Ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy việc trẻ nhỏ tiếp xúc quá nhiều với màn hình thiết bị điện tử có thể ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng phát triển ngôn ngữ, sự tập trung và các kỹ năng giao tiếp.
Một nghiên cứu mới đây của Đại học Western (Canada) đã phát hiện mối liên hệ giữa thời gian sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều và sự phát triển ngôn ngữ hạn chế ở trẻ nhỏ.
Các nhà khoa học sử dụng phương pháp chụp cộng hưởng từ (MRI) để nghiên cứu não bộ của trẻ 2 tuổi và nhận thấy những trẻ dành nhiều thời gian xem TV, sử dụng máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh thường có thể tích vùng não liên quan đến phát triển ngôn ngữ nhỏ hơn, đồng thời thể hiện kỹ năng ngôn ngữ kém hơn so với những trẻ ít tiếp xúc với màn hình.
Giáo sư Emma Duerden, chuyên gia tâm lý trẻ em và khoa học thần kinh tại Đại học Western, đồng tác giả nghiên cứu, cho biết những trẻ sử dụng thiết bị điện tử nhiều thường gặp khó khăn hơn trong việc diễn đạt rõ ràng suy nghĩ và nhu cầu của bản thân.
Nghiên cứu cũng cho thấy trẻ có thời gian sử dụng màn hình nhiều khi 2 tuổi thường tiếp tục duy trì thói quen này khi lên 3 tuổi. Theo bà, những thói quen hình thành từ sớm có thể trở nên khó thay đổi khi trẻ lớn hơn.
Hiệp hội Nhi khoa Canada (CPS) khuyến cáo trẻ dưới 2 tuổi không nên tiếp xúc với màn hình, ngoại trừ các cuộc gọi video với người thân. Đối với trẻ từ 2-5 tuổi, thời gian sử dụng màn hình nên được giới hạn dưới 1 giờ mỗi ngày.
Tuy nhiên, theo một báo cáo trước đó của tổ chức ParticipACTION, chưa đến một nửa số trẻ em Canada đáp ứng các khuyến nghị này.
Chuyên gia giáo dục mầm non Dana Infald tại Toronto cho biết những trẻ ít hoặc không sử dụng thiết bị điện tử thường có khả năng ngôn ngữ, thời gian tập trung và mức độ tương tác với giáo viên tốt hơn. Ngược lại, trẻ tiếp xúc quá nhiều với màn hình có xu hướng cần được kích thích liên tục và khó duy trì sự chú ý.
Các chuyên gia cũng cảnh báo việc sử dụng thiết bị điện tử đang ngày càng phổ biến trong trường học. Ngoài mục đích giảng dạy, một số giáo viên còn sử dụng máy tính bảng và các thiết bị khác để quản lý lớp học hoặc giúp học sinh giải trí trong giờ nghỉ. Tuy nhiên, thời gian sử dụng thiết bị tại trường cũng cần được tính vào tổng thời gian tiếp xúc màn hình hằng ngày của trẻ.
Theo Giáo sư Duerden, vấn đề này cần được nhìn nhận từ góc độ sức khỏe cộng đồng do liên quan trực tiếp đến trách nhiệm của chính phủ, cơ quan y tế, nhà trường và gia đình.
Các chuyên gia nhấn mạnh công nghệ vẫn có vai trò hữu ích trong giáo dục và đời sống, nhưng cần được sử dụng phù hợp với độ tuổi và nhu cầu phát triển của trẻ.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng thừa nhận việc nuôi dạy trẻ không phụ thuộc vào thiết bị điện tử có thể tạo thêm áp lực đối với những gia đình bận rộn. Vì vậy, thay vì yêu cầu cắt giảm thời gian sử dụng màn hình, phụ huynh cần tạo điều kiện để trẻ tham gia những hoạt động thay thế phù hợp, qua đó hình thành thói quen sinh hoạt lành mạnh ngay từ những năm đầu đời./.