Chiều 26/9, Đoàn khảo sát số 1, Ban Chỉ đạo Đề án của Đảng ủy Quốc hội về “Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, của Hội đồng nhân dân” làm việc với tỉnh Phú Thọ nhằm đánh giá thực tiễn công tác lãnh đạo của cấp ủy đối với hoạt động giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp; đồng thời ghi nhận những đề xuất, kiến nghị nhằm tiếp tục nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát trong thời gian tới.
Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Quốc hội, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, Trưởng Ban Chỉ đạo Đề án, Trưởng Đoàn khảo sát Đỗ Văn Chiến chủ trì buổi làm việc.
Báo cáo tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Nhân dân tỉnh Phú Thọ Nguyễn Trung Kiên cho biết, tỉnh xác định giám sát của cơ quan dân cử là phương thức quan trọng để kiểm soát quyền lực nhà nước ở địa phương.
Trong nhiệm kỳ 2021-2026, Tỉnh ủy Phú Thọ đã ban hành 40 văn bản lãnh đạo, chỉ đạo liên quan trực tiếp đến hoạt động giám sát. Phương thức lãnh đạo từng bước đổi mới theo hướng xác định đúng trọng tâm, trọng điểm, không bao biện, làm thay; đồng thời điều hòa các chương trình kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, hạn chế chồng chéo.
Trên cơ sở đó, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh đã thực hiện 37 cuộc giám sát chuyên đề, hơn 60 chuyên đề khảo sát, chuyển 401 kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền, tỷ lệ giải quyết đạt 99%.
Hội đồng Nhân dân tỉnh triển khai 11 chuyên đề giám sát; Thường trực Hội đồng Nhân dân tỉnh thực hiện 31 chuyên đề; các Ban Hội đồng Nhân dân tỉnh triển khai hơn 110 chuyên đề, ban hành 769 kiến nghị, trong đó 710 kiến nghị được giải quyết, đạt 92,3%. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, Hội đồng Nhân dân cấp xã, phường đã thành lập 68 đoàn giám sát chuyên đề cùng hàng trăm đoàn của Thường trực và các Ban Hội đồng Nhân dân cấp xã; ban hành 2.090 kiến nghị, trong đó 1.959 kiến nghị được giải quyết, đạt 93,7%.
Hoạt động chất vấn, giải trình được đổi mới theo hướng công khai, trực tiếp; ứng dụng công nghệ thông tin được đẩy mạnh với mô hình kỳ họp “không giấy tờ.” Hội đồng Nhân dân tỉnh đã tổ chức 26 phiên chất vấn với hơn 500 lượt đại biểu chất vấn trực tiếp và 3 phiên chất vấn, giải trình giữa hai kỳ họp; lấy phiếu tín nhiệm đối với 80 người giữ chức vụ do Hội đồng Nhân dân bầu hoặc phê chuẩn. Tỉnh xác định tiếp tục gắn kết quả thực hiện kiến nghị sau giám sát với trách nhiệm người đứng đầu, hướng tới mô hình “giám sát số,” “giám sát thông minh” dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.
Phú Thọ kiến nghị tiếp tục hoàn thiện pháp luật về giám sát; xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, ứng dụng AI theo dõi, cảnh báo sớm; tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ cho Hội đồng Nhân dân các cấp và xây dựng cơ chế theo dõi điện tử việc thực hiện kiến nghị. Tỉnh cũng đề xuất xây dựng tiêu chí đánh giá chất lượng giám sát, lấy hiệu quả thực hiện kiến nghị làm thước đo.
Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông nhấn mạnh, hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo phụ thuộc rất lớn vào sự chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền.
Thực tế có những vụ việc người dân kiến nghị kéo dài từ 5 đến 10 năm ở cấp xã, cấp huyện nhưng chưa được giải quyết dứt điểm; khi Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh ban hành văn bản chỉ đạo, chỉ trong một đến hai tháng đã được xử lý. Từ thực tiễn đó, ông đề nghị hoạt động giám sát cần theo đuổi vụ việc đến cùng, tập trung vào những vấn đề sát thực, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống nhân dân như đất đai, tài nguyên khoáng sản, môi trường.
Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Phú Thọ, khi nhiều địa phương, doanh nghiệp cùng phản ánh một vướng mắc, cơ quan giám sát cần nhận diện vấn đề có tính hệ thống để kiến nghị điều chỉnh cơ chế, chính sách, đơn giản hóa thủ tục. Tỉnh cũng đề nghị đẩy mạnh giám sát trên nền tảng số, kết nối và chia sẻ dữ liệu dùng chung nhằm phát hiện sớm nguy cơ vi phạm, hạn chế chồng chéo trong thanh tra, kiểm tra. Trong bối cảnh phân cấp, phân quyền, cần tăng cường giám sát việc thực hiện nhiệm vụ tại các cấp được ủy quyền, đồng thời kịp thời tháo gỡ khó khăn về cán bộ và điều kiện thực hiện.
Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến ghi nhận, đánh giá cao những kết quả tỉnh Phú Thọ đạt được, đồng thời chúc mừng những kết quả tích cực của tỉnh trong 6 tháng đầu năm 2026.
Kinh tế-xã hội tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao, GRDP đạt 10,18%, dẫn đầu khu vực Trung du và miền núi phía Bắc, thuộc nhóm 9 địa phương có mức tăng trưởng hai chữ số của cả nước. Công nghiệp tăng 15,94%; thu ngân sách nhà nước đạt trên 34,6 nghìn tỷ đồng, tăng 18,7% so với cùng kỳ. Quốc phòng, an ninh được giữ vững, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm, bộ máy chính quyền hai cấp vận hành thông suốt.
Nhấn mạnh công tác giám sát của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội phải gắn với mục tiêu phục vụ phát triển, thúc đẩy hoàn thành các nhiệm vụ trọng tâm của địa phương, không gây cản trở và không mang tính hình thức, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội cũng lưu ý vai trò của kết nối hạ tầng giao thông liên vùng đối với phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh; đồng thời đề nghị tiếp tục nghiên cứu cơ chế, chế tài rõ ràng nhằm nâng cao trách nhiệm của cả chủ thể thực hiện giám sát và đối tượng chịu sự giám sát.
Về lấy phiếu tín nhiệm và chất vấn đối với các chức danh do Hội đồng Nhân dân bầu, ông Đỗ Văn Chiến lưu ý áp lực công việc giữa các ngành, lĩnh vực có sự khác nhau, nhất là tài chính, tài nguyên và môi trường, xây dựng, dân tộc. Vì vậy, thông tin phục vụ đánh giá cần bảo đảm khách quan, công bằng, có tiêu chí cụ thể. Đồng chí đề nghị nghiên cứu quy định để trong trường hợp cần thiết, Thường trực Hội đồng Nhân dân có quyền yêu cầu cung cấp thông tin theo quy định của Đảng và pháp luật.
Đối với một số bất cập trong thực tiễn thi hành pháp luật, trong đó có quy định về quản lý, giam giữ đối tượng “tù chung thân không giảm án” gây áp lực cho lực lượng quản lý và công tác bảo đảm an toàn, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội cho biết Đoàn khảo sát sẽ tiếp thu, tổng hợp đầy đủ các kiến nghị của tỉnh Phú Thọ để báo cáo Trung ương xem xét, hoàn thiện thể chế. Các ý kiến tại buổi làm việc là cơ sở thực tiễn để tiếp tục hoàn thiện Đề án, hướng tới nâng cao chất lượng và tính thực chất của hoạt động giám sát./.
Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng với hoạt động giám sát của Quốc hội, Hội đồng Nhân dân
Bộ Chính trị đã giao Đảng đoàn Quốc hội xây dựng, trình Bộ Chính trị xem xét cho ý kiến về Đề án “Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng Nhân dân.”
