Trong số đặc biệt của chương trình "Ai là triệu phú" tối 31/3, người chơi là ca sỹ Hồ Trung Dũng đã phải dừng hành trình tại một câu hỏi khó về danh họa Tô Ngọc Vân.
Dù sử dụng sự trợ giúp là thành viên tổ tư vấn - "Siêu trí tuệ" Hà Việt Hoàng, cả hai vẫn không có suy luận nào dẫn tới đáp án. MC Quốc Khánh sau đó cũng xác nhận đây là một câu hỏi khó.
Cụ thể đây là mốc câu hỏi số 12 với nội dung: "Tên của danh họa Tô Ngọc Vân được đặt cho một địa điểm nằm ở thiên thể nào trong Hệ Mặt Trời?" Bốn đáp án được đưa ra gồm A - Sao Mộc, B - Sao Thủy, C - Sao Hỏa và D - Sao Kim.
Câu hỏi khó khiến ca sỹ Hồ Trung Dũng thừa nhận "không có ý niệm gì trong đầu." Người tư vấn Hà Việt Hoàng cũng phân vân và nhận định đây là dạng kiến thức hoặc biết hoặc không biết vì có ít manh mối để suy luận.
Hà Việt Hoàng cho rằng địa điểm được nói tới có thể núi hoặc một vùng trũng trên bề mặt các thiên thể này, có thể là Sao Hỏa nơi có ngọn núi lửa Olympus nổi tiếng hoặc Sao Mộc với vành đai vệ tinh. Anh cũng cân nhắc chọn Sao Kim với tên tiếng Anh là được đặt theo tên thần tình yêu và sắc đẹp trong thần thoại La Mã - Venus, gần nhất với ý niệm đẹp trong mỹ thuật.
Đồng tình với người tư vấn, ca sỹ Hồ Trung Dũng lựa chọn đáp án D - Sao Kim. Sau đó cả hai ngỡ ngàng khi MC Quốc Khánh công bố B - Sao Thủy mới là đáp án.
Theo đó từ những năm 1973-1974, sau khi tàu Mariner 10 gửi những hình ảnh đầu tên về Sao Thủy về Trái đất, Liên đoàn Thiên văn Quốc tế (IAU) bắt đầu đặt tên các hố va chạm (crater) trên hành tinh này theo nghệ sỹ nổi tiếng (nhà văn, nhà thơ, nhạc sỹ, họa sỹ...). Điều kiện là họ phải nổi tiếng hơn 50 năm và đã mất ít nhất 3 năm trước khi được đặt tên.
Theo Trung tâm Khoa học Địa chất Hành tinh USGS (thuộc NASA), tên của danh họa Tô Ngọc Vân được đặt cho tên cho một hố va chạm thuộc vùng tứ giác Shakespreare.
Hố va chạm Tô Ngọc Vân có số hiệu 14589, được IAU thông qua ngày 6/9/2009. Vị trí vĩ độ trung tâm khoảng 52,49 độ Bắc, kinh độ trung tâm khoảng 111,7 độ, có thể hình thành từ hoạt động núi lửa - theo nhiều nguồn khoa học. Với đường kính xấp xỉ 71 km, đây là một hố va chạm cỡ trung.
Ngoài ra trên Sao Thủy còn có nhiều hố khác được đặt theo tên các nghệ sỹ, như các nhạc sỹ JJohann Sebastian Bach, John Lennon, danh họa Vincent van Gogh, nhà điêu khắc Michelangelo, nhà làm phim Walt Disney, nhà thơ Pablo Neruda...
Bên cạnh các hố va chạm, nhiều địa hình khác trên Sao Kim cũng được đặt tên. Các dãy núi được đặt theo tên các nhà thiên văn đã nghiên cứu hành tinh này, thung lũng theo tên các thành phố hoặc thị trấn bị bỏ hoang, vách đá theo tên tàu hoặc các nhà thám hiểm, đồng bằng theo các thần thoại gắn với Sao Kim.
Tô Ngọc Vân (1906-1954) được ghi nhận là bậc thầy về tranh sơn dầu và một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của nền mỹ thuật Việt Nam, cùng thời với Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Tường Lân và Trần Văn Cẩn.
Sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, Tô Ngọc Vân tham gia kháng chiến, phụ trách khóa mỹ thuật tại Việt Bắc. Tháng 6/1954, danh họa hy sinh khi phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ, để lại cho thế hệ sau những "Thiếu nữ bên hoa huệ," "Hai thiếu nữ và em bé" (Bảo vật Quốc gia), "Thuyền sông Hương"...
Danh họa Tô Ngọc Vân được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I về văn học nghệ thuật (1996). Tên ông được đặt cho nhiều con đường tại một số thành phố và thị xã ở Việt Nam như: Thủ đô Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Thủ Đức, Đà Nẵng, Hưng Yên, Hải Dương, Yên Bái.../.
