Ngày 30/5, Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) đã tổ chức công bố Báo cáo thường niên Tình hình Trẻ em Thế giới năm 2013 với chủ đề “Trẻ em khuyết tật”.
["Việt Nam luôn ưu tiên cho chăm sóc, bảo vệ trẻ em"] Báo cáo khẳng định, trẻ em khuyết tật là nhóm ít có khả năng được chăm sóc y tế hoặc được đi học nhất. Báo cáo đã chỉ ra những cách thức để trẻ khuyết tật hòa nhập vào xã hội và nhấn mạnh quan tâm đến những khả năng và tiềm năng của trẻ khuyết tật sẽ tạo ra lợi ích cho toàn xã hội. Cụ thể, giáo dục hòa nhập đem lại tri thức cho trẻ em khuyết tật để các em có cơ hội thực hiện hoài bão của mình, cống hiến cho xã hội, giảm gánh nặng lên gia đình và xã hội các em khi các em tự lập được. Các nỗ lực hỗ trợ trẻ khuyết tật hòa nhập với xã hội sẽ giúp đẩy lùi sự phân biệt đối xử đang gạt các em ra bên lề của xã hội. "Nhìn vào khuyết tật của trẻ trước khi nhìn nhận trẻ không chỉ là hành động không công bằng với trẻ mà còn làm mất đi những điều trẻ có thể mang lại cho xã hội. Sự mất mát của các em là mất mát chung của toàn xã hội; lợi ích của các em cũng là lợi ích cho toàn xã hội,” ông Anthony Lake, Giám đốc Điều hành UNICEF phát biểu tại buổi công bố báo cáo. Theo khảo sát trên toàn thế giới, nhiều trẻ khuyết tật không được thừa nhận ngay từ khi mới được sinh ra vì các em không được đăng ký khai sinh. Thiếu sự thừa nhận chính thức đồng nghĩa với việc các em bị loại ra khỏi các dịch vụ xã hội và những bảo trợ pháp lý cần thiết cho sự sống còn và phát triển của mình. Thực trạng bị đẩy ra bên lề xã hội đã làm cho các em bị phân biệt đối xử nhiều hơn. “Để trẻ khuyết tật được quan tâm, các em phải được xã hội tính đến khi các em sinh ra, khi đi học và trong cuộc sống,” ông Anthony Lake nói. Theo báo cáo, nhìn chung trẻ em khuyết tật trở thành những người yếu thế nhất trên thế giới. Trẻ em nghèo thuộc nhóm ít có khả năng được đi học hoặc chăm sóc y tế nhưng các em vừa nghèo lại vừa khuyết tật thì còn có ít khả năng hơn nữa trong việc tiếp cận các dịch vụ này. Bên cạnh đó, giới cũng là một vấn đề quan trọng vì trẻ em gái khuyết tật thường ít được chăm sóc hơn trẻ em trai khuyết tật. “Sự phân biệt đối xử dựa trên tình trạng khuyết tật là một hình thức áp bức. Khi mà nhiều quyền của các em không được thực hiện, các em càng bị đẩy ra khỏi xã hội,” báo cáo khẳng định. Đặc biệt, báo cáo chỉ ra rằng có rất ít số liệu chính xác về số trẻ em bị khuyết tật, loại hình khuyết tật và mức độ ảnh hưởng của những khuyết tật này đối với đời sống của trẻ. Do vậy, các quốc gia thường không có căn cứ đáng tin cậy để phân bổ nguồn lực hỗ trợ trẻ em khuyết tật và gia đình các em. Đây cũng là một hạn chế đang tồn tại ở Việt Nam. Báo cáo cũng khuyến nghị các tổ chức quốc tế cần thúc đẩy hơn nữa chương trình nghiên cứu đồng bộ toàn cầu về khuyết tật để có được những số liệu và thông tin phục vụ công tác lập kế hoạch và phân bổ nguồn lực. Báo cáo đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc trẻ khuyết tật tham gia quá trình thiết kế và đánh giá các chương trình và dịch vụ cho chính các em.
Chăm sóc trẻ khuyết tật tại Trung tâm Hòa Vang, Đà Nẵng. (Ảnh Hồng Kiều/Vietnam+)
Khoảng 2/3 số quốc gia trên thế giới đã phê chuẩn Công ước về Quyền của người khuyết tật. Báo cáo kêu gọi tất cả các nước phê chuẩn và thực hiện Công ước về Quyền của Người khuyết tật và Công ước Quyền Trẻ em, có những hỗ trợ cho các gia đình để họ có thể đáp ứng được các chi phí thường cao hơn mức bình thường trong chăm sóc trẻ em khuyết tật. Ở Việt Nam có khoảng 1,2 triệu trẻ em khuyết tật, trong đó rất nhiều trẻ em khuyết tật do nhiễm chất độc hóa học, do bom mìn hậu quả và di chứng của chiến tranh. Đây là thách thức rất lớn đối với Việt Nam trong nỗ lực bảo đảm các quyền trẻ em đối với trẻ khuyết tật, giúp các em hòa vật vào đời sống kinh tế xã hội. Đồng tình với quan điểm của UNICEF, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan nhấn mạnh: “Trách nhiệm của chúng ta là cần đầu tư tạo điều kiện cho trẻ em khuyết tật tiếp cận với dịch vụ giáo dục, y tế, văn hóa, truyền thông, phương tiện đi lại... và đấu tranh xóa bỏ thái độ kỳ thị với việc thực hiện các quyền trẻ em, kể cả quyền được tham gia tích cực vào các quyết định ảnh hưởng tới cuộc sống và tương lai của các em.” Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan khẳng định, Việt Nam mong muốn cùng với các tổ chức quốc tế tạo lập một môi trường tốt hơn cho người khuyết tật. Trẻ em khuyết tật cần được nhìn nhận, phát huy vai trò như là một thành viên đầy đủ của gia đình, cộng đồng và xã hội, để được hưởng thụ đầy đủ, trọn vẹn và bình đẳng các quyền của mình; để các em hòa nhập xã hội thành công, giảm tình trạng bị kỳ thị, phân biệt đối xử, tách biệt và xâm hại./.
|
Báo cáo Tình hình trẻ em thế giới là ấn phẩm thường niên quan trọng nhất của UNICEF. Năm 2013, báo cáo tập trung vào vấn đề trẻ khuyết tật. Những nội dung chính của báo cáo gồm: Trẻ em khuyết tật có nguy cơ đối mặt với nghèo đói nhiều hơn các đối tượng khác; trẻ khuyết tật thường bị giấu và không được chăm sóc đầy đủ về y tế, giáo dục và tình cảm; trẻ khuyết tật ít có cơ hội đi học hơn, có nguy cơ bị suy dinh dưỡng cao hơn, gặp nhiều khó khăn hơn trong tiếp cận với nước sạch và vệ sinh môi trường... |
Hồng Kiều (Vietnam+)