Với hàng loạt dự án đô thị, giao thông, cảng biển và năng lượng quy mô lớn chuẩn bị triển khai, khu vực phía Nam đang được Đà Nẵng định hướng trở thành cực tăng trưởng mới, góp phần mở rộng không gian phát triển và tạo động lực tăng trưởng bền vững cho thành phố.
Theo Quyết định số 2016/QĐ-TTg ngày 26/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch chung thành phố Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, thành phố sẽ phát triển theo mô hình chuỗi đô thị đa cực, đa trung tâm. Trong đó, cực phía Nam gồm Chu Lai, Tam Kỳ và Núi Thành được xác định là khu vực tập trung phát triển công nghiệp, năng lượng, logistics, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Hiện thực hóa định hướng này, Đà Nẵng đang tập trung chuẩn bị triển khai hàng loạt dự án động lực với tổng vốn đầu tư lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.
Không chỉ mở rộng không gian đô thị, các dự án còn hướng đến hình thành hệ thống hạ tầng đồng bộ, tăng cường liên kết vùng và khai thác hiệu quả những lợi thế kinh tế của khu vực phía Nam.
Hình thành chuỗi đô thị hiện đại, đa chức năng
Với lợi thế về cảnh quan tự nhiên, hệ thống sông ngòi, các bãi biển đẹp như Tam Thanh, Tỉnh Thủy và vùng đất ngập nước Sông Đầm, khu vực Tam Kỳ có nhiều điều kiện để phát triển các khu đô thị sinh thái, nghỉ dưỡng và dịch vụ đa chức năng. Đây cũng là địa bàn được thành phố định hướng mở rộng không gian đô thị, từng bước hình thành các trung tâm dân cư, thương mại và dịch vụ mới.
Một trong những dự án đáng chú ý là Khu đô thị hỗn hợp phía Nam trục Nguyễn Tất Thành, thuộc phường Quảng Phú. Dự án nằm trong danh mục các công trình động lực, trọng điểm quy mô lớn giai đoạn 2025-2030 theo Chương trình hành động của Thành ủy Đà Nẵng.
Dự án có quy mô hơn 296ha, tổng vốn đầu tư hơn 18.500 tỷ đồng, dự kiến khởi công dịp 30/4/2027 và triển khai theo phân kỳ từ năm 2026-2038. Các sản phẩm phát triển gồm nhà ở liền kề, biệt thự, đất nền, công trình dịch vụ thương mại; trong đó, tối thiểu 20% tổng diện tích đất ở trong phạm vi dự án được dành để xây dựng nhà ở xã hội.
Việc bố trí quỹ đất nhà ở xã hội trong một dự án đô thị quy mô lớn không chỉ góp phần đa dạng hóa nguồn cung nhà ở mà còn tạo điều kiện để người lao động, người có thu nhập phù hợp tiếp cận các khu dân cư có hạ tầng và dịch vụ đồng bộ.
Tại cửa ngõ phía Nam thành phố, Khu đô thị Chu Lai ở xã Núi Thành cũng dự kiến được khởi công vào tháng 12/2026. Dự án có diện tích hơn 188ha, tổng vốn đầu tư hơn 18.800 tỷ đồng. Khi hoàn thành, khu đô thị dự kiến cung cấp khoảng hơn 7.800 căn nhà ở liền kề, biệt thự, căn hộ chung cư, nhà ở xã hội và đất ở phân lô.
Trong khi đó, Khu đô thị ven sông Trường Giang, có tổng mức đầu tư hơn 3.000 tỷ đồng, quy mô diện tích hơn 74ha tại phường Quảng Phú và Bàn Thạch, cũng đang được chuẩn bị để khởi công trong thời gian tới. Theo kế hoạch, những sản phẩm đầu tiên của dự án sẽ được đưa vào khai thác vào đầu năm 2031.
Điểm đáng chú ý là các dự án này không phát triển riêng lẻ mà có khả năng bổ trợ, kết nối để hình thành chuỗi đô thị liên hoàn, gắn với các trung tâm kinh tế, công nghiệp và dịch vụ ở khu vực phía Nam.
Khi được triển khai đồng bộ, đây sẽ là cơ sở để mở rộng không gian cư trú, thu hút dân cư và lực lượng lao động, đồng thời tạo thêm thị trường cho các ngành thương mại, dịch vụ và bất động sản.
Bên cạnh các dự án đã lựa chọn nhà đầu tư, Đà Nẵng cũng đang xúc tiến làm việc với các nhà đầu tư nước ngoài về ý tưởng xây dựng khu công viên khoa học kết hợp giải trí, du lịch gắn với vùng đất ngập nước Sông Đầm rộng 200ha - bãi chim di cư lớn nhất thành phố.
