“Việc khất lần, kỳ kèo mức bồi thường hỗ trợ nhiều lần cho thấy Vedan rất thiếuthiện chí, vì vậy, không nên đặt vấn đề thương lượng nữa! Quan điểm của tôi tốtnhất là kiện Vedan ra tòa. Khi đã ra tòa, là phải bồi thường, không có chuyện hỗtrợ,” Phó Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Duy Lượng nói.
Trao đổi với phóng viên TTXVN ngày 29/7 về sự vào cuộc của các cơ quan chức năngvà việc Quỹ Bảo vệ môi trường lên tiếng sẽ ứng án phí cho nông dân các tỉnh kiệnCông ty Vedan Việt Nam, ông Nguyễn Duy Lượng đánh giá cao động thái hỗ trợ kịpthời này và nhấn mạnh đã xác định khởi kiện thì phải thống nhất chung cả 3 địaphương và phải chủ động giúp nông dân hoàn chỉnh tất cả hồ sơ và các điều kiệnkhác, xong trước ngày 12/9 - thời điểm hết hạn khởi kiện.
Việc Quỹ Bảo vệ môi trường ứng án phí cho nông dân sẽ tạo được sự đồng thuận,tạo sức mạnh tập thể, chứ không phải từng nông dân đứng ra làm lắt nhắt nữa, ôngLượng bày tỏ.
- Ông nhìn nhận thế nào về việc chiều 28/7, Vedan bất ngờ nâng mức bồi thườngcho các tỉnh lên 130 tỷ đồng?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Không rõ ý đồ của họ thế nào. Họ đã nâng mức hỗ trợ lên 30tỷ đồng, 40 tỷ đồng và 60 tỷ đồng tùy theo độ thiệt hại của ba địa phương làThành phố Hồ Chí Minh, Bà Rịa-Vũng Tàu và Đồng Nai. Nhưng đến giờ, cả ba địaphương đều không chấp nhận con số này.
So sánh với mức độ thiệt hại đã được Viện Môi trường và Tài nguyên xem xét, đánhgiá rất kỹ thì chắc rằng tối thiểu phải đạt bằng mức mà theo khoa học đánh giálà 45,7 tỷ đồng, 53,6 tỷ đồng và 119 tỷ đồng (lần lượt cho Thành phố Hồ ChíMinh, Bà Rịa-Vũng Tàu, Đồng Nai) thì mới chấp nhận được.
- Được Ban chấp hành Trung ương Hội phân công trực tiếp theo dõi, xử lý vụ việc,quan điểm của ông về việc kiện Vedan ra tòa như thế nào?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Ngay từ đầu, khi vụ việc xảy ra, Trung ương Hội Nông dânluôn quan tâm theo dõi. Thực ra, ban đầu, Trung ương Hội cũng như các cơ quanchức năng khác, không ai muốn đưa Vedan ra tòa. Tất cả các thiệt hại của dânmuốn Vedan bồi thường thỏa đáng. Nhưng trong quá trình xử lý vụ việc, Vedankhông thiện chí nên giằng co mãi sẽ thiệt hại cho nông dân. Nếu không trực tiếpđưa ra tòa, Vedan sẽ cứ giả vờ cò kè.
Cứ mỗi lần mời họp, bàn thảo, công ty này lại nâng mức bồi thường lên một tý.Làm việc với địa phương, thấy có chuyện nọ kia thì lại “bơm” một tí mà không có cơsở khoa học gì.
Mục đích là kéo dài đến ngày 12/9 là ngày hết hạn khởi kiện, nông dân không đủcơ sở không khởi kiện nữa, phải thôi.
Vedan chỉ hỗ trợ cho dân được mức nào biết mức đó thôi thì không được. Trungương Hội Nông dân là đại diện cho quyền và lợi ích nông dân sẽ phải chủ động hếttoàn bộ. Vedan từ đầu đến giờ vẫn luôn cò kè đấy thôi. Vedan vẫn đang nghe ngóngtheo dõi từng, giờ từng phút một xem động thái của các cơ quan chức năng như thếnào, ý kiến của các đại biểu trong cuộc họp ra sao.
- Như vậy, theo ông, nên kiện Vedan?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Theo tôi, đến giờ này là nên kiện. Và đã chỉ đạo kiện rồi.Bà Rịa-Vũng Tàu và Thành phố Hồ Chí Minh đã gần như nộp xong hồ sơ khởi kiện.
Còn đối với Đồng Nai, trong tuần tới, sẽ có một tổ công tác của Hội Luật gia vàHội Nông dân tỉnh tiến hành rà soát lại toàn bộ hồ sơ, thủ tục cho nông dân đểsớm đưa Vedan ra tòa. Chúng ta đã có đầy đủ cơ sở về mặt khoa học và mặt pháplý, kiện là thắng, nông dân sẽ thắng.
