Đánh giá các vụ việc thiết bị bay không người lái (Drone/flycam/UAV) hoạt động trái phép gần sân bay gây thiệt hại lớn cho các cảng hàng không, hãng bay, Cục Hàng không Việt Nam và các đơn vị trong ngành hàng không đã họp bàn và đưa ra các giải pháp ngăn chặn kịp thời nhằm giảm thiểu ảnh hưởng tới hoạt động hàng không dân dụng.
Sân bay tạm thời đóng cửa, hãng bay thiệt hại
Tại cuộc họp nhằm đánh giá tình hình hoạt động và phương án, quy trình phối hợp xử lý sau các vụ việc Drone/flycam/UAV hoạt động trái phép trong vùng cấm bay của cảng hàng không, sân bay như Đà Nẵng, Cát Bi vào sáng nay (ngày 17/3), ông Hồ Minh Tấn, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam đánh giá, các vụ việc liên quan UAV/Drone, laser,… đã ảnh hưởng rất lớn đến an toàn khai thác hoạt động tại các cảng hàng không, sân bay, hãng hàng không, đặc biệt Cảng Hàng không quốc tế Đà Nẵng, Cát Bi trong thời gian vừa qua.
Khẳng định thiệt hại kinh tế và hãng bay lớn và tác động hoạt động khai thác, ông Tấn đưa ra dẫn chứng, theo số liệu thống kê sơ bộ từ ngày 17-24/2 của Vietnam Airlines, UAV/drone đã gây thiệt hại cho Hãng 5,6 tỷ đồng; ảnh hưởng 9.200 hành khách bay khi phải chờ, chuyển hướng hạ cánh, thậm chí có nhiều chuyến bay hành khách đã lên tàu bay nhưng không thể khởi hành.
Là sân bay chịu ảnh hưởng từ UAV/drone hoạt động trái phép trong ngày 15/3 vừa qua dẫn đến hàng loạt các chuyến bay không thể cất, hạ cánh và chuyển hướng hạ cánh sang các sân bay khác, đại diện Cảng Hàng không quốc tế Cát Bi nhấn mạnh thông tin ban đầu từ việc xác định vật thể bay là rất quan trọng.
Cụ thể, ngay khi tổ bay báo cáo đã phát hiện một thiết bị nghi là drone xuất hiện trong khu vực tiếp cận, kiểm soát viên không lưu đã tiếp nhận thông tin, đưa ra phương án xử lý bằng việc kích hoạt dừng cất, hạ cánh và bay chờ hoặc chuyển hướng hạ cánh, đã dẫn đến Sân bay quốc tế Cát Bi bị gián đoạn khoảng 4 tiếng.
UAV xâm nhập vùng bay, 4 chuyến bay đến Cát Bi phải hạ cánh sân bay dự bị
Thiết bị bay không người lái xâm nhập gần khu vực cất/hạ cánh tại sân bay Cát Bi khiến nhiều chuyến bay phải bay chờ, 4 chuyến phải chuyển hướng hạ cánh xuống sân bay Nội Bài để bảo đảm an toàn.
Tuy nhiên, vị đại diện Cảng Hàng không quốc tế Cát Bi cũng kiến nghị các hãng hàng không và kiểm soát viên không lưu khi có tiếp nhận thông tin cần trao đổi kỹ càng về vị trí, nhận dạng UAV/drone, vật thể bay không xác định để có phương thức xử lý.
“Khi phát hiện vật thể bay không xác định, tùy theo địa hình, sân bay, đầu đường hạ cánh nghi có vật thể drone thì các chuyến cất cánh hoạt động bình thường không liên quan đến hạ cánh, nhằm giảm thiểu hoạt động khai thác các chuyến bay,” đại diện Cảng Hàng không quốc tế Cát Bi góp ý.
Chỉ ra điểm vướng mắc khi các cơ quan đơn vị không thông báo hoạt động UAV/drone kết thúc, theo đại diện Quản lý bay miền Bắc, hiện nay việc báo kết thúc UAV/drone được phân cấp cho tổ an toàn đường cất, hạ cánh.
