Với chính sách hỗ trợ một lần lên tới 1,5 tỷ đồng cho giáo sư, cùng nhiều cơ chế về thu nhập, nhà ở và điều kiện làm việc, Khánh Hòa đang tạo thêm lực hút để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao vào các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Đây được xác định là một trong những khâu đột phá, góp phần tạo động lực tăng trưởng và hiện thực hóa mục tiêu phát triển tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Đãi ngộ mạnh để thu hút người tài
Năm 2026, tỉnh Khánh Hòa tăng tốc triển khai các nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong đó, thu hút và trọng dụng nhân lực chất lượng cao được tỉnh xác định là yếu tố then chốt.
Hội đồng Nhân dân tỉnh Khánh Hòa đã thông qua nghị quyết quy định chính sách thu hút, phát triển nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Chính sách áp dụng đối với người làm việc tại các cơ quan Đảng, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cơ quan hành chính nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập thuộc tỉnh.
Đối tượng được tỉnh hướng tới khá rộng, từ sinh viên tốt nghiệp xuất sắc thuộc nhóm 100 cơ sở giáo dục đại học uy tín trong nước, nhà khoa học trẻ tài năng đến chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học đầu ngành là người Việt Nam hoặc người nước ngoài. Người tốt nghiệp đại học thuộc nhóm 50 cơ sở giáo dục đại học uy tín trên thế giới và cán bộ, công chức, viên chức được tiến cử, công nhận có tài năng cũng thuộc diện thu hút.
Đáng chú ý, chính sách đưa ra mức hỗ trợ một lần tương đối cao đối với nhân lực chất lượng cao được tuyển dụng, tiếp nhận vào làm công chức, viên chức. Cụ thể, giáo sư được hỗ trợ 1,5 tỷ đồng; phó giáo sư 1,2 tỷ đồng; tiến sỹ 1 tỷ đồng; thạc sỹ 300 triệu đồng và người có trình độ đại học 250 triệu đồng.
Cơ chế đãi ngộ không chỉ dừng ở khoản hỗ trợ ban đầu. Ngoài lương và phụ cấp theo quy định, nhân lực chất lượng cao còn được hỗ trợ thu nhập tăng thêm bằng một lần mức lương hiện hưởng trong thời gian 5 năm, tương đương 60 tháng kể từ ngày có quyết định tuyển dụng, tiếp nhận.
Về điều kiện sinh hoạt, những trường hợp thuộc diện chính sách được ưu tiên bố trí nhà ở công vụ hoặc hỗ trợ chi phí lưu trú tối đa 5 triệu đồng/tháng trong thời gian cam kết công tác tại tỉnh.
Cùng với đó, các cơ quan, tổ chức, đơn vị có thể xem xét ký hợp đồng lao động xác định thời hạn hoặc hợp đồng thuê khoán công việc, sản phẩm với nhân lực chất lượng cao phù hợp với năng lực, trình độ và kinh nghiệm. Mức thu nhập được chia thành 3 mức, lần lượt là 100 triệu đồng, 50 triệu đồng và 30 triệu đồng/người/tháng.
Những cơ chế này cho thấy Khánh Hòa đang chuyển từ cách tiếp cận thu hút nhân lực chủ yếu bằng biên chế và tiền lương sang kết hợp nhiều chính sách về thu nhập, nhà ở và môi trường làm việc nhằm tạo điều kiện để người có chuyên môn cao yên tâm cống hiến lâu dài.
Tập trung vào những lĩnh vực tỉnh có lợi thế
Không thu hút dàn trải, nghị quyết của Hội đồng Nhân dân tỉnh xác định các nhóm lĩnh vực ưu tiên, phù hợp với định hướng phát triển và những lợi thế của Khánh Hòa.
Trong số đó có khoa học công nghệ biển; công nghệ thông tin; công nghệ vi mạch và bán dẫn; công nghệ năng lượng và vật lý hạt nhân; công nghệ phục vụ du lịch và dịch vụ chất lượng cao, cùng các công nghệ thuộc danh mục công nghệ chiến lược do Thủ tướng Chính phủ ban hành.
Đây cũng là những lĩnh vực có ý nghĩa trực tiếp đối với quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của địa phương. Với lợi thế về biển, du lịch, dịch vụ và hệ thống các cơ sở nghiên cứu, đào tạo, Khánh Hòa có điều kiện hình thành những hướng nghiên cứu, ứng dụng công nghệ gắn với nhu cầu thực tiễn của nền kinh tế.
Đặc biệt, chuyển đổi số, công nghệ thông tin, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo đang được xác định là những lĩnh vực có nhu cầu nhân lực lớn trong giai đoạn tới. Đây cũng là nhóm ngành có tốc độ thay đổi nhanh, đòi hỏi đội ngũ chuyên gia có trình độ cao và khả năng cập nhật công nghệ liên tục.
Theo khảo sát của Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa, nhu cầu nhân lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn Khánh Hòa giai đoạn 2026-2030 được xác định khoảng 105 người. Trong số đó có 21 người trình độ tiến sỹ, 14 người trình độ thạc sỹ, 64 người tốt nghiệp đại học loại giỏi, xuất sắc và 6 giáo sư, phó giáo sư, chuyên gia cao cấp.
