Ngày 2/10, Thanh tra Chính phủ ban hành Thông báo kết luận thanh tra về phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước quản lý tại tỉnh An Giang.
Theo kết luận thanh tra, trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, tổng số cơ sở nhà, đất của tỉnh An Giang và Kiên Giang được rà soát là 6.986 cơ sở.
Trong đó: 6.406 cơ sở được giữ lại tiếp tục sử dụng; 116 cơ sở điều chuyển; 386 cơ sở chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý và 67 cơ sở chuyển giao về Trung tâm Phát triển quỹ đất; 8 cơ sở bị thu hồi và 3 cơ sở tạm giữ lại tiếp tục sử dụng.
Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, riêng tỉnh An Giang ghi nhận 6.190 cơ sở nhà, đất giữ lại tiếp tục sử dụng và có tới 796 cơ sở dôi dư (bao gồm 18 cơ sở cấp tỉnh, 491 cơ sở cấp xã và 287 cơ sở do Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh quản lý).
Qua thanh tra, Thanh tra Chính phủ xác định việc ban hành, triển khai các quy định về phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất còn nhiều hạn chế.
Nhiều cơ sở nhà, đất bỏ trống và cho thuê trái quy định
Trong công tác quản lý, sử dụng, giao, cho thuê, thu hồi nhà, đất, Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều trường hợp thực hiện chưa đúng quy định. Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang (cũ) chậm ban hành quyết định giữ lại tiếp tục sử dụng đối với 12 cơ quan, đơn vị từ 7 đến 12 tháng.
Có 6 cơ sở dôi dư chậm thu hồi, điều chuyển từ 1 đến 5 năm; 3 cơ sở không hoàn thành đấu giá trong thời hạn 24 tháng, bỏ trống 2,5 năm nhưng chưa được Ủy ban Nhân dân tỉnh ban hành quyết định thu hồi.
Tại Phú Quốc, có 7 điểm trung tâm bỏ trống trên 6 năm và một cơ sở bị lấn chiếm. Tại thành phố Rạch Giá (cũ), 22 cơ sở nhà, đất bỏ trống từ 6 đến 11 năm; 5 cơ sở bị lấn chiếm trên 6 năm thuộc trường hợp phải thu hồi, xử lý.
Cũng tại Rạch Giá, có 6 cơ sở nhà, đất được chuyển giao, sử dụng trước khi Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang phê duyệt phương án điều chuyển. Hai cơ sở đã được phê duyệt phương án điều chuyển nhưng không lập hồ sơ đề nghị điều chuyển, vẫn tiếp tục sử dụng. Đặc biệt, có 151 cơ sở nhà, đất được cho thuê, kinh doanh khi chưa có dự án hoặc dự án chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Thanh tra Chính phủ cũng xác định tại An Giang trước sắp xếp đơn vị hành chính, Ủy ban Nhân dân tỉnh ban hành các quyết định cho thuê đất tại phường Bình Đức, thành phố Long Xuyên nhưng Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Long Xuyên và các đơn vị liên quan không bàn giao đất trên thực địa.
Một số dự án chưa bảo đảm điều kiện, trình tự
Trong lĩnh vực đầu tư, Thanh tra Chính phủ xác định khu đất thực hiện Dự án Khu dân cư Nam An Hòa được Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư nhưng không xin ý kiến Hội đồng Nhân dân tỉnh; đồng thời không dành 20% quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội theo quy định.
Khu đất thực hiện Dự án Tuyến dân cư số 2 được Ủy ban Nhân dân tỉnh Kiên Giang cho phép xây dựng nhà ở xã hội dạng liền kề thấp tầng nhưng không xin ý kiến Hội đồng Nhân dân tỉnh.
Đối với khu đất tái định cư thuộc Dự án Lấn biển Tây Bắc, Ủy ban Nhân dân tỉnh ban hành quyết định cho phép thay đổi mục đích sử dụng đất từ đất tái định cư sang đất nhà ở xã hội khi đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 chưa được điều chỉnh đồng bộ với quy hoạch chung xây dựng, quy hoạch phân khu và quy hoạch đô thị.
Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra nhiều tồn tại trong việc quản lý, sử dụng nhà, đất theo mục đích, đối tượng, định mức, tiêu chuẩn. Đối với các cơ sở nhà, đất do 3 doanh nghiệp nhà nước quản lý, sử dụng và 17 cơ sở nhà, đất được thanh tra trực tiếp có 21 cơ sở nhà, đất bỏ trống, xuống cấp, sử dụng kém hiệu quả.
Có 7 cơ sở nhà, đất sử dụng đất sai mục đích, cho thuê, liên kết, không đúng chức năng, không được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Có 16 cơ sở không hoàn thiện hồ sơ nhà, đất; không đăng ký biến động; chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; không bàn giao đầy đủ hồ sơ khi chuyển giao.
Bên cạnh đó, có 5 khu đất thực hiện dự án khi phê duyệt chủ trương đầu tư chưa đủ điều kiện theo quy định; trình tự, thủ tục đầu tư chưa bảo đảm; điều chỉnh dự án nhiều lần, kéo dài thời gian thực hiện; áp dụng sai hình thức lựa chọn nhà đầu tư.
Có 3 khu đất của Công ty Cổ phần Xây lắp An Giang khai thác đất sét làm nguyên liệu sản xuất gạch ngói khi chưa được cấp phép khai thác khoáng sản; có dấu hiệu tội phạm quy định tại Điều 227 Bộ luật Hình sự 2015 “Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên.”
Kiến nghị xử lý trách nhiệm, đưa nhà đất dôi dư vào sử dụng
Từ kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Ủy ban Nhân dân tỉnh An Giang, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh An Giang tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm để xử lý hoặc kiến nghị xử lý đối với các tổ chức, đơn vị, tập thể, cá nhân theo từng thời kỳ có liên quan đến những tồn tại, hạn chế, vi phạm được nêu trong kết luận.
Đồng thời, rà soát, lập và hoàn thiện phương án sắp xếp, xử lý toàn bộ cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý; xử lý dứt điểm các cơ sở bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả, không đúng mục đích; tăng cường thanh tra, kiểm tra việc quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất do cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước quản lý trên địa bàn.
Thanh tra Chính phủ kiến nghị khẩn trương ban hành văn bản phân cấp thẩm quyền phê duyệt Đề án sử dụng tài sản công theo quy định tại Nghị định số 186/2025/NĐ-CP của Chính phủ; đẩy nhanh việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các cơ sở nhà, đất được giữ lại tiếp tục sử dụng nhưng chưa có giấy chứng nhận.
Đối với các cơ sở nhà, đất bỏ trống, không được sử dụng quá thời hạn 12 tháng liên tục kể từ khi nhận bàn giao hoặc liên tục sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ dự án đầu tư đã được chỉ ra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị thanh tra, kiểm tra, xử lý; xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm, hậu quả và có phương án sớm đưa tài sản vào khai thác, sử dụng, tránh lãng phí.
Đáng chú ý, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thanh tra tỉnh tiến hành thanh tra, làm rõ trách nhiệm và xử lý các vi phạm liên quan đến việc quản lý, sử dụng Sân vận động Phú Quốc; việc thành lập Công ty Cổ phần Du lịch Núi Đèn, quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại doanh nghiệp và triển khai Dự án Resort Núi Đèn; việc đấu giá khu đất bãi bồi theo Quyết định số 1137/QĐ-Ủy ban Nhân dân; việc cho thuê 3 khu đất bãi biển không thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất.
Trong quá trình thực hiện kết luận thanh tra, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển cơ quan điều tra xem xét, xử lý theo quy định.
Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị xử lý theo quy định đối với số tiền hơn 137 tỷ đồng liên quan 42 dự án có chuyển đổi mục đích sử dụng rừng đã nộp tiền trồng rừng thay thế nhưng quá hạn trên 12 tháng chưa triển khai được việc trồng rừng thay thế. Đồng thời, xử lý số tiền 2,8 tỷ đồng tiền thuê đất hằng năm đối với Bệnh viện Sản-Nhi Kiên Giang./.