Không gian phát triển được mở rộng cùng hệ thống tài nguyên du lịch phong phú mở ra cơ hội để Quảng Trị nâng tầm vị thế trên bản đồ du lịch trong nước và quốc tế.
Tuy nhiên, để tạo lợi thế cạnh tranh, địa phương cần chuyển từ khai thác tiềm năng sang phát triển sản phẩm đặc trưng, định vị thương hiệu và nâng cao chất lượng trải nghiệm.
Mở rộng không gian, tạo dư địa phát triển du lịch
Sau sáp nhập, Quảng Trị có thêm điều kiện để tái cấu trúc ngành du lịch, mở rộng thị trường và hình thành những sản phẩm có quy mô, sức cạnh tranh lớn hơn.
Sự hội tụ của các giá trị lịch sử, văn hóa, thiên nhiên, hang động, biển đảo và hệ sinh thái đa dạng tạo nên lợi thế riêng, giúp địa phương có khả năng phát triển nhiều loại hình du lịch, từ khám phá, nghỉ dưỡng đến du lịch lịch sử, văn hóa và cộng đồng.
Từ những di tích gắn với lịch sử cách mạng, hệ thống hang động có giá trị nổi bật đến cảnh quan biển, rừng và đời sống văn hóa bản địa, Quảng Trị sở hữu nguồn tài nguyên có khả năng đáp ứng nhu cầu của nhiều phân khúc khách. Đây cũng là cơ sở để xây dựng các tuyến, hành trình liên kết, giúp du khách có thêm lựa chọn và kéo dài thời gian lưu trú.
Thời gian qua, du lịch Quảng Trị đã bước đầu khẳng định vị trí trên bản đồ du lịch Việt Nam, đồng thời được biết đến là một trong những trung tâm du lịch khám phá hang động hàng đầu khu vực châu Á.
Theo ông Bùi Hoàng Phương, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Trị, địa phương đã từng bước khẳng định vị trí là một trong những điểm đến đáng trải nghiệm.
Tuy nhiên, vấn đề đặt ra hiện nay là làm thế nào để khai thác tương xứng với tiềm năng, đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, gắn với lợi ích cộng đồng và phát triển bền vững.
Kết quả tăng trưởng những năm gần đây cho thấy sức hút của ngành du lịch địa phương. Năm 2025, toàn tỉnh đón khoảng 9,6 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch đạt khoảng 11.040 tỷ đồng. Trong 9 tháng năm 2026, Quảng Trị đón khoảng 9,4 triệu lượt khách, tổng thu ước đạt 10.808 tỷ đồng.
Dù vậy, tăng trưởng về lượng khách chưa đồng nghĩa với chất lượng tăng trưởng được cải thiện tương ứng. Theo ông Trương An Ninh, Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Quảng Trị, những hạn chế hiện nay tập trung ở cơ cấu thị trường, chất lượng tăng trưởng, khả năng phát triển sản phẩm và giữ chân du khách; tính mùa vụ, hệ sinh thái dịch vụ, hạ tầng, chất lượng phục vụ, thu hút đầu tư cũng như công tác xúc tiến, quảng bá và quản trị điểm đến.
Thực tế này cho thấy Quảng Trị cần thay đổi cách tiếp cận, không chỉ dựa vào lợi thế tài nguyên để thu hút khách mà phải chú trọng giá trị trải nghiệm, khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường và hiệu quả kinh tế từ hoạt động du lịch.
Việc xác định đúng nhóm khách mục tiêu, xây dựng sản phẩm phù hợp và tạo dựng dấu ấn riêng sẽ là những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của điểm đến trong giai đoạn mới.
Định vị thương hiệu bằng sản phẩm đặc trưng
Trong bối cảnh các địa phương ngày càng chú trọng xây dựng thương hiệu du lịch, lợi thế về tài nguyên chỉ thực sự trở thành sức cạnh tranh khi được chuyển hóa thành những sản phẩm có bản sắc và khả năng thu hút thị trường. Với Quảng Trị, yêu cầu đặt ra là kết nối các giá trị lịch sử, văn hóa, thiên nhiên thành hệ sinh thái trải nghiệm, thay vì khai thác riêng lẻ từng địa danh.
Tại diễn đàn “Phát triển thị trường và định vị thương hiệu điểm đến du lịch Quảng Trị trong bối cảnh mới,” tổ chức ngày 4/11 tại phường Đồng Hới, các chuyên gia đã tập trung phân tích xu hướng thị trường, nhu cầu du khách và những giải pháp phát triển sản phẩm đặc trưng cho địa phương.
