Cây thủy tùng hay còn gọi là thông nước (có tên khoa học là Glyptostrobuspensilis) có thể sinh sản được bằng hình thức tái sinh chồi từ rễ thở.
Phát hiện trên là phát hiện mới nhất và gây bất ngờ lớn của nhóm các nhàkhoa học Trường Đại học Tây Nguyên (Đắk Lắk) trong các chuyến khảo sát tại haiquần thể thủy tùng còn lại ở Ea Răl (huyện Ea H’Leo) và Trấp K’Sơ (huyện KrôngNăng) để lập Dự án bảo tồn loài-sinh cảnh thủy tùng.
Các nhà khoa học đã phát hiện được khá nhiều cây thủy tùng non được sinhsản bằng hình thức tái sinh chồi trên các rễ thở bị thương của cây mẹ. Các câynon này đều có chất lượng tốt, bộ rễ khỏe.
Đối với các loại cây có rễ thở thì việc tái sinh chồi trên rễ là rất hiếmgặp, mặt khác đầu các rễ thở của thủy tùng rất xốp, khiến khả năng sinh sản bằngcách tái sinh chồi trên rễ càng khó xảy ra hơn. Vì vậy, phát hiận này đã gây bấtngờ lớn trong giới khoa học.
Rễ thở của thủy tùng mọc lan xa cách gốc tới 6-7m và nhô cao lên khỏi mặtđất từ 5-30 cm. Cho đến nay, đã có rất nhiều nghiên cứu để nhân giống thủy tùngnhư giâm hom, ghép, nuôi cấy mô, vi nhân giống… nhưng vẫn chưa có phương pháp nàođem lại hiệu quả khả quan. Hiện vẫn chưa tìm thấy khả năng thụ phấn để sinh hạttại các quần thể thủy tùng còn lại.
Hiện trên thế giới, thủy tùng mọc tự nhiên chỉ còn lại một số quần thể vớisố lượng ít ỏi tại Đắk Lắk. Các nghiên cứu trong thời gian quan cho biết, khảnăng sinh sản của thủy tùng là không nhân giống được từ quả, chỉ sống ở đất cóđộ ngập nước vừa phải, có tầng thảm mục dày tích tụ hàng ngàn năm.
Theo điều tra, toàn tỉnh Đắk Lắk hiện còn lại ba địa điểm có thủy tùng làTrấp K’Sơ ở huyện Krông Năng (31 cây), Ea Răl ở huyện Ea H’Leo (219 cây) và CưNé ở huyện Krông Búk (5 cây), tổng cộng có 255 cây thủy tùng có độ tuổi 50-600tuổi, đường kính 20-180cm.
Hiện tỉnh Đắk Lắk đang lập Dự án Bảo tồn loài-sinh cảnh thủy tùng. Nếuđược phê duyệt, dự án sẽ thực hiện trong giai đoạn 2011 đến 2015 với tổng số vốn45,9 tỷ đồng./.
V.Dũng (Vietnam+)