“Tuy nhiên, quản lý vùng trời bao không chỉ có đường băng mà còn cả ở trên không nên cần đưa các đơn vị trên không vào xác định còn hay kết thúc UAV/drone; kiến nghị bố trí trang thiết bị chủ động phát hiện UAV/drone,” đại diện Quản lý bay miền Bắc nói.
Theo ông Mai Mạnh Hùng, Trưởng phòng Quản lý hoạt động bay, Cục Hàng không Việt Nam, quy định pháp luật nêu rõ, cảng hàng không, sân bay và toàn bộ khu vực lân cận trong bán kính 8km là vùng cấm bay tuyệt đối. Tuy nhiên, hiện nay nhiều người dân vẫn đang sử dụng thiết bị bay không đúng quy định.
Ông Hùng cho rằng mỗi sân bay, cảng hàng không đều có phương án xử lý khác nhau nhưng đều áp dụng quy trình do Cục ban hành và hướng dẫn.
Từ đó, ông Hùng cho rằng các cảng hàng không, sân bay cần kiện toàn đánh giá, rủi ro, điều kiện để khai thác, từ đó giới hạn không gian và thời gian để thông báo kết thúc hoạt động bay của vật thể bay không xác định.
Loạt giải pháp để ngăn chặn
Đưa ra biện pháp ngăn chặn kịp thời tình trạng thiết bị bay không người lái (UAV) ảnh hưởng tới hoạt động hàng không, bà Nguyễn Thị Kim Ngân, Phó Giám đốc Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài khẳng định công tác truyền thông, tuyên truyền kêu gọi sự chung tay, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của toàn thể cộng đồng dân cư lân cận là yếu tố kiên quyết.
“Hiện tại, các xã lân cận ở khu vực Sân bay Nội Bài có các hoạt động thông tin qua loa, tờ rơi, hay Fanpage Facebook nhằm tuyên truyền đến từng hộ gia đình và người dân,” bà Ngân kiến nghị.
Chung quan điểm này, ông Đào Xuân Hoạch, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam nhìn nhận, các cảng hàng không, sân bay cần kiện toàn tổ an toàn đường cất hạ cánh, trong đó mời các cơ quan ban chỉ huy phòng thủ khu vực, ban chỉ huy quân sự địa phương tham gia để đưa ra quyết định cảng hàng không, sân bay đưa vào khai thác đồng thời có quy trình, quy chế phối hợp rõ ràng giữa các đơn vị.
Về lâu dài, ông Hoạch kiến nghị cần xác định rõ đơn vị chủ trì đầu tư hệ thống trang thiết bị cũng như xây dựng lộ trình triển khai các giải pháp kỹ thuật nhằm chủ động phát hiện và xử lý drone/UAV xâm nhập khu vực sân bay.
Kết luận cuộc họp, ông Hồ Minh Tấn, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam khẳng định, Bộ Xây dựng đã có văn bản gửi Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có sân bay về việc ngăn chặn thiết bị bay không người lái uy hiếp an ninh, an toàn tại cảng hàng không, sân bay.
Từ đó, ông Tấn cũng thống nhất đề xuất kể từ 60 phút khi nhận được báo cáo cuối cùng, nếu không có báo cáo thêm và không phát hiện vật thể lạ tại khu vực báo cáo thì được coi rủi ro chướng ngại vật hàng không đó sẽ chấm dứt và đưa hoạt động khai thác bay trở lại bình thường.
Ngoài ra, Cục Hàng không Việt Nam giao các phòng chuyên môn và các đơn vị bổ sung và hướng dẫn quy chế phối hợp đồng bộ thống nhất; kiến nghị các cấp có thẩm quyền bổ sung trang thiết bị, quan sát phát hiện UAV/drone; phối hợp với các cơ quan đơn vị xây dựng chương trình tuyên truyền phổ biến cụ thể để giải quyết dứt điểm vấn đề này./.
Khu vực lân cận cảng hàng không, sân bay là vùng cấm bay flycam, drone
Cảng hàng không, sân bay và toàn bộ khu vực lân cận là vùng cấm bay tuyệt đối và người dân tuyệt đối không tự ý bay UAV, drone, flycam khi chưa được cấp phép.
