Với tổng vốn đầu tư hơn 16.234 tỷ đồng, quy mô hơn 167 ha và mục tiêu đón khoảng 3 triệu lượt khách/năm, Dự án Quần thể du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí núi U Bò-hồ Thác Chuối được kỳ vọng tạo một cực du lịch mới, mở rộng không gian và sức hút của du lịch Quảng Trị.
Nơi núi, hồ và ký ức lịch sử gặp nhau
U Bò nằm ở độ cao hơn 1.000m, giữa không gian núi rừng phía Tây Quảng Trị, nơi có khí hậu mát mẻ, hệ sinh thái rừng tự nhiên và những cung đường gắn với lịch sử Trường Sơn huyền thoại. Dưới chân núi là hồ Thác Chuối, hồ chứa có dung tích khoảng gần 33 triệu m3, vừa phục vụ sản xuất, cấp nước, vừa tạo nên không gian sinh thái rộng lớn.
Đây là điểm khác biệt quan trọng của Dự án núi U Bò-hồ Thác Chuối. Nếu du lịch Quảng Trị lâu nay được nhận diện mạnh bởi biển, di sản thiên nhiên và hệ thống hang động, U Bò-Thác Chuối có thể bổ sung một sản phẩm ở độ cao, kết hợp nghỉ dưỡng, sinh thái, vui chơi và khám phá thiên nhiên.
Không gian này còn nằm trên tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây, kết nối với những địa danh gắn với Đường 20 Quyết Thắng, Hang Tám Cô và nhiều dấu tích của tuyến đường, rừng núi Trường Sơn huyền thoại. Nếu được tổ chức hợp lý, một chuyến đi đến U Bò-Thác Chuối có thể không chỉ dừng ở nghỉ dưỡng giữa núi rừng mà còn kết nối với di sản thiên nhiên thế giới, du lịch lịch sử, văn hóa và ký ức.
Dự án được chấp thuận đầu tư từ tháng 3/2026, nằm trên địa bàn các xã Bố Trạch, Thượng Trạch và Trường Sơn. Theo quy hoạch, quần thể gồm khách sạn, biệt thự nghỉ dưỡng, căn hộ lưu trú, khu thương mại-dịch vụ, vui chơi giải trí và 5 tuyến cáp treo kết nối khu vực chân núi với đỉnh U Bò.
Mục tiêu khoảng 3 triệu lượt khách/năm là con số đáng chú ý. Nếu so với mục tiêu 10,5 triệu lượt khách của Quảng Trị năm 2026, quy mô dự kiến của riêng U Bò-Thác Chuối tương đương gần 30%. Tuy nhiên, không hiểu rằng dự án sẽ tự động làm lượng khách toàn tỉnh tăng thêm 3 triệu lượt, bởi một phần du khách có thể vốn đã đến Quảng Trị và chỉ thay đổi điểm tham quan khi có thêm điểm du lịch này.
Điều mà mọi người đáng quan tâm hơn là dự án có tạo được dòng khách mới, giữ khách ở lại lâu hơn, tăng chi tiêu và kéo theo hoạt động của các doanh nghiệp, cơ sở dịch vụ ở những khu vực khác hay không?
Tiến sỹ sử học Nguyễn Khắc Thái cho rằng, không nên xem U Bò-Thác Chuối như một điểm đến riêng biệt, độc lập. Xu hướng du lịch hiện nay đòi hỏi sự kết hợp giữa các vùng tài nguyên, liên kết điểm đến và liên kết phát triển dịch vụ. Vì vậy, giá trị của dự án chỉ có thể phát huy đầy đủ khi được đặt trong một hành trình lớn hơn, kết nối cảnh quan thiên nhiên với các giá trị lịch sử, văn hóa của Quảng Trị.
Du khách đến U Bò-Thác Chuối không chỉ nghỉ dưỡng mà có thể tiếp tục khám phá Trường Sơn, Đường 20 Quyết Thắng, Di sản thiên nhiên Thế giới Phong Nha-Kẻ Bàng cùng các điểm đến lịch sử, văn hóa, núi rừng và biển cả ở đây. Khi hình thành được những hành trình liên kết, dự án có thể góp phần giữ khách ở lại lâu hơn, tăng mức chi tiêu và tạo cơ hội để nhiều địa phương, doanh nghiệp cùng tham gia vào chuỗi giá trị du lịch.
Tiến sỹ Nguyễn Khắc Thái nhấn mạnh, nguyên tắc xuyên suốt đối với U Bò-Thác Chuối phải là phát triển bền vững, trong đó hệ sinh thái cảnh quan, sản phẩm du lịch và sự liên kết giữa các điểm đến đều phải được xây dựng theo hướng bền vững.
Bí thư Tỉnh ủy Quảng Trị Vương Quốc Tuấn đánh giá các dự án du lịch quy mô lớn có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của tỉnh và yêu cầu các cơ quan, đơn vị tập trung hoàn thiện thủ tục, tháo gỡ vướng mắc để dự án triển khai đúng tiến độ. Với Dự án núi U Bò-hồ Thác Chuối, tỉnh đang phấn đấu hoàn tất các điều kiện đảm bảo để khởi công vào ngày 30/10/2026.