- Nếu Vedan trong ngày một, ngày hai lại đưa ra mức bồi thường mới thì sao?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Không được, tối thiểu phải bằng mức đã được Viện Môitrường và Tài nguyên xác định. Từ bây giờ xác định là chỉ khởi kiện thôi, khôngphải bàn nữa!
- Nhưng nếu đến ngày 11/9 chẳng hạn, Vedan đưa ra mức bồi thường đúng bằng mứcnông dân yêu cầu thì sao?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Đến ngày đó mới quyết. Cả ba địa phương sẽ quyết định nênlàm thế nào. Hội Nông dân Việt Nam nói riêng và các Bộ khác cũng không quyếtđịnh được điều này.
Trung ương Hội Nông dân có trách nhiệm bảo vệ quyền và lợi ích của người nôngdân, phải chủ động đứng ra giúp nông dân trong quá trình khởi kiện.
Chữ nghĩa không có, đơn thư không biết viết, bây giờ người ta chỉ biết dựa vàocơ quan chức năng chứ biết dựa vào ai. Còn chấp nhận hay không thì sau này, từngđịa phương phải trên cơ sở mức đền bù đó để quyết định.
- Nếu thỏa thuận thương lượng được nhưng trong trường hợp Vedan cố tình khấtlần, bồi thường lắt nhắt kéo dài thì sao?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Đến thời điểm đó phải làm việc cụ thể, phải có hội đồng đểxác định trả mấy lần, thời gian trả thế nào và trường hợp đặc biệt, Hội Nông dânViệt Nam sẽ đứng ra làm chung cho cả ba địa phương.
Lúc đó, Hội Nông dân sẽ phải làm việc cụ thể lại, không thể đền bù kéo dài được.Tất cả những gì còn khó khăn, băn khoăn, không tập hợp được ba địa phương để cócùng một tiếng nói chung, nếu được Ban Bí thư và Thủ tướng giao, Hội Nông dânViệt Nam sẵn sàng nhận cho dân, không còn tổ chức nào ngoài tổ chức hội.
- Trung ương Hội sẽ chỉ đạo hội các cấp như thế nào trong việc giúp nông dânkiện Vedan?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Trung ương Hội tiếp tục chỉ đạo Hội Nông dân các địaphương hướng dẫn và hỗ trợ người dân trong quá trình khởi kiện và bảo vệ cácchứng lý trong quá trình tố tụng.
Bên cạnh đó, các cấp hội quan tâm động viên bà con nông dân yên tâm tập trungvào sản xuất, đảm bảo đời sống; mở các lớp đào tạo ngành nghề để họ có thêm việclàm và có phương án chuyển đổi nghề cho nông dân ở những điểm không thể nuôitrồng thủy sản được nữa./.
Trao đổi với phóng viên TTXVN ngày 29/7 về sự vào cuộc của các cơ quan chức năngvà việc Quỹ Bảo vệ môi trường lên tiếng sẽ ứng án phí cho nông dân các tỉnh kiệnCông ty Vedan Việt Nam, ông Nguyễn Duy Lượng đánh giá cao động thái hỗ trợ kịpthời này và nhấn mạnh đã xác định khởi kiện thì phải thống nhất chung cả 3 địaphương và phải chủ động giúp nông dân hoàn chỉnh tất cả hồ sơ và các điều kiệnkhác, xong trước ngày 12/9 - thời điểm hết hạn khởi kiện.
Việc Quỹ Bảo vệ môi trường ứng án phí cho nông dân sẽ tạo được sự đồng thuận,tạo sức mạnh tập thể, chứ không phải từng nông dân đứng ra làm lắt nhắt nữa, ôngLượng bày tỏ.
- Ông nhìn nhận thế nào về việc chiều 28/7, Vedan bất ngờ nâng mức bồi thườngcho các tỉnh lên 130 tỷ đồng?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Không rõ ý đồ của họ thế nào. Họ đã nâng mức hỗ trợ lên 30tỷ đồng, 40 tỷ đồng và 60 tỷ đồng tùy theo độ thiệt hại của ba địa phương làThành phố Hồ Chí Minh, Bà Rịa-Vũng Tàu và Đồng Nai. Nhưng đến giờ, cả ba địaphương đều không chấp nhận con số này.
So sánh với mức độ thiệt hại đã được Viện Môi trường và Tài nguyên xem xét, đánhgiá rất kỹ thì chắc rằng tối thiểu phải đạt bằng mức mà theo khoa học đánh giálà 45,7 tỷ đồng, 53,6 tỷ đồng và 119 tỷ đồng (lần lượt cho Thành phố Hồ ChíMinh, Bà Rịa-Vũng Tàu, Đồng Nai) thì mới chấp nhận được.
