Cận Rằm tháng Bảy và lễ Vu Lan năm 2026, thị trường đồ cúng tại Hà Nội bước vào cao điểm với nguồn cung khá dồi dào, giá một số mặt hàng nhích lên theo nhu cầu.
Bên cạnh các mặt hàng truyền thống, cỗ chay, thực phẩm chế biến sẵn và dịch vụ đặt mâm cúng trực tuyến ngày càng được nhiều người lựa chọn. Người tiêu dùng cũng có xu hướng mua sắm vừa đủ, chú trọng hơn đến chất lượng, nguồn gốc hàng hóa và sự tiện lợi.
Sức mua tăng, cỗ chay hút khách
Những ngày cận Rằm tháng Bảy, hoạt động mua bán tại nhiều chợ dân sinh, cửa hàng thực phẩm, hoa quả trên địa bàn Hà Nội trở nên sôi động hơn. Các mặt hàng phục vụ mâm lễ như hoa tươi, trái cây, gà, giò chả, xôi chè, thực phẩm chay được người bán chủ động tăng lượng hàng để đáp ứng nhu cầu.
Khảo sát tại các chợ Nghĩa Tân, Thành Công và một số chợ dân sinh cho thấy, nguồn cung trái cây phục vụ mâm lễ khá phong phú. Thanh long được bán khoảng 50.000 đồng/kg; na dai 80.000-90.000 đồng/kg; nhãn 50.000-70.000 đồng/kg; xoài khoảng 60.000 đồng/kg; bưởi da xanh phổ biến 50.000-70.000 đồng/quả. Tùy chất lượng, xuất xứ và thời điểm mua, giá có sự chênh lệch giữa các điểm bán.
Hoa tươi cũng bắt đầu tăng giá khi nhu cầu mua phục vụ lễ Phật, cúng gia tiên tăng. Hoa cúc vàng khoảng 6.000 đồng/bông, một số nơi bán khoảng 25.000 đồng/bó ba cành; hoa hồng phổ biến 7.000-10.000 đồng/bông. Theo các tiểu thương, bên cạnh nhu cầu tăng vào dịp lễ, thời tiết nắng nóng, mưa lớn tại một số vùng trồng cũng ảnh hưởng nhất định tới nguồn cung hoa đẹp.
Đối với nhóm thực phẩm phục vụ mâm cỗ, thị trường tương đối ổn định, chưa ghi nhận tình trạng khan hàng. Tại các chợ, gà, thịt lợn, thịt bò, thủy sản, giò chả, xôi chè đều được các tiểu thương chuẩn bị với số lượng lớn hơn ngày thường.
Bà Nguyễn Thị Nhung, tiểu thương có nhiều năm kinh doanh hoa quả tại chợ Nhân Chính (Thanh Xuân, Hà Nội), cho biết năm nào cũng vậy, khoảng một tuần trước Rằm, lượng khách bắt đầu tăng và thường đông nhất từ ngày 12 đến 14 tháng Bảy âm lịch. Bưởi, na, thanh long, nhãn, táo, nho là những mặt hàng được nhiều người lựa chọn.
“So với ngày thường, chúng tôi phải chủ động tăng lượng hàng khoảng 30-50%. Điểm dễ nhận thấy năm nay là khách mua vừa phải hơn nhưng lại hỏi kỹ về chất lượng và nguồn gốc. Nhiều người không cần mâm quả quá lớn mà chọn những loại quả tươi, đẹp, vừa đủ cho gia đình," bà Nhung cho biết.
Theo các tiểu thương, giá một số mặt hàng có thể tăng nhẹ trong những ngày sát Rằm do nhu cầu tập trung, song nguồn cung tương đối dồi dào nên chưa xuất hiện tình trạng tăng giá đột biến.
Ở phía người mua, xu hướng tiết giảm số lượng lễ vật, chú trọng chất lượng và tránh lãng phí cũng ngày càng rõ hơn.
Bà Phạm Thị Duyên, người dân phố Nguyễn Tuân (Thanh Xuân, Hà Nội) chia sẻ, gia đình vẫn duy trì thói quen tự chuẩn bị mâm cơm và hoa quả vào Rằm tháng Bảy, nhưng vài năm gần đây mâm lễ được chuẩn bị gọn hơn.
“Tôi ưu tiên những món sau khi cúng cả gia đình có thể sử dụng, tránh mua quá nhiều rồi bỏ đi. Khi mua thực phẩm hay hoa quả, điều tôi quan tâm nhất là hàng phải tươi và có nguồn gốc rõ ràng. Giá sát ngày Rằm có thể cao hơn một chút nhưng nếu chất lượng bảo đảm thì vẫn có thể chấp nhận được," bà Duyên nói.
Bên cạnh mâm cỗ truyền thống, một điểm đáng chú ý của thị trường Rằm tháng Bảy năm nay là nhu cầu đối với thực phẩm và cỗ chay tiếp tục tăng.