Đặt trong định hướng phát triển du lịch của tỉnh, U Bò-Thác Chuối vì thế không chỉ được nhìn như một dự án đầu tư lớn, mà còn là phép thử về khả năng hình thành một sản phẩm mới có sức hút đủ mạnh để bổ sung cho hệ thống điểm đến hiện có.
Hơn 16.234 tỷ đồng và cơ hội tạo một cực du lịch mới
Tổng vốn đầu tư của dự án U Bò-Thác Chuối hơn 16.234 tỷ đồng, trong đó vốn chủ sở hữu khoảng 2.435 tỷ đồng và vốn huy động khoảng 13.799 tỷ đồng. Dự án dự kiến triển khai từ quý 3/2026 đến quý 2/2037, thời hạn hoạt động 70 năm.
Với quy mô này, U Bò-Thác Chuối không đơn thuần là một khu nghỉ dưỡng mà hướng tới một tổ hợp du lịch hoàn chỉnh. Khi đi vào hoạt động, dự án có thể tạo nhu cầu lớn về vận tải, lưu trú, ăn uống, thương mại, dịch vụ trải nghiệm và nhân lực du lịch; từ đó tạo dư địa để doanh nghiệp và người dân địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Đây cũng là lý do dự án có thể được đặt cạnh những công trình du lịch mà Sun Group từng phát triển tại Bà Nà Hills hay Fansipan. Ở những điểm đến này, hệ thống cáp treo không chỉ giải quyết bài toán tiếp cận mà trở thành một phần của sản phẩm du lịch lớn hơn, gắn với nghỉ dưỡng, vui chơi, dịch vụ và trải nghiệm.
Nhưng U Bò-Thác Chuối có bài toán riêng và khó hơn ở yêu cầu cân bằng giữa khai thác và bảo tồn. Sức hấp dẫn của nơi này chính là núi rừng, cảnh quan tự nhiên Di sản Thế giới Phong Nha-Kẻ Bàng, hồ Thác Chuối và không gian lịch sử Trường Sơn huyền thoại.
Theo hồ sơ dự án, tổng diện tích thực hiện khoảng 167,48ha, trong đó diện tích rừng dự kiến chuyển đổi khoảng 158,61ha, gồm hơn 148,25ha rừng tự nhiên. Đây là vấn đề cần được đặc biệt quan tâm trong quá trình triển khai. Một dự án du lịch sinh thái sẽ khó tạo giá trị bền vững nếu chính những tài nguyên làm nên sức hấp dẫn của điểm đến bị tổn thương.
Quảng Trị cũng từng chứng kiến một “cuộc lỡ hẹn” với ý tưởng cáp treo trong không gian Di sản Thiên nhiên Thế giới Phong Nha-Kẻ Bàng. Năm 2014, Sun Group được cho phép khảo sát phương án cáp treo vào Sơn Đoòng, với phương án khi đó dài khoảng 10,6km, vốn đầu tư dự kiến 4.500 tỷ đồng. Tuy nhiên, phương án này sau đó không được bổ sung vào quy hoạch Vườn quốc gia tại thời điểm đó do cần tiếp tục nghiên cứu, đánh giá và tham vấn các cơ quan chuyên môn, UNESCO và IUCN.
Hơn một thập kỷ sau, câu chuyện cáp treo trở lại với Dự án núi U Bò-hồ Thác Chuối trong một không gian và cách tiếp cận khác. Nhưng bài toán lớn nhất vẫn không phải là đưa được bao nhiêu người lên núi, mà là tạo ra giá trị gì từ dòng khách đó.
Nếu mỗi du khách chỉ đến U Bò-Thác Chuối rồi rời đi, tác động đối với kinh tế du lịch toàn tỉnh Quảng Trị sẽ hạn chế. Ngược lại, nếu U Bò-Thác Chuối trở thành điểm mở đầu hoặc điểm nối trong hành trình khám phá Phong Nha-Kẻ Bàng, đường Trường Sơn, các điểm đến lịch sử, văn hóa và vùng biển, dự án có thể tạo ra một chuỗi trải nghiệm dài hơn và kéo dài thời gian lưu trú.
Khi đó, 3 triệu lượt khách không chỉ là một con số về công suất khai thác. Giá trị lớn hơn nằm ở số khách mới được tạo ra, số ngày lưu trú tăng thêm, mức chi tiêu cao hơn và phần doanh thu lan tỏa tới doanh nghiệp, người dân ngoài phạm vi dự án.
Vì vậy, U Bò-Thác Chuối có thể trở thành một “ngọn cờ,” “động lực” mới của du lịch Quảng Trị, nhưng “ngọn cờ,” “động lực” ấy không được quyết định chỉ bằng quy mô vốn hay số tuyến cáp treo mà nó phải được chứng minh bằng khả năng tạo nên một sản phẩm du lịch khác biệt, thu hút dòng khách mới và kết nối được nhiều giá trị của vùng đất Quảng Trị hôm nay. Khi đó, hơn 16.234 tỷ đồng đầu tư dự án mới thực sự trở thành “ngọn cờ” “động lực” lan tỏa cho toàn bộ không gian để du lịch của tỉnh Quảng Trị cất cánh./.