội quý 3/2026, đại diện Sở Tư pháp Hà Nội cho biết thành phố đang tập trung hoàn thiện hệ thống văn bản để triển khai đầy đủ Luật Thủ đô số 02/2026/QH16.
Như vậy đến nay, Hội đồng Nhân dân thành phố đã ban hành 60/64 nghị quyết quy phạm pháp luật và Ủy ban Nhân dân thành phố đã ban hành 16/26 quyết định quy định chi tiết thi hành, tập trung vào các lĩnh vực như thu hút nhà đầu tư chiến lược, phát triển khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế ban đêm, cải tạo chỉnh trang đô thị, quản lý không gian ngầm và xây dựng Bộ quy tắc chuẩn mực về quản lý, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Tổng cộng, Hà Nội đã ban hành 127 văn bản quy phạm pháp luật để kịp thời tháo gỡ điểm nghẽn, tạo cơ sở pháp lý vững chắc phục vụ phát triển Thủ đô.
Xây dựng Cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật: Hướng tới nền quản trị thông minh
Cùng với việc hoàn thiện thể chế ở cả Trung ương và địa phương, công tác quản trị pháp luật đang bước vào giai đoạn đột phá công nghệ với việc Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu vừa ký Quyết định số 1949/QĐ-TTg ngày 8/10/2026 phê duyệt Đề án "Xây dựng Cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật."
Đề án đặt mục tiêu xây dựng hạ tầng dữ liệu pháp luật quốc gia phục vụ tích hợp, chuẩn hóa, liên kết, phân tích và chia sẻ dữ liệu theo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung," hướng tới xây dựng nền quản trị pháp luật thông minh.
Phấn đấu đến năm 2027, 100% dữ liệu văn bản quy phạm pháp luật sẽ được biểu diễn dưới dạng tiêu chuẩn hỗ trợ máy đọc, đồng thời số hóa 100% hồ sơ xây dựng văn bản được ban hành kể từ ngày Nghị quyết số 66-NQ/TW có hiệu lực (30/4/2025).
Giai đoạn 2028-2030, Đề án sẽ hoàn thành Kho dữ liệu pháp luật tập trung, tích hợp 100% nguồn dữ liệu từ các bộ, ngành, địa phương và hình thành Đồ thị tri thức pháp luật quốc gia để hỗ trợ tìm kiếm, phân tích thông minh.
Hệ thống này phát triển theo định hướng "AI First" (ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo), đặt hạ tầng tại Trung tâm dữ liệu quốc gia, phục vụ quản lý xuyên suốt "vòng đời" của văn bản từ khâu soạn thảo, lấy ý kiến, thẩm định đến tổ chức thi hành.
Việc mở dữ liệu phù hợp cho Cổng Pháp luật quốc gia và nghiên cứu cơ chế thu phí khai thác thương mại đối với doanh nghiệp công nghệ sẽ tạo nguồn lực duy trì hệ thống, giảm thời gian và chi phí tiếp cận thông tin, đưa dữ liệu pháp luật thành nguồn lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên mới.
Sự chuyển động đồng bộ giữa cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp và chính quyền các địa phương, bắt đầu từ chủ trương, định hướng đúng đắn của Đảng, đã và đang tạo nên một chu trình quản trị quốc gia thông suốt.
Khi đường lối của Đảng được thể chế hóa kịp thời thành các chính sách khả thi, được triển khai quyết liệt trong thực tiễn và được đo lường bằng sự thụ hưởng thực tế của người dân, doanh nghiệp, thể chế thực sự trở thành nguồn lực cho phát triển./.