Thông qua chuyên đề “Du lịch Quảng Trị trong bối cảnh mới - Từ thị trường, du khách đến thương hiệu điểm đến,” ông Đặng Mạnh Phước, Founder và CEO Outbox Company, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nghiên cứu dữ liệu thị trường, nhận diện nhu cầu và kỳ vọng của du khách để xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.
Theo hướng tiếp cận này, Quảng Trị cần xác định rõ những nhóm khách có tiềm năng, phân tích hành vi, sở thích và khả năng chi tiêu để lựa chọn sản phẩm, dịch vụ tương ứng. Thay vì quảng bá dàn trải, hoạt động xúc tiến cần có trọng tâm, hướng đến những thị trường phù hợp với lợi thế của địa phương.
Việc nghiên cứu thị trường cũng là cơ sở để xác định những sản phẩm có khả năng tạo khác biệt. Đối với nhóm khách yêu thích khám phá, cần chú trọng tính độc đáo của cảnh quan, chất lượng tổ chức hành trình và các tiêu chuẩn an toàn. Với khách quan tâm đến lịch sử, văn hóa, cần nâng cao chất lượng thuyết minh, kể chuyện di sản và tổ chức các hoạt động trải nghiệm có chiều sâu.
Ở góc độ phát triển hệ sinh thái sản phẩm, ông Nguyễn Tiến Huy, Founder và CEO Pencil Group, thông qua chuyên đề “Phát triển hệ sinh thái trải nghiệm và thương hiệu điểm đến Quảng Trị,” nhấn mạnh vai trò kết nối tài nguyên, dịch vụ, không gian, con người và trải nghiệm thực tế.
Sức hấp dẫn của điểm đến không chỉ nằm ở từng địa danh riêng lẻ mà được tạo nên từ những hành trình liên kết, có chiều sâu và bản sắc. Đối với Quảng Trị, các giá trị lịch sử, văn hóa, thiên nhiên và đời sống bản địa cần được kết nối thành những sản phẩm đặc trưng, tạo thêm lựa chọn cho du khách.
Một trong những hướng đi có thể phát huy là kết hợp du lịch lịch sử với khám phá thiên nhiên, văn hóa và nghỉ dưỡng. Những hành trình tìm hiểu di tích, chứng tích chiến tranh có thể kết nối với trải nghiệm hang động, rừng, biển và đời sống cộng đồng. Cách tổ chức này không chỉ mở rộng không gian khám phá mà còn giúp du khách cảm nhận đầy đủ hơn những giá trị đặc sắc của vùng đất.
Bên cạnh đó, văn hóa bản địa, ẩm thực, nghề truyền thống và sinh hoạt cộng đồng cần được khai thác thành những trải nghiệm cụ thể. Đây vừa là nguồn lực bổ sung cho hệ thống sản phẩm, vừa tạo cơ hội để người dân trực tiếp tham gia cung ứng dịch vụ, tiêu thụ sản phẩm địa phương và hưởng lợi từ hoạt động du lịch.
Tuy nhiên, việc xây dựng sản phẩm không thể chỉ dừng ở ý tưởng kết nối. Các hành trình cần được tổ chức chuyên nghiệp, bảo đảm chất lượng dịch vụ và có sự phối hợp giữa doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú, đơn vị vận chuyển và cộng đồng dân cư. Đây là điều kiện để hình thành những sản phẩm có tính ổn định, đủ sức giữ chân du khách và tạo nhu cầu quay trở lại.
Các ý kiến tại phiên thảo luận của diễn đàn cũng nhấn mạnh, xây dựng thương hiệu điểm đến phải gắn với chất lượng sản phẩm, tính chuyên nghiệp của dịch vụ và trải nghiệm thực tế, thay vì chỉ tập trung vào hoạt động quảng bá. Thương hiệu chỉ có thể được khẳng định khi những cam kết về hình ảnh, chất lượng được thể hiện nhất quán trong toàn bộ hành trình của du khách.
Tận dụng cơ hội Năm Du lịch quốc gia 2027
Việc Quảng Trị được lựa chọn đăng cai Năm Du lịch quốc gia - Quảng Trị 2027 mở ra cơ hội quan trọng để địa phương quảng bá hình ảnh, mở rộng thị trường và thu hút các nguồn lực đầu tư. Cùng với quá trình triển khai những dự án hạ tầng kỹ thuật và dự án du lịch động lực quy mô lớn, sự kiện được kỳ vọng tạo thêm động lực cho ngành Du lịch chuyển biến về chất.
Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Bùi Hoàng Phương, đây là cơ hội để Quảng Trị tăng cường quảng bá, xúc tiến và thu hút đầu tư. Lãnh đạo tỉnh mong muốn các nhà đầu tư, đối tác du lịch có năng lực, tâm huyết đồng hành với địa phương để hiện thực hóa những mục tiêu phát triển.
Tuy nhiên, Năm Du lịch quốc gia không nên chỉ được nhìn nhận là một sự kiện quảng bá trong thời gian nhất định mà cần trở thành động lực thúc đẩy những thay đổi thực chất. Các hoạt động tổ chức cần gắn với giới thiệu sản phẩm mới, kết nối tuyến du lịch, mở rộng hợp tác giữa doanh nghiệp và địa phương, đồng thời tạo cơ hội để Quảng Trị tiếp cận những thị trường khách tiềm năng.
Để tận dụng cơ hội này, tỉnh cần ưu tiên hoàn thiện hạ tầng giao thông, cơ sở lưu trú, dịch vụ vận chuyển và các điều kiện phục vụ khách. Việc triển khai các dự án du lịch cần gắn với quy hoạch tổng thể, bảo đảm hài hòa giữa khai thác tài nguyên, bảo vệ môi trường và lợi ích cộng đồng.
Cùng với đầu tư hạ tầng, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số cần được đẩy mạnh trong hoạt động quản lý, kinh doanh và quảng bá du lịch. Việc số hóa thông tin điểm đến, xây dựng cơ sở dữ liệu du khách, phát triển nền tảng giới thiệu sản phẩm và hỗ trợ đặt dịch vụ trực tuyến sẽ góp phần nâng cao khả năng tiếp cận thị trường, đồng thời giúp cơ quan quản lý và doanh nghiệp nắm bắt tốt hơn xu hướng tiêu dùng.
Một yêu cầu quan trọng khác là nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tính chuyên nghiệp trong phục vụ. Từ cơ sở lưu trú, nhà hàng, phương tiện vận chuyển đến hoạt động hướng dẫn, thuyết minh đều cần được cải thiện. Bởi trải nghiệm thực tế của du khách chính là yếu tố trực tiếp quyết định uy tín và sức lan tỏa của thương hiệu điểm đến.
Về tổ chức thực hiện, Quảng Trị cần phát huy vai trò kiến tạo của Nhà nước, tính chủ động của doanh nghiệp và sự tham gia của cộng đồng. Cơ quan quản lý tập trung hoàn thiện quy hoạch, cơ chế chính sách và hạ tầng thiết yếu; doanh nghiệp đầu tư phát triển sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ, mở rộng thị trường; người dân tham gia bảo tồn tài nguyên, gìn giữ bản sắc văn hóa và cung ứng các dịch vụ du lịch.
Đặc biệt, phát triển du lịch phải gắn với bảo vệ môi trường, bảo tồn các hệ sinh thái và di sản. Việc khai thác những khu vực có giá trị tự nhiên, văn hóa cần được thực hiện có trách nhiệm, tránh chạy theo số lượng khách mà ảnh hưởng đến tài nguyên. Đồng thời, bảo đảm người dân địa phương được tham gia và hưởng lợi từ hoạt động du lịch là yếu tố quan trọng để duy trì tính bền vững của điểm đến.
Trên cơ sở các ý kiến tại diễn đàn, Quảng Trị đặt mục tiêu hoàn thiện chiến lược marketing du lịch giai đoạn 2026-2030, lựa chọn sản phẩm chủ lực, xác định thị trường mục tiêu và tháo gỡ những điểm nghẽn của ngành, tầm nhìn đến năm 2050.
Từ lợi thế tài nguyên đến thương hiệu điểm đến có sức cạnh tranh là quá trình đòi hỏi tầm nhìn dài hạn và sự đầu tư đồng bộ. Với không gian phát triển mới, cơ hội đăng cai Năm Du lịch quốc gia 2027 cùng những định hướng chiến lược đang được đặt ra, Quảng Trị có điều kiện tạo bước chuyển về chất, từng bước khẳng định hình ảnh một điểm đến đặc sắc, hấp dẫn, giàu trải nghiệm và phát triển bền vững trên bản đồ du lịch trong nước và quốc tế./.