Không chỉ được vinh danh là điểm đến của di sản, ẩm thực, là lựa chọn ưa thích của những bước chân độc hành… mà tốc độ tăng trưởng của du lịch Việt năm qua cũng cao nhất thế giới với 22% (cùng Nhật Bản).
Tuy nhiên, khi chuyển mục tiêu tập trung từ số lượng sang chất lượng để đón dòng khách sang, tăng doanh thu thực chất, toàn ngành sẽ cần thay đổi toàn diện từ tư duy đến hành động. Về câu chuyện này, Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch, Tiến sỹ Nguyễn Anh Tuấn đã có những chia sẻ với phóng viên.
Nâng tầm để khẳng định vị thế
- Với tốc độ tăng trưởng lượng khách 22% của Việt Nam như năm 2025, theo ông đánh giá hạ tầng, nhân lực của ngành du lịch Việt Nam đã theo kịp con số này chưa?
Tiến sỹ Nguyễn Anh Tuấn: Thời gian qua, Việt Nam nổi lên như là một trong những điểm đến có sức hấp dẫn cao. Vì vậy tốc độ tăng trưởng khách trong năm 2025 rất tích cực, mang lại tín hiệu mạnh mẽ cho ngành du lịch trong quá trình phục hồi, phát triển hậu COVID-19.
Với số lượng khách kỷ lục năm qua, tôi đánh giá nguồn nhân lực, hạ tầng, môi trường cũng đã có sự cải thiện nhanh chóng, đáp ứng được. Tuy nhiên, thời gian tới, ngành du lịch cần tăng tính chuyên nghiệp hơn, nhân lực phải không ngừng nâng cao cùng chất lượng dịch vụ, chất lượng sản phẩm, chất lượng điểm đến để khẳng định vị thế cạnh tranh. Đặc biệt, hạ tầng cũng cần không ngừng hiện đại hơn để tăng sức hút du khách.
- Có một vấn đề đáng bàn là dường như chúng ta nói quá nhiều đến việc kiểm đếm cũng như tự hào về lượng khách đông, tăng trưởng cao, nhưng rõ ràng doanh thu thực tế thì hạn chế. Vậy để đón dòng khách chất lượng có khả năng chi trả cao, du lịch Việt cần làm gì, thưa ông?
Tiến sỹ Nguyễn Anh Tuấn: Hiện nay, mọi vùng miền của Việt Nam đều đang hướng tới phát triển du lịch và đều có khả năng phát triển du lịch. Tuy nhiên, mỗi vùng miền lại có mức độ, năng lực phát triển khác nhau. Những trọng điểm mà du lịch đã phát triển mạnh thì đương nhiên chất lượng dịch vụ đã tốt hơn, vì vậy dễ dàng thu hút lượng khách cao cấp, chi tiêu nhiều hơn. Còn những vùng mới bắt tay làm du lịch, đặc biệt ở vùng sâu vùng xa phát triển du lịch cộng đồng, có cơ sở vật chất hạn chế thì cần đa dạng loại hình khách để nâng cao hiệu quả nói chung.
Về tổng thể toàn ngành, mức thu của du lịch Việt so với các nước vẫn ở mức thấp. Bởi cơ cấu khách cao cấp vẫn chưa tiệm cận được với các nước trong khu vực như Thái Lan, Singapore, Malaysia… dẫn đến nguồn thu còn hạn chế.
Với tham vọng của du lịch Việt Nam đến năm 2030 trở thành một trong 30 quốc gia có năng lực cạnh tranh hàng đầu thế giới, cần đòi hỏi nỗ lực của toàn ngành, của các địa phương trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ, chất lượng điểm đến, đa dạng hóa sản phẩm và đặc biệt những sản phẩm cao cấp để thu hút phân khúc khách sang, gia tăng nguồn thu.
Các địa phương, trọng điểm du lịch cần phải có chiến lược bài bản, xây dựng được môi trường điểm đến văn minh, thân thiện, chuyên nghiệp, đồng bộ về cả hạ tầng và chất lượng dịch vụ, để tạo được hình ảnh Việt Nam thực sự là điểm đến mới, sống động, quyến rũ và hấp dẫn du khách.
Thu hút dòng khách sang cách nào?
- Ông có nói về việc cần tạo hình ảnh ấn tượng để hút khách. Thời gian qua, các chuyên gia cũng nói nhiều đến việc đã tới lúc Việt Nam cần thay đổi slogan, thương hiệu trong hoạt động xúc tiến. Quan điểm của ông thế nào để hoạt động xúc tiến quảng bá của chúng ta hiệu quả hơn?
