Trong 2 ngày 9-10/10, người dân và du khách được trải nghiệm không gian văn hóa dân tộc Thái tại xã Pắc Ta (tỉnh Lai Châu) trong “Lễ hội Cốm Co Giàng” lần thứ I. Đây cũng là dịp để địa phương quảng bá sản vật, cảnh quan và tiềm năng du lịch.
Lai Châu là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa; nơi hội tụ đặc sắc, bản sắc của 20 dân tộc anh em. Những giá trị văn hóa được hình thành, gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ chính là nguồn lực tinh thần quý báu góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng của các địa phương.
Tại xã Pắc Ta, Lễ hội Cốm Co Giàng chứa đựng những giá trị văn hóa, phong tục, tập quán; tình cảm gắn bó của đồng bào với ruộng đồng, bản làng. Trong hương cốm mới có niềm vui của mùa vụ, có sự trân trọng đối với thành quả lao động và khát vọng về cuộc sống ngày càng no ấm, đủ đầy.
Lễ hội gồm các hoạt động tái hiện nghi lễ truyền thống, hội thi giã cốm, trải nghiệm làm cốm, giới thiệu ẩm thực, giao lưu văn nghệ, vòng xòe cộng đồng, thi đấu thể thao và Giải chạy ruộng bậc thang “Chinh phục dãy Hoàng Liên.”
Các chương trình được tổ chức trong 2 ngày, tạo điều kiện để người dân, du khách tìm hiểu phong tục tập quán, đời sống văn hóa và các sản phẩm đặc trưng của Pắc Ta.
Du khách có cơ hội tìm hiểu nghi lễ Cưn Lảu Khẩu Mảu, nghi lễ lâu đời được lưu truyền qua nhiều thế hệ trong đời sống cộng đồng. Những nghi thức truyền thống phản ánh đời sống tinh thần phong phú, thể hiện sự gắn bó của người dân với phong tục, tập quán và những giá trị văn hóa được gìn giữ qua thời gian.
Cùng với đó, tục buộc chỉ cổ tay mang ý nghĩa cầu chúc sức khỏe, bình an, may mắn, ấm no và hạnh phúc là nét văn hóa giàu tính cộng đồng. Thông qua hoạt động này, người dân và du khách có dịp cảm nhận những mong ước tốt đẹp, tình cảm chân thành được gửi gắm trong đời sống thường ngày của đồng bào.
Hội thi giã cốm và hoạt động trải nghiệm làm cốm là nội dung gắn với tên gọi của lễ hội. Thông qua các hoạt động này, địa phương giới thiệu quy trình chế biến cốm truyền thống, kinh nghiệm sản xuất và nét văn hóa ẩm thực của người dân. Các chương trình giao lưu văn hóa, văn nghệ góp phần tạo điều kiện để cộng đồng các dân tộc gặp gỡ, trao đổi và giới thiệu những giá trị văn hóa được gìn giữ tại địa phương.
Chị Lường Thị Tơm ở bản Pắc Ta (xã Pắc Ta) cho biết hiện nay, mỗi năm gia đình chị làm hơn 2 tấn cốm Co Giàng thành phẩm. Nghề làm cốm mang lại nguồn thu nhập ổn định cho bà con. Đồng bào đã biến nét văn hóa của người Thái thành sản phẩm kinh tế. Nếu xây dựng được thương hiệu cốm Co Giàng thì vừa thu hút được du khách khi đến xem người dân làm cốm, vừa tạo ra nguồn thu nhập cho bà con.
Bí thư Chi bộ bản Pắc Ta Đào Hồng Vân chia sẻ ngày xưa bà con làm cốm để sử dụng trong hộ gia đình. Thiên nhiên ban tặng cho bản giống lúa Co Giàng rất thơm ngon và thích hợp cho làm cốm. Dần dần, một số bà con bán ra ngoài thấy được lợi nhuận cao, có thêm thu nhập. Hiện nay, toàn bản có 45 hộ tham gia sản xuất cốm, với sản lượng bình quân mỗi hộ đạt từ 500 kg đến 3 tấn/năm. Xã và bản đang định hướng xây dựng bản làm nghề truyền thống cốm Co Giàng.
Trong khuôn khổ lễ hội, không gian văn hóa các dân tộc giới thiệu các nét đặc trưng trong sinh hoạt, sản xuất và đời sống văn hóa của người dân Pắc Ta. Đây cũng là địa điểm trưng bày, giới thiệu các sản phẩm đặc trưng, phục vụ nhu cầu tìm hiểu, trải nghiệm của người dân và du khách.
Các sản vật được giới thiệu tại lễ hội gồm: cốm Co Giàng, gạo Séng Cù, mật ong Hố Mít, thảo quả… và những món ăn truyền thống của đồng bào dân tộc Thái. Đây là những sản phẩm gắn với điều kiện tự nhiên, hoạt động sản xuất và tập quán sinh hoạt của người dân địa phương.
Việc giới thiệu sản vật trong khuôn khổ sự kiện góp phần quảng bá sản phẩm nông nghiệp, đặc sản địa phương, tạo cơ hội kết nối tiêu thụ và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường. Qua đó, Pắc Ta hướng tới phát huy lợi thế về sản xuất nông nghiệp, ẩm thực và văn hóa bản địa, gắn bảo tồn các giá trị truyền thống với phát triển kinh tế.
Bên cạnh các hoạt động tại khu vực tổ chức lễ hội, du khách có thể tìm hiểu một số điểm đến của địa phương như khu vực nước khoáng nóng Nà Ún, núi Sư Tử, bản Thào, ruộng bậc thang Hố Mít và cung đường hướng về dãy Nam Kang Ho Tao. Những địa điểm này có tiềm năng phát triển các hoạt động tham quan, trải nghiệm cảnh quan và tìm hiểu đời sống cộng đồng.
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân tỉnh Lai Châu Tống Thanh Hải khẳng định Lễ hội không chỉ là tôn vinh hạt cốm, quảng bá sản vật đặc trưng địa phương mà còn là cơ hội để bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, tăng cường khối đại đoàn kết các dân tộc, khơi dậy niềm tự hào và ý thức trách nhiệm của mỗi người dân đối với quê hương. Đồng thời, từng bước biến các giá trị văn hóa thành nguồn lực nội sinh gắn bảo tồn bản sắc với phát triển du lịch; nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, tạo sinh kế, cải thiện đời sống nhân dân.
Thông qua lễ hội, xã Pắc Ta có thêm cơ hội giới thiệu sản vật đặc trưng, khai thác lợi thế cảnh quan và từng bước phát triển các hoạt động du lịch gắn với văn hóa cộng đồng. Từ hương cốm truyền thống đến những điệu xòe đoàn kết, từ sản vật địa phương đến vẻ đẹp ruộng bậc thang, tất cả tạo nên lời mời gọi du khách đến khám phá một Pắc Ta giàu bản sắc, thân thiện và giàu tiềm năng giữa núi rừng Tây Bắc./.