Nếu trước đây đồ chay tại chợ chủ yếu là đậu phụ, rau, nấm và một số món đơn giản thì hiện người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn, từ nem chay, giò nấm, chả chay đến các loại thực phẩm chế biến sẵn. Cùng với đó, dịch vụ cung cấp mâm cỗ chay trọn gói, chế biến và giao tận nhà ngày càng phổ biến.
Khảo sát thị trường cho thấy nem chay được bán phổ biến khoảng 60.000-70.000 đồng/kg; bánh bao chay 3.000-5.000 đồng/chiếc; gà chay khoảng 70.000-100.000 đồng/con; các loại giò chay, giò nấm dao động 60.000-90.000 đồng/kg. Giá thực tế thay đổi tùy cơ sở, nguyên liệu và cách chế biến.
Thị trường cỗ chay trọn gói cũng đang hình thành nhiều phân khúc. Các mâm cơ bản có giá từ vài trăm nghìn đồng; mâm nhiều món, sử dụng nguyên liệu cao cấp hoặc chế biến theo yêu cầu có thể từ 1 triệu đồng trở lên. Thực đơn thường gồm nem chay, giò hoặc chả nấm, nộm, rau củ xào, canh nấm, xôi, chè và các món chế biến từ hạt sen, đậu, nấm.
Chị Trần Thị Hoa, chủ một cơ sở chuyên cung cấp cỗ chay tại phố Giảng Võ (Hà Nội), cho biết Rằm tháng Bảy luôn là một trong những đợt cao điểm nhất trong năm. Khách bắt đầu hỏi thực đơn từ đầu tháng âm lịch và lượng đơn tăng nhanh từ ngày 12 đến 15.
“Năm nay khách không chỉ hỏi giá mà quan tâm khá kỹ món ăn được làm từ nguyên liệu gì, có sử dụng nhiều thực phẩm chay chế biến sẵn hay không. Vì vậy, chúng tôi tăng những món sử dụng nấm, hạt sen, đậu và rau củ. Phân khúc khách chọn nhiều vẫn là mâm vừa phải, đủ dùng cho gia đình nhưng yêu cầu hình thức đẹp và giao đúng giờ," chị Hoa cho biết.
Theo những người kinh doanh, khách hàng hiện không chỉ lựa chọn cỗ chay vì yếu tố tín ngưỡng mà còn xuất phát từ nhu cầu ăn thanh đạm và mong muốn mâm lễ gọn nhẹ. Cạnh tranh trên thị trường cỗ chay vì vậy không chỉ nằm ở giá bán mà còn ở chất lượng nguyên liệu, hương vị, hình thức trình bày, an toàn thực phẩm và khả năng giao hàng đúng thời gian.
“Chợ Rằm” lên không gian mạng
Cùng với sự sôi động tại các chợ truyền thống, thị trường Rằm tháng Bảy đang mở rộng mạnh sang không gian mạng.
Trên mạng xã hội và các kênh bán hàng trực tuyến, chỉ cần tìm kiếm các cụm từ như “cỗ chay Rằm tháng Bảy," “mâm cúng Vu Lan," “đồ cúng giao tận nhà," người tiêu dùng có thể tìm thấy nhiều sản phẩm và dịch vụ với các mức giá khác nhau.
Từ hoa quả, xôi chè, bánh kẹo, giò chả, thực phẩm chay cho đến mâm cỗ hoàn chỉnh đều có thể đặt trực tuyến và giao tận nhà. Nhiều người bán công khai thực đơn, hình ảnh, mức giá và phương thức đặt hàng; khách chỉ cần lựa chọn số món, thời gian và địa điểm giao.
Chị Lê Thị Thủy, kinh doanh thực phẩm và đồ lễ trực tuyến tại khu vực Kim Liên (Hà Nội) cho biết, lượng khách đặt hàng qua mạng vào dịp Rằm tháng Bảy tăng rõ trong vài năm gần đây.
“Khách bây giờ có thể đặt gần như toàn bộ đồ cho một mâm cúng. Tuy nhiên, khác với trước, nhiều người yêu cầu chúng tôi gửi ảnh sản phẩm thực tế trước khi giao, hỏi kỹ ngày chế biến, thành phần hoặc hạn sử dụng. Kinh doanh trực tuyến cạnh tranh lớn nên ngoài giá, điều quan trọng là giữ chất lượng và giao đúng giờ," chị Thủy cho biết.
Sự phát triển của dịch vụ trực tuyến đặc biệt phù hợp với nhóm khách hàng trẻ, nhân viên văn phòng và những gia đình không có nhiều thời gian tự chuẩn bị mâm lễ.
Chị Đào Hải Phương, nhân viên văn phòng tại phường Yên Hòa, Hà Nội cho biết, hai năm gần đây chị thường đặt một phần cỗ chay qua mạng, sau đó tự chuẩn bị thêm hoa và trái cây.
“Tôi thường xem kỹ thông tin cơ sở bán hàng và phản hồi của người mua trước khi đặt. Với thực phẩm chế biến sẵn, nhất là trong thời tiết nóng, tôi quan tâm nhất là đồ ăn được làm lúc nào, bảo quản ra sao. Tôi không chọn một mâm cỗ chỉ vì rẻ hơn vài chục nghìn đồng," chị Phương chia sẻ.
