Trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh trước thềm chuyến thăm chính thức của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tới Trung Quốc, nhà báo Ngụy Vi, chuyên gia nghiên cứu Việt Nam, Trưởng ban Việt ngữ - Đài Phát thanh và Truyền hình Trung ương Trung Quốc, đánh giá việc Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm Trung Quốc và đồng chủ trì Kỳ họp lần thứ hai Ủy ban Liên hợp giữa cơ quan lập pháp hai nước là hoạt động mang tính cơ chế quan trọng nhằm triển khai nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hoàn thiện chuỗi giao lưu cấp cao Việt Nam-Trung Quốc, có giá trị chiến lược nổi bật.
Theo chuyên gia Ngụy Vi, có thể nhìn nhận ý nghĩa của chuyến thăm trên 3 phương diện, trước hết là củng cố tin cậy chính trị ở cấp lập pháp, tăng cường kênh truyền tải nhận thức chung về chiến lược. Việt Nam và Trung Quốc đều là các nước xã hội chủ nghĩa, giao lưu giữa cơ quan lập pháp là sự bổ sung quan trọng cho trao đổi chiến lược cấp cao.
Kỳ họp lần này tiếp nối sau kỳ họp đầu tiên nhằm chuyển hóa nhận thức chung giữa Tổng Bí thư hai Đảng về xây dựng Cộng đồng Chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược thành nhận thức chung ở cấp nghị viện hai nước.
Hai bên trao đổi kinh nghiệm về quản trị đất nước, xây dựng nền dân chủ và pháp quyền; tiếp tục khẳng định các lập trường chính trị như tôn trọng lẫn nhau, kiên trì nguyên tắc “một Trung Quốc,” kiểm soát và xử lý thỏa đáng bất đồng; tăng cường mối quan hệ chính trị “vừa là đồng chí, vừa là anh em,” bảo đảm quan hệ song phương phát triển ổn định, đúng hướng.
Thứ hai, chuyến thăm tạo cơ sở pháp lý cho hợp tác kinh tế-thương mại, kết nối liên thông và các ngành công nghiệp mới nổi. Hiện nay, thương mại Việt Nam-Trung Quốc duy trì ở mức cao. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương tiếp tục đảm bảo quy mô trên 250 tỷ USD, mối liên kết giữa chuỗi công nghiệp và chuỗi cung ứng ngày càng chặt chẽ.
Quốc hội hai nước tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như kinh tế-thương mại xuyên biên giới, thông quan cửa khẩu, kinh tế số, năng lượng mới, nông nghiệp; thông qua trao đổi lập pháp nhằm tháo gỡ các rào cản thể chế, thúc đẩy triển khai các thỏa thuận hợp tác liên quan. Cơ chế Ủy ban Liên hợp thúc đẩy hai nước hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến bảo hộ đầu tư, hợp tác biên giới, sở hữu trí tuệ...
Thứ ba, ông Ngụy Vi cho rằng chuyến thăm góp phần mở rộng kênh giao lưu với nhân dân, thúc đẩy giao lưu nhân văn đi vào chiều sâu và thực chất. Cơ quan lập pháp là cơ quan đại diện cho nhân dân mỗi nước. Hai bên tận dụng nền tảng Ủy ban Liên hợp để thúc đẩy giao lưu thường xuyên giữa cơ quan dân cử địa phương, thanh niên, truyền thông và các tổ chức văn hóa; kế thừa ký ức lịch sử cách mạng, qua đó tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau giữa nhân dân hai nước, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Ông nhấn mạnh vai trò của cơ quan lập pháp trong việc củng cố nền tảng nhân dân cho tình hữu nghị song phương, để quan hệ hữu nghị Việt Nam-Trung Quốc ngày càng gắn bó với nhân dân hai nước.
Chuyên gia Ngụy Vi khẳng định những kết quả đạt được trong chuyến thăm lần này của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tới Trung Quốc và Kỳ họp lần thứ hai Ủy ban Liên hợp sẽ tiếp tục tạo thêm động lực cho quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Trung Quốc trên 3 phương diện: cơ chế và thể chế, hợp tác thực chất và phối hợp khu vực, qua đó tiếp thêm động lực mới cho xây dựng Cộng đồng Chia sẻ tương lai Việt Nam-Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược.
Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế hợp tác thường xuyên giữa cơ quan lập pháp, hoàn thiện cấu trúc thể chế của quan hệ song phương. Kỳ họp lần này củng cố cơ chế đối thoại thường xuyên và lâu dài giữa Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc Trung Quốc (Nhân đại) và Quốc hội Việt Nam, hình thành mạng lưới giao lưu nhiều tầng nấc giữa lãnh đạo cấp cao, chính phủ, cơ quan lập pháp và Chính hiệp Trung Quốc - Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Với vai trò là cơ chế đối thoại chuyên biệt, Ủy ban Liên hợp có thể định kỳ trao đổi ý kiến về các vấn đề lớn trong quan hệ song phương, tiến hành trao đổi ở cấp giám sát lập pháp về quản lý biên giới, an ninh và hợp tác kinh tế-thương mại, hình thành một chu trình khép kín hoàn chỉnh từ “nhận thức chung cấp cao - thể chế hóa thông qua lập pháp - triển khai tại địa phương.”
Quan hệ Việt-Trung sẽ từng bước chuyển từ nhận thức chung của lãnh đạo sang hợp tác mang tính thể chế có tính bền vững và kế thừa, nâng cao tính ổn định của quan hệ song phương.
Thứ hai, nâng cao chất lượng, thúc đẩy nâng cấp hợp tác thực chất trên các lĩnh vực, qua đó khai thác lợi ích từ phát triển chung. Dựa trên những kết quả đối thoại nghị viện lần này, hai bên sẽ tiếp tục thúc đẩy nâng cấp cửa khẩu, logistics xuyên biên giới, thương mại nông sản và hợp tác chuỗi công nghiệp trong lĩnh vực sản xuất.
Trong các lĩnh vực mới nổi như “ba mặt hàng mới thế hệ mới” và kinh tế số, cơ quan lập pháp hai nước có thể thúc đẩy ban hành các chính sách hỗ trợ đồng bộ, thu hút thêm doanh nghiệp đầu tư hai chiều, mở rộng quy mô hợp tác giữa các tỉnh biên giới, qua đó góp phần tăng thu nhập cho người dân khu vực biên giới.
Sự phối hợp ở cấp lập pháp sẽ góp phần xử lý thỏa đáng các tranh chấp kinh tế-thương mại, cải thiện môi trường kinh doanh, để thành quả từ thương mại và đầu tư song phương mang lại nhiều lợi ích hơn cho người dân hai nước, thực hiện cùng phát triển và cùng thịnh vượng.
Thứ ba, tăng cường phối hợp đa phương trong khu vực, duy trì hòa bình và ổn định khu vực. Trong bối cảnh tình hình khu vực hiện nay diễn biến phức tạp, khó lường, cơ quan lập pháp hai nước tăng cường phối hợp lập trường, duy trì trao đổi về các vấn đề khu vực trong khuôn khổ Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và các vấn đề khác, kiên trì thông qua đối thoại, tham vấn để quản lý và xử lý thỏa đáng các bất đồng. Hai bên cùng duy trì vai trò trung tâm của ASEAN.
Theo ông Ngụy Vi, cơ quan lập pháp hai nước ủng hộ và phối hợp với nhau tại các cơ chế đa phương, cùng thúc đẩy quyền và lợi ích của các nước đang phát triển, góp phần duy trì môi trường hòa bình, an ninh và thuận lợi cho phát triển, đồng thời tăng cường phối hợp trong các vấn đề khu vực./.
Học giả Trung Quốc đánh giá cao vai trò hợp tác nghị viện Việt-Trung
Quan hệ Quốc hội Việt Nam-Đại hội Đại biểu Nhân dân (Nhân đại) toàn quốc Trung Quốc đang ở giai đoạn phát triển mức độ cao, với giao lưu cấp cao thường xuyên, hợp tác cơ chế hóa ngày càng hoàn thiện.