- Được Ban chấp hành Trung ương Hội phân công trực tiếp theo dõi, xử lý vụ việc,quan điểm của ông về việc kiện Vedan ra tòa như thế nào?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Ngay từ đầu, khi vụ việc xảy ra, Trung ương Hội Nông dânluôn quan tâm theo dõi. Thực ra, ban đầu, Trung ương Hội cũng như các cơ quanchức năng khác, không ai muốn đưa Vedan ra tòa. Tất cả các thiệt hại của dânmuốn Vedan bồi thường thỏa đáng. Nhưng trong quá trình xử lý vụ việc, Vedankhông thiện chí nên giằng co mãi sẽ thiệt hại cho nông dân. Nếu không trực tiếpđưa ra tòa, Vedan sẽ cứ giả vờ cò kè.
Cứ mỗi lần mời họp, bàn thảo, công ty này lại nâng mức bồi thường lên một tý.Làm việc với địa phương, thấy có chuyện nọ kia thì lại “bơm” một tí mà không có cơsở khoa học gì.
Mục đích là kéo dài đến ngày 12/9 là ngày hết hạn khởi kiện, nông dân không đủcơ sở không khởi kiện nữa, phải thôi.
Vedan chỉ hỗ trợ cho dân được mức nào biết mức đó thôi thì không được. Trungương Hội Nông dân là đại diện cho quyền và lợi ích nông dân sẽ phải chủ động hếttoàn bộ. Vedan từ đầu đến giờ vẫn luôn cò kè đấy thôi. Vedan vẫn đang nghe ngóngtheo dõi từng, giờ từng phút một xem động thái của các cơ quan chức năng như thếnào, ý kiến của các đại biểu trong cuộc họp ra sao.
- Như vậy, theo ông, nên kiện Vedan?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Theo tôi, đến giờ này là nên kiện. Và đã chỉ đạo kiện rồi.Bà Rịa-Vũng Tàu và Thành phố Hồ Chí Minh đã gần như nộp xong hồ sơ khởi kiện.
Còn đối với Đồng Nai, trong tuần tới, sẽ có một tổ công tác của Hội Luật gia vàHội Nông dân tỉnh tiến hành rà soát lại toàn bộ hồ sơ, thủ tục cho nông dân đểsớm đưa Vedan ra tòa. Chúng ta đã có đầy đủ cơ sở về mặt khoa học và mặt pháplý, kiện là thắng, nông dân sẽ thắng.
- Nếu Vedan trong ngày một, ngày hai lại đưa ra mức bồi thường mới thì sao?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Không được, tối thiểu phải bằng mức đã được Viện Môitrường và Tài nguyên xác định. Từ bây giờ xác định là chỉ khởi kiện thôi, khôngphải bàn nữa!
- Nhưng nếu đến ngày 11/9 chẳng hạn, Vedan đưa ra mức bồi thường đúng bằng mứcnông dân yêu cầu thì sao?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Đến ngày đó mới quyết. Cả ba địa phương sẽ quyết định nênlàm thế nào. Hội Nông dân Việt Nam nói riêng và các Bộ khác cũng không quyếtđịnh được điều này.
Trung ương Hội Nông dân có trách nhiệm bảo vệ quyền và lợi ích của người nôngdân, phải chủ động đứng ra giúp nông dân trong quá trình khởi kiện.
Chữ nghĩa không có, đơn thư không biết viết, bây giờ người ta chỉ biết dựa vàocơ quan chức năng chứ biết dựa vào ai. Còn chấp nhận hay không thì sau này, từngđịa phương phải trên cơ sở mức đền bù đó để quyết định.
- Nếu thỏa thuận thương lượng được nhưng trong trường hợp Vedan cố tình khấtlần, bồi thường lắt nhắt kéo dài thì sao?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Đến thời điểm đó phải làm việc cụ thể, phải có hội đồng đểxác định trả mấy lần, thời gian trả thế nào và trường hợp đặc biệt, Hội Nông dânViệt Nam sẽ đứng ra làm chung cho cả ba địa phương.
Lúc đó, Hội Nông dân sẽ phải làm việc cụ thể lại, không thể đền bù kéo dài được.Tất cả những gì còn khó khăn, băn khoăn, không tập hợp được ba địa phương để cócùng một tiếng nói chung, nếu được Ban Bí thư và Thủ tướng giao, Hội Nông dânViệt Nam sẵn sàng nhận cho dân, không còn tổ chức nào ngoài tổ chức hội.
- Trung ương Hội sẽ chỉ đạo hội các cấp như thế nào trong việc giúp nông dânkiện Vedan?
Ông Nguyễn Duy Lượng: Trung ương Hội tiếp tục chỉ đạo Hội Nông dân các địaphương hướng dẫn và hỗ trợ người dân trong quá trình khởi kiện và bảo vệ cácchứng lý trong quá trình tố tụng.
Bên cạnh đó, các cấp hội quan tâm động viên bà con nông dân yên tâm tập trungvào sản xuất, đảm bảo đời sống; mở các lớp đào tạo ngành nghề để họ có thêm việclàm và có phương án chuyển đổi nghề cho nông dân ở những điểm không thể nuôitrồng thủy sản được nữa./.
Chu Thanh Vân (TTXVN/Vietnam+)
