Trước nguy cơ sạt lở đất, sạt núi và lũ quét đe dọa cuộc sống, thành phố Đà Nẵng và thành phố Huế đang tập trung nguồn lực bố trí nơi ở an toàn, khắc phục các điểm sạt lở và hỗ trợ người dân ổn định đời sống.
Từ những ngôi nhà mới đang dần thành hình ở miền núi Đà Nẵng đến công trường gia cố tuyến giao thông huyết mạch tại Huế, các giải pháp được triển khai nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai, giúp người dân yên tâm sinh sống và sản xuất.
Khẩn trương bố trí nơi ở an toàn
Tại xã Nam Trà My, thành phố Đà Nẵng, khu dân cư Loong Póc thuộc thôn Tak Lũ đang được khẩn trương hoàn thiện để bố trí cho các hộ dân sống trong vùng có nguy cơ sạt lở. Sau những đợt mưa lớn gây sạt lở nghiêm trọng cuối năm 2025, việc di dời người dân đến nơi an toàn trở thành nhiệm vụ cấp thiết của địa phương.
Khu dân cư Loong Póc có diện tích khoảng 2,5ha, được đầu tư gần 20 tỷ đồng để xây dựng hạ tầng, gồm san nền, đường giao thông, hệ thống cấp thoát nước và điện.
Theo phương án được phê duyệt, khu dân cư bố trí cho 51 hộ với 210 nhân khẩu, đều là đồng bào dân tộc Ca Dong. Toàn bộ các hộ đã tự nguyện đăng ký di dời, thể hiện sự đồng thuận với chủ trương sắp xếp dân cư ra khỏi khu vực nguy hiểm.
Ông Nguyễn Hồng Nhân, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Nam Trà My, cho biết tình trạng sạt lở nghiêm trọng trong đợt mưa cuối năm 2025 đã buộc địa phương khẩn trương triển khai phương án sắp xếp dân cư. Khu Loong Póc được đầu tư trong tình huống khẩn cấp nhằm bảo đảm an toàn cho người dân.
Trên công trường, các hạng mục hạ tầng đang từng bước được hoàn thiện. Khối lượng san nền và tường chắn bê tông cốt thép đạt khoảng 90%; mặt đường giao thông nội bộ đạt 83%, trong khi hệ thống thoát nước, gia cố taluy và di dời điện hạ thế cũng đang được triển khai. Dù thời tiết không thuận lợi, đơn vị thi công vẫn tập trung nhân lực, máy móc để đẩy nhanh tiến độ, tạo điều kiện cho người dân dựng nhà.
Ông Lê Văn Toại, đại diện đơn vị thi công khu dân cư Loong Póc, cho biết: “Thời gian qua dù thời tiết mưa nhiều gây không ít khó khăn, đơn vị thi công vẫn dốc hết toàn lực làm mặt bằng để bà con khẩn trương làm nhà. Đến nay, khối lượng dựng nhà của bà con đã đạt khoảng 80%. Đơn vị cũng đang tập trung nhân lực hoàn thành phần hạ tầng còn lại trong vài tuần tới để bàn giao toàn bộ công trình.”
Với những hộ từng sống trong nỗi lo đất đá có thể vùi lấp nhà cửa mỗi khi mưa lớn, mặt bằng mới mang lại hy vọng về cuộc sống an toàn hơn.
Anh Đinh Văn Thuận, người dân thuộc diện di dời, chia sẻ: “Ở dưới chỗ cũ nguy cơ sạt lở cao, mưa lớn đất trôi xuống lấp cả nhà nên rất sợ. Bây giờ được chính quyền bố trí mặt bằng mới lên đây dựng nhà thì tinh thần đỡ lo lắng hơn nhiều, đỡ hơn một phần rồi.”
Dù việc dựng nhà trong điều kiện thời tiết thất thường còn nhiều vất vả, các hộ dân vẫn động viên nhau cố gắng hoàn thiện chỗ ở. Tại khu dân cư mới, bà con còn chủ động đổi công, hỗ trợ nhau làm nhà, cùng hướng đến mục tiêu sớm ổn định cuộc sống trước mùa mưa lũ. Sự chung sức của người dân, chính quyền và lực lượng hỗ trợ tại địa phương đang góp phần đẩy nhanh quá trình tái định cư.
Không chỉ có Loong Póc, xã Nam Trà My đang tiếp tục xây dựng phương án bố trí dân cư tại khu Tak Ven, thôn Tak Pỏ, với quy mô dự kiến 50 hộ và 217 nhân khẩu. Dự án có kinh phí đầu tư hạ tầng khoảng 20 tỷ đồng, được đề xuất bố trí vốn trong năm 2027.
Theo báo cáo của Ủy ban Nhân dân xã Nam Trà My, giai đoạn 2026-2030, địa phương có 194 hộ với 813 nhân khẩu tại 7 thôn cần được xem xét di dời do nguy cơ sạt lở và điều kiện chỗ ở đặc biệt khó khăn; trong đó, 101 hộ dự kiến được bố trí tập trung tại hai khu tái định cư, 93 hộ còn lại được sắp xếp xen ghép trong các thôn. Tổng kinh phí thực hiện dự kiến hơn 73,5 tỷ đồng, gồm nguồn hỗ trợ trực tiếp cho các hộ dân và kinh phí đầu tư hạ tầng.