Định hướng này mở ra khả năng kết hợp bảo tồn hệ sinh thái với phát triển các hoạt động nghiên cứu khoa học, giáo dục môi trường, du lịch sinh thái và dịch vụ giải trí. Nếu được quy hoạch hợp lý, Sông Đầm có thể trở thành một điểm nhấn trong cấu trúc đô thị phía Nam, góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch và tạo sức hút đối với nguồn nhân lực chất lượng cao.
Tại các khu vực ven biển thuộc các xã Thăng An, Thăng Trường và Tam Anh, nhiều nhà đầu tư cũng đang nghiên cứu, đề xuất ý tưởng phát triển các khu đô thị kết hợp sân golf và du lịch với quy mô từ vài trăm đến trên 1.000ha.
Theo ông Nguyễn Minh Nam, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Đà Nẵng, hiện đơn vị đã sẵn sàng về hạ tầng để bố trí tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng trong giai đoạn đầu phân kỳ thực hiện các dự án phát triển đô thị. Điều quan trọng là các nhà đầu tư cần thực hiện đúng lộ trình triển khai dự án, qua đó đáp ứng nhu cầu nhà ở, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và quá trình đô thị hóa trên địa bàn.
Thực tế, trước khi sáp nhập đơn vị hành chính, tỉnh Quảng Nam cũ có tỷ lệ đô thị hóa còn khá thấp. Đây vừa là thách thức trong quá trình phát triển, vừa tạo dư địa để Đà Nẵng tổ chức lại không gian đô thị, hình thành các khu đô thị mới có quy mô lớn, hiện đại và thông minh. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ đô thị hóa đạt 63,7%.
Theo dự báo, quy mô dân số Đà Nẵng đến năm 2040 khoảng 5,5 triệu người và đến năm 2050 đạt khoảng 6,5 triệu người. Để đáp ứng yêu cầu phát triển, thành phố định hướng tổ chức hệ thống đô thị theo hướng đồng bộ, hoàn thiện và nâng cao chất lượng các tiêu chí đô thị loại 1, đồng thời chuẩn bị điều kiện hướng tới đô thị đặc biệt trong giai đoạn tiếp theo.
Đến năm 2050, toàn thành phố dự kiến có khoảng 30 đô thị, gồm 23 đô thị hiện hữu và 7 đô thị mới hình thành từ các đơn vị hành chính cấp xã.
Đột phá hạ tầng, tăng cường kết nối liên vùng
Cùng với phát triển các khu đô thị mới, việc đầu tư hạ tầng giao thông, cảng biển và năng lượng được xác định là điều kiện quan trọng để hình thành cực tăng trưởng phía Nam. Bởi một không gian đô thị mới chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được kết nối thuận lợi với các trung tâm sản xuất, logistics, cảng biển và thị trường trong nước, quốc tế.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng Phan Thái Bình, dự án Tuyến đường kết nối tốc độ cao từ trung tâm thành phố đến Chu Lai dự kiến khởi công ngày 29/3/2027.
Với chiều dài gần 89km, đây là công trình giao thông chiến lược nhằm tăng cường kết nối giữa khu vực trung tâm Đà Nẵng với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Dự án sử dụng kết hợp các hình thức đầu tư công, đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) và đấu thầu dự án có sử dụng đất.
Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ rút ngắn thời gian di chuyển, tạo điều kiện kết nối các trục đô thị, trung tâm logistics với khu công nghiệp, Khu công nghệ cao, Khu thương mại tự do, hai sân bay và hệ thống cảng biển có tầm vóc quốc tế. Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, vận tải hàng hóa, công trình còn được kỳ vọng tạo hành lang phát triển kinh tế liên tục giữa khu vực trung tâm và phía Nam thành phố.
Một dự án hạ tầng quan trọng khác là Đầu tư xây dựng luồng Cửa Lở thuộc Khu kinh tế mở Chu Lai, với tổng mức đầu tư 7.585 tỷ đồng, dự kiến khởi công vào cuối tháng 12/2026.
Dự án nhằm xây dựng luồng tàu qua Cửa Lở, thuộc xã Núi Thành, cùng hệ thống công trình bảo vệ luồng và báo hiệu hàng hải đồng bộ, đáp ứng khả năng tiếp nhận tàu trọng tải đến 50.000 DWT. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao năng lực khai thác cảng biển tại khu vực phía Nam Đà Nẵng, mở rộng khả năng tiếp nhận hàng hóa và tăng cường kết nối vận tải biển.
