Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đặt mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam nằm trong nhóm 3 nước dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI).
AI dẫn đầu danh sách công nghệ chiến lược theo Quyết định số 1131/QĐ-TTg ngày 12/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược.
Luật Trí tuệ nhân tạo có hiệu lực từ 1/3/2026 tạo hành lang pháp lý quan trọng để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư và triển khai AI tại Việt Nam. Luật quy định rõ nguyên tắc phát triển, thử nghiệm và ứng dụng AI, đồng thời thiết lập cơ chế sandbox, ưu đãi cho nghiên cứu và phát triển, dữ liệu, hạ tầng tính toán và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp.
Các tập đoàn công nghệ lớn như VNPT, Viettel, FPT, CMC Corporation…đóng vai trò dẫn dắt hệ sinh thái AI trong nước với việc đầu tư mạnh cho nghiên cứu và phát triển, xây dựng trung tâm nghiên cứu AI, phát triển đội ngũ chuyên gia và từng bước hình thành nền tảng công nghệ AI “Make in Viet Nam.”
Với tầm nhìn chiến lược, VNPT đã tiên phong, chủ động đầu tư mạnh mẽ các mô hình AI quy mô lớn, đáp ứng yêu cầu triển khai ở tầm quốc gia. Đến nay, với gần 200 chuyên gia trong nước và quốc tế, cùng việc đổi mới cơ chế, tập trung nguồn lực, đặc biệt là khai thác hệ thống dữ liệu huấn luyện khổng lồ từ chính VNPT, Tập đoàn xây dựng năng lực AI cốt lõi của riêng mình.
VNPT đã phát triển hơn 100 mô hình AI chuyên biệt, xử lý trên 2 tỷ lượt yêu cầu, phục vụ khoảng 40 triệu người dân, đồng hành với hơn 200 doanh nghiệp và nhiều cơ quan nhà nước.
Cuối năm 2025, VNPT thành lập VNPT AI thể hiện quyết tâm của Tập đoàn trong việc tập trung năng lực AI, khẳng định vai trò tiên phong của VNPT trong hệ sinh thái AI Việt Nam, góp phần bảo đảm chủ quyền số, giảm sự phụ thuộc vào các nền tảng công nghệ bên ngoài trong những lĩnh vực then chốt của quốc gia.
AI là một trong 5 trụ cột chiến lược phát triển trong giai đoạn tới của Tập đoàn FPT. Tập đoàn phát triển hệ sinh thái AI theo hướng mở. FPT hiện sở hữu hai trung tâm phát triển AI tại Việt Nam và Nhật Bản, cùng một khu nghiên cứu AI quy mô lớn tại Quy Nhơn. Doanh thu từ lĩnh vực AI đang chiếm khoảng 7% tổng doanh thu toàn Tập đoàn.
Tập đoàn đã triển khai hơn 80 giải pháp ứng dụng AI trong các lĩnh vực khác nhau như nền tảng điện toán AI, ứng dụng AI trong thành phố thông minh, trợ lý ảo dùng trong chăm sóc khách hàng và giáo dục. Trong mảng bán lẻ, chuỗi nhà thuốc Long Châu đang thử nghiệm các ứng dụng AI nhằm hỗ trợ dược sỹ tư vấn và sàng lọc nguy cơ sức khỏe.
Ở mảng phần mềm doanh nghiệp, Base.vn triển khai công cụ trợ lý AI để hỗ trợ kiểm tra hợp đồng và các quy trình nội bộ. Mới đây, nền tảng AI Agentic Automation Akabot do FPT phát triển vừa được Cơ quan Sở hữu trí tuệ Đài Loan (Trung Quốc) cấp bằng sáng chế cho công nghệ tự động tách nhỏ và phân loại tài liệu đầu vào bằng máy học (Machine Learning).
Công nghệ này cho phép hệ thống tự động nhận diện, tách nhỏ và phân loại nhiều loại tài liệu như hóa đơn, hợp đồng, đơn đặt hàng hay biên bản nghiệm thu với tốc độ và độ chính xác cao.
Trong các quy trình vận hành truyền thống, việc xử lý và phân loại một bộ tài liệu có thể mất khoảng 15 phút. Với công nghệ của Akabot, quá trình này được rút ngắn xuống còn chưa đầy một phút, giúp doanh nghiệp có thể xử lý từ 300-400 bộ tài liệu mỗi ngày, nâng cao đáng kể hiệu suất vận hành và giảm tải cho các quy trình xử lý thủ công.
FPT đặt mục tiêu đến năm 2030, đào tạo 50.000 kỹ sư AI, trang bị kỹ năng AI cho 500.000 người, phục vụ ít nhất 50% người Việt Nam và 300 triệu công dân toàn cầu. Tập đoàn Viettel coi AI là trụ cột chiến lược thứ 5 cùng với viễn thông; giải pháp công nghệ thông tin và dịch vụ số; nghiên cứu, sản xuất công nghiệp công nghệ cao; chuyển phát, logistics và thương mại.
Một số sản phẩm nền tảng tiêu biểu ứng dụng AI đã mang lại hiệu quả cao cho Viettel, trong đó có trợ lý ảo pháp luật đầu tiên cho hệ thống tòa án; giải pháp gợi ý nội dung cho TV360; ứng dụng AI trong quản lý, vận hành khai thác mạng lưới toàn cầu.
Viettel sẽ nghiên cứu, phát triển và kinh doanh các công nghệ, ứng dụng AI theo lộ trình đến năm 2030, bảo đảm đồng bộ và góp phần hiện thực hóa thành công chiến lược AI của Việt Nam.
Tập đoàn CMC tập trung phát triển các giải pháp AI, từ xử lý ngôn ngữ, thị giác máy tính đến phân tích dữ liệu để ứng dụng trong doanh nghiệp và chính phủ.
CMC thành lập các đơn vị chuyên sâu như CMC OpenAI (C-OpenAI), Viện Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ CMC (CMC ATI), đầu tư hơn 250 triệu USD xây dựng Trung tâm dữ liệu lớn (AI Heart) tại Thành phố Hồ Chí Minh, phục vụ nhu cầu tính toán cho AI, điện toán đám mây và dữ liệu lớn.
Đặc biệt, CMC OpenAI (C-OpenAI) được xây dựng trên nền tảng 25 công nghệ lõi do CMC nghiên cứu và phát triển gồm thị giác máy tính, xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP), mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), xử lý giọng nói và hồ dữ liệu (Data Lake House). Toàn bộ hệ thống của C-OpenAI vận hành trên hạ tầng CMC Cloud, bảo đảm chủ quyền dữ liệu Việt Nam.
Các công nghệ này đã được thương mại hóa và xuất hiện trên bảng xếp hạng quốc tế. CMC định hướng ứng dụng AI vào nhiều lĩnh vực như trợ lý ảo pháp lý quốc gia, trợ lý công dân, giáo dục, y tế, tài chính-ngân hàng, sản xuất và hành chính công./.