Cùng với bố trí nơi ở mới, địa phương chú trọng tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động ứng phó thiên tai, tổ chức sơ tán khi xuất hiện tình huống nguy hiểm. Việc sắp xếp dân cư không chỉ nhằm đưa người dân ra khỏi vùng có nguy cơ sạt lở mà còn hướng đến bảo đảm điều kiện sinh hoạt, sản xuất và ổn định cuộc sống lâu dài.
Khắc phục sạt lở, bảo đảm an toàn đi lại
Tại thành phố Huế, bên cạnh việc rà soát, sắp xếp dân cư ở những khu vực có nguy cơ sạt lở đất, sạt núi và lũ quét, công tác khắc phục các điểm sạt lở ảnh hưởng đến giao thông cũng được chú trọng. Điểm sạt lở trên Tỉnh lộ 14B qua xã Long Quảng là vị trí cần sớm xử lý để bảo đảm việc đi lại và giao thương của người dân.
Điểm sạt lở xuất hiện từ năm 2025 và tiếp tục bị ảnh hưởng trong đợt mưa tháng 9 vừa qua. Đất đá tràn xuống đường, một số vị trí bị xô lệch, sườn đồi đứt gãy, tiềm ẩn nguy hiểm cho người và phương tiện lưu thông. Trong khi đó, tỉnh lộ 14B là tuyến giao thông huyết mạch, giữ vai trò kết nối chính đối với đời sống và hoạt động sản xuất của người dân xã Long Quảng.
Ông Nguyễn Anh, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Long Quảng cho biết: “Năm 2025, trên địa bàn xã xảy ra điểm sạt lở trên tuyến Tỉnh lộ 14B, đây là điểm sạt lở lớn nhất và tác động trực tiếp tới vấn đề đi lại, giao thông của bà con. Con đường này xem như là huyết mạch chính của xã.”
Trước tình hình trên, chính quyền địa phương đã phối hợp với các đơn vị liên quan hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng, bàn giao hiện trường để đơn vị thi công tập trung máy móc, khẩn trương xử lý sạt lở, gia cố kè chắn và thu dọn đất đá.
Theo ông Nguyễn Anh, địa phương đang phối hợp đẩy nhanh tiến độ khắc phục nhằm bảo đảm an toàn giao thông trước thời điểm mưa bão diễn biến phức tạp.
Những chuyển động tại công trường mang lại sự yên tâm cho người dân sống gần khu vực sạt lở. Bà Hồ Thị Đinh, người dân xã Long Quảng, cho biết có thời điểm đất bùn tràn qua đường khiến bà con không dám đi lại, phải lựa chọn lối đi vòng nguy hiểm hơn.
“Nay thấy các đoàn thi công đưa xe múc về làm đường, bà con và cán bộ ở đây phấn khởi lắm. Các anh cán bộ rất tâm huyết tìm nhà thầu về gia cố đường cho dân đi an toàn,” chị Đinh chia sẻ.
Theo người dân địa phương, việc chính quyền giăng dây cảnh báo, hướng dẫn đi lại và tổ chức khắc phục điểm sạt lở đã góp phần hạn chế nguy cơ mất an toàn. Khi tuyến đường được xử lý, người dân sẽ thuận lợi hơn trong việc đi lại, vận chuyển nông sản và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.
Cùng với công tác thi công, việc bảo đảm quyền lợi cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi thu hồi đất cũng được địa phương quan tâm. Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Long Quảng cho biết xã đang tiếp tục làm việc với các bộ phận chuyên môn để sớm chi trả kinh phí hỗ trợ ổn định đời sống cho người dân có đất sản xuất, đất ở bị thu hồi, giúp bà con yên tâm sinh hoạt và sản xuất.
Ở phạm vi rộng hơn, thành phố Huế dự kiến cần hơn 1.140 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2035 để sắp xếp, ổn định dân cư cho trên 980 hộ tại các khu vực có nguy cơ sạt lở đất, sạt núi và lũ quét; trong đó, 783 hộ dự kiến được bố trí tập trung; các hộ còn lại được sắp xếp xen ghép hoặc ổn định tại chỗ theo điều kiện thực tế.
Toàn thành phố hiện có khoảng 73,9 km bờ sông bị sạt lở nặng. Tại xã Khe Tre, tình trạng xói lở sông Tả Trạch qua khu vực các thôn Hương Lộc, Thượng Lộ đe dọa nhiều hộ dân trước nguy cơ lũ và bão. Thành phố cũng triển khai các dự án bố trí dân cư; trong đó, có khu quy hoạch tại xã A Lưới 2 với diện tích hơn 23 ha, tổng vốn đầu tư gần 68 tỷ đồng, phục vụ các hộ dân khu vực biên giới.
Từ việc xây dựng khu tái định cư ở Nam Trà My đến khắc phục điểm sạt lở trên tỉnh lộ 14B tại Huế, mục tiêu chung là bảo vệ tính mạng, tài sản và tạo điều kiện để người dân ổn định cuộc sống.
Bên cạnh đẩy nhanh tiến độ công trình, việc hỗ trợ dựng nhà, giải quyết quyền lợi liên quan đến đất đai và bảo đảm sinh kế cần được thực hiện đồng bộ. Đây là nền tảng để người dân vùng có nguy cơ sạt lở từng bước an cư, giảm bớt nỗi lo trước mỗi mùa mưa bão./.