Trong dòng chảy phát triển của đất nước, Lai Châu xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng để nâng cao năng suất, hiệu quả quản lý, mở rộng không gian phát triển kinh tế-xã hội.
Đây là nội dung trọng tâm được thảo luận tại hội thảo “Khoa học, công nghệ và Đổi mới sáng tạo - Động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế-xã hội tỉnh Lai Châu” do Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lai Châu phối hợp với Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức vào ngày 20/9.
Để công nghệ trở thành động lực phát triển
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, tỉnh Lai Châu đã ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TU ngày 5/3/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đến năm 2030. Qua đó, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực, nền tảng quan trọng để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội.
Trong giai đoạn 2020-2025, tỉnh Lai Châu đã triển khai 57 nhiệm vụ khoa học và công nghệ, gồm 52 nhiệm vụ cấp tỉnh và 5 nhiệm vụ cấp quốc gia, phát triển theo chuỗi giá trị và các sản phẩm đặc sản, chủ lực.
Về chuyển đổi số, tỷ lệ nộp trực tuyến chiếm ưu thế vượt trội với 89,18%. Đáng chú ý, trong số 16.506 hồ sơ đã giải quyết, có tới 99,56% hồ sơ được hoàn thành trước hạn và đúng hạn. Tại hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung của các bộ, ngành, tỉnh Lai Châu cũng tiếp nhận 13.826 hồ sơ với tỷ lệ nộp trực tuyến đạt 91,38% và tỷ lệ giải quyết trước, đúng hạn duy trì ở mức rất cao 99,65%.
Về kinh tế số, tỉnh đặt mục tiêu kinh tế số đạt khoảng 9-10% GRDP, trở thành động lực tăng trưởng quan trọng. Trên 80% doanh nghiệp nhỏ và vừa được tiếp cận chương trình hỗ trợ chuyển đổi số; trên 40% doanh nghiệp sử dụng nền tảng “mô hình như một dịch vụ,” tác nhân AI hoặc giải pháp AI dùng chung. Cùng với đó, thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, kinh tế cửa khẩu số và logistics số sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ.
Đối với xã hội số, Lai Châu hướng tới thu hẹp khoảng cách số. Tỉnh phấn đấu cáp quang băng rộng phủ 100% hộ gia đình, hoàn thành phủ sóng 5G toàn tỉnh. Tối thiểu 95% dân số từ 15 tuổi có tài khoản ngân hàng; trên 70% dân số từ 18 tuổi có chữ ký số cá nhân; 100% người dân được lập sổ sức khỏe điện tử.
Công nghệ số cũng đang từng bước hiện diện trong sản xuất, kinh doanh. Năm 2025, tỷ trọng kinh tế số trong GRDP của tỉnh đạt 6,43%. Hệ thống truy xuất nguồn gốc đã hỗ trợ 83 sản phẩm OCOP và sản phẩm nông nghiệp; sàn thương mại điện tử của tỉnh có 407 sản phẩm, trong đó 191 sản phẩm OCOP.
Từ những kết quả này, Lai Châu từng bước nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường và tăng khả năng cạnh tranh. Tuy nhiên, tỉnh vẫn đối mặt với không ít khó khăn.
Hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phù hợp thực tiễn
Từ thực tiễn, hội thảo “Khoa học, công nghệ và Đổi mới sáng tạo - Động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế-xã hội tỉnh Lai Châu” diễn ra nhằm đánh giá thực trạng, nhận diện tiềm năng, cơ hội và những khó khăn, hạn chế trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ. Từ đó, đề xuất giải pháp thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu quả kết nối cung-cầu công nghệ.
Tham luận tại hội thảo, các đại biểu tập trung vào các nội dung liên quan đến hướng dẫn hình thành hoạt động, công nhận trung tâm đổi mới sáng tạo; thực trạng, tiềm năng, cơ hội và giải pháp phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo; ứng dụng UAV thông minh phục vụ quản lý và phát triển kinh tế-xã hội...
Các ý kiến của các đại biểu đã góp phần làm rõ hơn cơ hội, tiềm năng, những khó khăn, hạn chế và yêu cầu đặt ra đối với Lai Châu trong việc đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo gắn chặt hơn với thực tiễn sản xuất, quản lý và đời sống; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp có giá trị tham khảo để tỉnh tiếp tục nghiên cứu, triển khai trong thời gian tới.
Phát biểu chỉ đạo hội thảo, đồng chí Nguyễn Tuấn Anh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy nhấn mạnh 4 nhiệm vụ, định hướng trọng tâm nhằm tạo đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Đồng chí cho rằng cần kiến tạo môi trường pháp lý an toàn, xem việc xác lập quyền sở hữu trí tuệ như “giấy khai sinh” cho các sản phẩm, sáng kiến sau nghiệm thu; đồng thời đề xuất Bộ Khoa học và Công nghệ chọn Lai Châu làm địa bàn thử nghiệm có kiểm soát đối với các công nghệ mới, thiết bị bay tự động, các nền tảng số...; cần đổi mới phương pháp đánh giá, định giá thực chất công nghệ; gắn kết chặt chẽ trách nhiệm và lợi ích giữa nhà khoa học, nhà đầu tư với địa phương; chủ động xây dựng Lai Châu thành “phòng thí nghiệm mở” lý tưởng.
Các nhà đầu tư, doanh nghiệp chủ động nghiên cứu, phát triển sản phẩm phù hợp với tiềm năng, lợi thế của tỉnh, nhất là các cây trồng, sản phẩm nông nghiệp đặc trưng; gắn nghiên cứu với sản xuất và nhu cầu thị trường. Đầu tư cơ sở vật chất, hoàn thiện chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện để doanh nghiệp, nhà đầu tư tham gia nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ, từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phù hợp với thực tiễn địa phương./.