Sau khi khảo sát lại, Sở Nội vụ tỉnh xác định tổng nhu cầu nhân lực chất lượng cao cần thu hút là 79 người. Nhu cầu tập trung chủ yếu ở các lĩnh vực chuyển đổi số, công nghệ thông tin, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và những ngành khoa học, công nghệ mũi nhọn.
Những con số này cho thấy chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao của Khánh Hòa xuất phát từ nhu cầu cụ thể của các cơ quan, đơn vị, thay vì chỉ đặt mục tiêu tăng về số lượng.
Tạo hệ sinh thái để người tài phát huy năng lực
Khánh Hòa hiện có nền tảng nhất định để tiếp nhận và phát huy nguồn nhân lực khoa học, công nghệ chất lượng cao. Toàn tỉnh có 22 tổ chức khoa học và công nghệ công lập, 24 tổ chức ngoài công lập, 9 viện, trung tâm thuộc bộ, ngành và 5 trường đại học. Bên cạnh đó, tỉnh có 14 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, với doanh thu hơn 200 tỷ đồng trong năm 2025.
Đội ngũ tham gia nghiên cứu khoa học của tỉnh ước tính hơn 2.900 người, tương đương khoảng 13 người/vạn dân. Hoạt động nghiên cứu tập trung ở một số lĩnh vực như khoa học biển, chế biến thủy sản, vaccine, nông nghiệp công nghệ cao và thú y.
Đây là nguồn lực quan trọng để Khánh Hòa tiếp tục phát triển hệ sinh thái nghiên cứu, ứng dụng và đổi mới sáng tạo, đồng thời tạo môi trường để nhân lực chất lượng cao được thu hút có thể kết nối với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.
Thực tế, hiệu quả của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã ngày càng thể hiện rõ hơn trong tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Theo kết quả PII năm 2025, Khánh Hòa đạt 46,54 điểm, xếp hạng 9/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Một số chỉ số thành phần nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước, trong đó có số doanh nghiệp ngành dịch vụ và chuyên môn khoa học, công nghệ; số tổ chức khoa học và công nghệ trên 1 vạn dân; hạ tầng số; số đơn đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích và một số chỉ tiêu về năng lực sản xuất, năng suất lao động.
Đáng chú ý, tỷ lệ đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng GRDP giai đoạn 2021-2025 ước đạt khoảng 40%, cao hơn giai đoạn trước. Kết quả này cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả của nền kinh tế.
Đầu tư dài hạn cho nguồn lực phát triển
Để triển khai chính sách, hằng năm ngân sách tỉnh Khánh Hòa bố trí kinh phí bằng 5% tổng quỹ tiền lương cơ bản, không bao gồm phụ cấp, để thực hiện các chính sách thu hút, trọng dụng và phát triển nhân lực chất lượng cao thuộc phạm vi quản lý.
Tổng kinh phí dự kiến sử dụng để thu hút, hỗ trợ nhân lực trong giai đoạn 2026-2030 hơn 173 tỷ đồng.
Khoản đầu tư này không chỉ hướng đến việc bổ sung một số vị trí nhân sự còn thiếu mà còn đặt trong bài toán dài hạn về xây dựng năng lực khoa học, công nghệ của địa phương. Bởi để phát triển các ngành công nghệ mới, điều quan trọng không chỉ là có cơ sở vật chất hay nguồn vốn mà còn cần đội ngũ chuyên gia đủ năng lực nghiên cứu, làm chủ và đưa công nghệ vào thực tiễn.
Việc dành nguồn lực đáng kể cho nhân lực chất lượng cao vì vậy có thể xem là một bước đầu tư cho năng lực cạnh tranh của nền kinh tế địa phương. Khi đội ngũ chuyên gia được bổ sung, các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước có thêm điều kiện kết nối, hình thành các nhóm nghiên cứu và triển khai những nhiệm vụ khoa học, công nghệ gắn với nhu cầu phát triển.
Đặc biệt, đối với một địa phương đang hướng tới những ngành có hàm lượng công nghệ cao như vi mạch, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, năng lượng hay công nghệ biển, việc tạo dựng một môi trường đủ sức thu hút chuyên gia có thể quyết định khả năng hình thành những năng lực mới trong tương lai.
Khánh Hòa đang đứng trước yêu cầu chuyển từ lợi thế về tài nguyên, vị trí địa lý và du lịch sang phát triển dựa nhiều hơn vào tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong quá trình đó, chính sách thu hút nhân lực chất lượng cao là một mắt xích quan trọng.
Từ những khoản hỗ trợ trực tiếp, chính sách thu nhập, nhà ở đến việc xác định rõ lĩnh vực ưu tiên và bố trí nguồn ngân sách dài hạn, Khánh Hòa đang từng bước xây dựng cơ chế để người tài không chỉ đến với địa phương, mà còn có điều kiện làm việc, nghiên cứu và tạo ra giá trị tại đây. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực mới cho tăng trưởng, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển dài hạn của tỉnh./.