Tiến sỹ Nguyễn Anh Tuấn: Theo tôi, logo, slogan chỉ là một yếu tố cho một chiến dịch xúc tiến trong giai đoạn nhất định. Nếu trường hợp slogan có hiệu quả thì có thể kéo dài như trường hợp “Amazing Thailand” trước đây, còn du lịch Việt Nam ở thời điểm này nên có chiến dịch xúc tiến, quảng bá mới để khẳng định vị thế.
Nhờ những thành tựu thời gian vừa qua, đặc biệt là loạt danh hiệu mà Việt Nam đã đạt được, rõ ràng vị thế của chúng ta đã được khẳng định ở đẳng cấp thế giới; các sản phẩm, dịch vụ đã được vinh danh và quốc tế biết đến. Vậy thì chiến dịch xúc tiến để khẳng định hình ảnh thương hiệu mới cũng phải khác.
Ngành du lịch nên tập trung xây dựng chiến dịch xúc tiến quảng bá toàn diện, nâng tầm phù hợp với yêu cầu mới.
- Nếu vậy, theo ông chúng ta nên tập trung quảng bá sản phẩm nào để có thể nâng tầm hình ảnh thương hiệu điểm đến Việt Nam?
Tiến sỹ Nguyễn Anh Tuấn: Sản phẩm phải xuất phát từ thị trường, theo thị hiếu xu hướng thị trường. Sau COVID-19, nhu cầu du khách thay đổi nhiều, có xu hướng trải nghiệm thiên nhiên hoang sơ, khám phá văn hóa bản địa, nghỉ dưỡng chữa lành, chăm sóc sức khỏe…
Muốn đón lượng khách cao cấp hơn để tăng doanh thu, cần những sản phẩm đáp ứng được nhu cầu của dòng khách sang, tập trung vào nghỉ dưỡng và giải trí cao cấp, du lịch đảo… Do đó, cần những điểm đến có thiên nhiên hoang sơ, khí hậu trong lành; đầu tư các khu nghỉ dưỡng sinh thái sẽ gia tăng được nguồn thu và hiệu quả du lịch.
Tiền nào của nấy. Khi Việt Nam tự nâng tầm mình trở thành điểm đến cao cấp với các khu nghỉ dưỡng 5-6 sao, dịch vụ đẳng cấp, các điểm đến đầu tư phát triển đa dạng sản phẩm chất lượng… thì lúc ấy chúng ta được lựa chọn khách chứ không chỉ đơn thuần là đón khách đại chúng thông thường.
Khi ngành du lịch tổ chức xúc tiến, quảng bá để thu hút lượng khách cao cấp ở đúng phân khúc thị trường thì dần dần sẽ “hữu xạ tự nhiên hương.”
- Muốn thu hút dòng khách sang như ông nói, ngành du lịch cần ưu tiên điều gì ở thời điểm này, thưa ông?
Tiến sỹ Nguyễn Anh Tuấn: Theo tôi, vấn đề trọng tâm là nếu ngành du lịch đã xác định đi theo con đường chọn chiều sâu thay vì số lượng thì buộc phải nâng cao hơn nữa công tác nghiên cứu thị trường, xúc tiến quảng bá có trọng tâm trọng điểm theo từng thị trường cao cấp mục tiêu.
Chiến dịch quảng bá phải chuyên nghiệp, phù hợp với từng đối tượng khách cao cấp khác nhau; chọn được đối tác là các hãng lữ hành lớn chuyên dòng khách xa xỉ, hoặc xúc tiến ở các hội chợ chuyên dành cho khách tàu biển…
Nguồn lực xúc tiến phải đi đôi với đội ngũ xúc tiến chuyên nghiệp thực sự để tránh lãng phí. Muốn quảng bá chuyên nghiệp cũng cần xây dựng đội ngũ những con người làm quảng bá am hiểu thị trường, marketing và đặc biệt am hiểu nghiệp vụ xúc tiến quảng bá, từ lãnh đạo quản lý đến đội ngũ thực thi công tác thị trường ở nước ngoài, chứ không chỉ là đoàn cán bộ mà ai đi cũng được, đến hội chợ dự sự kiện, phát ấn phẩm, tờ rơi… rồi về.
Rõ ràng, công tác xúc tiến này đòi hỏi phải đầu tư rất sâu và kỹ lưỡng, đòi hỏi ngành du lịch phải cải tổ rất mạnh mẽ. Không cần học đâu xa, chúng ta cứ học các nước trong khu vực như Thái Lan.
- Vâng, xin cảm ơn những chia sẻ của ông./.