Đáng chú ý, ý nghĩa của dự án không chỉ giới hạn trong phạm vi Khu kinh tế mở Chu Lai. Khi được đưa vào khai thác, luồng Cửa Lở sẽ góp phần mở rộng cửa ngõ giao thương ra Biển Đông cho khu vực Tây Nguyên, Nam Lào, Đông Bắc Campuchia và Thái Lan. Qua đó, Đà Nẵng có thêm điều kiện phát huy vai trò đầu mối logistics, kết nối các hành lang kinh tế trong khu vực miền Trung và tiểu vùng Mekong với các tuyến vận tải biển quốc tế.
Trong lĩnh vực năng lượng, thành phố cũng đang phối hợp với Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và các đơn vị liên quan thúc đẩy triển khai dự án phát triển mỏ khí Cá Voi Xanh và chuỗi dự án khí-điện. Đây là những dự án có ý nghĩa quan trọng đối với việc bổ sung nguồn năng lượng phục vụ sản xuất, phát triển công nghiệp và bảo đảm an ninh năng lượng trong dài hạn.
Sự kết hợp giữa hạ tầng giao thông, cảng biển và năng lượng sẽ tạo nền tảng để khu vực Chu Lai-Tam Kỳ-Núi Thành phát triển các ngành công nghiệp, logistics và dịch vụ hỗ trợ. Đồng thời, đây cũng là yếu tố giúp nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư, tạo điều kiện thu hút doanh nghiệp trong nước và quốc tế tham gia vào các lĩnh vực sản xuất có giá trị gia tăng cao.
Khơi thông nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số
Việc đồng loạt chuẩn bị triển khai các dự án đô thị và hạ tầng chiến lược cho thấy Đà Nẵng đang chuyển mạnh từ định hướng quy hoạch sang tổ chức thực hiện, từng bước hình thành không gian phát triển mới ở phía Nam.
Trong cấu trúc kinh tế chung của thành phố, khu vực này được kỳ vọng trở thành một cực tăng trưởng có khả năng bổ trợ cho khu vực trung tâm, đồng thời mở rộng liên kết với Tây Nguyên và các địa phương trong khu vực.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Đà Nẵng Phan Thái Bình, việc khởi công các dự án trọng điểm sẽ góp phần định hình không gian đô thị mới ở phía Nam, tạo sức bật phát triển, thu hút lực lượng lớn lao động đến làm việc và sinh sống, hướng tới sự phát triển bao trùm, bền vững theo định hướng quy hoạch chung của thành phố.
Năm 2026, Đà Nẵng đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 11%. Trong đó, khơi thông nguồn lực và phát huy tiềm năng của cực tăng trưởng phía Nam có ý nghĩa quan trọng đối với việc duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số trong những năm tiếp theo.
Tính đến cuối tháng 10/2026, tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn thành phố ước đạt hơn 76.300 tỷ đồng, bằng 115% dự toán, cho thấy những tín hiệu tích cực của nền kinh tế.
Để các dự án sớm đi vào thực tế, thành phố đang tập trung rà soát, hoàn thiện và đề xuất các cơ chế, chính sách nhằm khơi thông nguồn lực, mở rộng dư địa tăng trưởng; kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, thủ tục hành chính, đất đai và đầu tư.
Cùng với đó là yêu cầu cải thiện thực chất môi trường đầu tư, kinh doanh theo hướng thông thoáng, minh bạch, ổn định; đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công, tháo gỡ khó khăn cho các dự án và doanh nghiệp.
Đặc biệt, phát triển hạ tầng chiến lược cần được đặt trong mối quan hệ với khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo nền tảng nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng.
Việc hình thành các khu đô thị mới cũng cần gắn với quy hoạch đồng bộ hệ thống giao thông, nhà ở xã hội, hạ tầng giáo dục, y tế, môi trường và các tiện ích công cộng, bảo đảm khả năng đáp ứng nhu cầu của người dân và lực lượng lao động trong tương lai.
Với hàng loạt dự án đang được chuẩn bị, khu vực Chu Lai-Tam Kỳ-Núi Thành đứng trước cơ hội chuyển mình từ không gian phát triển còn nhiều dư địa thành một trung tâm đô thị, công nghiệp, logistics và năng lượng quy mô lớn.
Khi các công trình được triển khai đúng tiến độ và kết nối hiệu quả, cực tăng trưởng phía Nam sẽ không chỉ mở rộng không gian kinh tế của Đà Nẵng mà còn góp phần nâng cao vai trò đầu mối giao thương, sản xuất và dịch vụ của thành phố trong khu vực miền Trung và cả nước./.