Sự thuận tiện của mua sắm trực tuyến đang tạo thêm dư địa cho thị trường đồ cúng, giúp các cơ sở kinh doanh tiếp cận khách hàng mà không phụ thuộc hoàn toàn vào điểm bán truyền thống. Tuy nhiên, phương thức này cũng đặt ra những vấn đề mới về kiểm soát nguồn gốc và chất lượng hàng hóa.
Khác với mua trực tiếp tại chợ hoặc cửa hàng, người tiêu dùng mua thực phẩm qua mạng khó kiểm tra điều kiện chế biến, bảo quản trước khi nhận hàng. Một số tài khoản kinh doanh chủ yếu sử dụng hình ảnh quảng cáo, trong khi thông tin về cơ sở sản xuất, nguồn gốc nguyên liệu, ngày sản xuất và hạn sử dụng chưa được thể hiện đầy đủ.
Do đó, với thực phẩm chế biến sẵn, người tiêu dùng cần thận trọng khi lựa chọn người bán, nhất là các tài khoản không công khai rõ địa chỉ, sản phẩm có mức giá thấp bất thường hoặc thiếu thông tin về nguồn gốc, thành phần và hạn sử dụng.
Tăng kiểm soát nguồn gốc, chất lượng hàng hóa
Thị trường Rằm tháng Bảy năm nay diễn ra trong bối cảnh hoạt động thương mại điện tử tiếp tục phát triển nhanh, trong khi việc kiểm soát hàng hóa trên không gian mạng đang đặt ra những yêu cầu mới đối với lực lượng chức năng.
Theo báo cáo của Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội, thị trường hàng hóa trên địa bàn trong tháng 7/2026 cơ bản ổn định, nguồn cung được bảo đảm. Tuy nhiên, tình trạng kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ và vi phạm trên môi trường thương mại điện tử vẫn diễn biến phức tạp.
Trong tháng 7/2026, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội đã kiểm tra, xử lý 12 vụ việc trong lĩnh vực thương mại điện tử, với tổng số tiền xử phạt gần 497 triệu đồng. Trong đó, 10 vụ vi phạm trực tiếp về thương mại điện tử bị xử phạt 394 triệu đồng.
Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội đã kiểm tra, xử lý 20 vụ việc, xử phạt hơn 703 triệu đồng; giá trị tang vật vi phạm trên 506 triệu đồng. Riêng mặt hàng trái cây, lực lượng chức năng xử lý 5 vụ, xử phạt 34,5 triệu đồng và tịch thu khoảng 451 kg trái cây các loại.
Ông Dương Mạnh Hùng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội, cho biết vào những dịp nhu cầu tiêu dùng tăng như Rằm tháng Bảy, các nhóm hàng thực phẩm, bánh kẹo, hoa quả và sản phẩm phục vụ nhu cầu thờ cúng thường có sức mua cao hơn. Đây cũng là thời điểm cần chú ý nguy cơ xuất hiện hàng hóa không rõ nguồn gốc, vi phạm quy định về nhãn hàng hóa hoặc không bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm.
“Lực lượng Quản lý thị trường tăng cường nắm tình hình địa bàn, cung cầu, giá cả và kiểm tra đối với những nhóm hàng có nhu cầu tiêu dùng cao. Nội dung kiểm tra tập trung vào nguồn gốc xuất xứ, hóa đơn, chứng từ, nhãn hàng hóa và việc chấp hành các quy định về an toàn thực phẩm thuộc phạm vi quản lý," ông Hùng cho biết.
Đối với hoạt động kinh doanh trực tuyến, theo đại diện lực lượng Quản lý thị trường, phương thức vi phạm ngày càng đa dạng. Có trường hợp sử dụng mạng xã hội để quảng cáo, chào bán hàng nhưng địa điểm kinh doanh, kho chứa hàng lại ở nơi khác hoặc thường xuyên thay đổi, gây khó khăn cho xác minh, kiểm tra.
Do đó, người tiêu dùng cần thận trọng với những sản phẩm được quảng cáo có giá thấp bất thường, người bán không công khai địa chỉ hoặc hàng hóa không thể hiện đầy đủ thông tin về nguồn gốc, thành phần, ngày sản xuất, hạn sử dụng. Việc lưu giữ hóa đơn, chứng từ, thông tin đơn hàng và giao dịch cũng cần thiết để bảo vệ quyền lợi khi có vấn đề phát sinh.
Thị trường Rằm tháng Bảy năm nay cho thấy sự thay đổi ngày càng rõ trong hành vi tiêu dùng khi người dân có xu hướng lựa chọn lễ vật vừa đủ, chú trọng chất lượng, nguồn gốc và sự tiện lợi. Cùng với chợ truyền thống, cỗ chay, thực phẩm chế biến sẵn và dịch vụ đặt hàng trực tuyến đang mở rộng, tạo thêm cơ hội kinh doanh nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về minh bạch nguồn gốc, chất lượng hàng hóa và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng./.