Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin tại vòng đàm phán thương mại mới ở Bắc Kinh (Trung Quốc) ngày 29/3/2019. (Ảnh: AFP/TTXVN)
Một số doanh nghiệp ngày 12/1 đã bày tỏ lo ngại về khả năng Mỹ và Trung Quốc có thể đạt được giai đoạn 2 của thỏa thuận thương mại sau khi hai cường quốc thế giới này ký kết thỏa thuận giai đoạn 1 vào ngày 15/1 tới, trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc vẫn còn nhiều vấn đề khó khăn cần giải quyết.
Ông David French, Phó Chủ tịch Liên đoàn Bán lẻ quốc gia Mỹ (NRF) khẳng định có một rủi ro thực sự rằng sẽ không có thỏa thuận giai đoạn 2 bởi tất cả những vấn đề khó khăn giữa Mỹ và Trung Quốc đã bị để lại cho giai đoạn này.
Theo ông French, thậm chí ngay cả sau khi thỏa thuận giai đoạn 1 được ký kết, mức thuế quan chung của Mỹ đối với các mặt hàng nhập khẩu của Trung Quốc vẫn ở mức 21%, trong khi con số này trước khi cuộc chiến thương mại diễn ra là khoảng 3%. Vì vậy, Mỹ vẫn chưa thể có mối quan hệ bình thường như trước đây với Trung Quốc.
Theo nhà kinh tế trưởng Beth Ann Bovino tại S&P Global, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã để lại những vấn đề “gai góc” nhất như kiểm soát xuất khẩu công nghệ, đánh cắp tài sản trí tuệ và sự trợ cấp mạnh mẽ của Trung Quốc đối với các sản phẩm và áp đặt hạn chế đối với các công ty nước ngoài đang làm ăn tại Trung Quốc.
Chính vì vậy, hai bên khó có thể đạt được thỏa thuận giai đoạn 2 khi phải giải quyết những vấn đề lớn như vậy.
[Doanh nghiệp Trung Quốc thận trọng trước thỏa thuận thương mại với Mỹ]
Một trong những lý do mà nhóm các doanh nghiệp ít lạc quan hơn cả Tổng thống Donald Trump về thỏa thuận giai đoạn 2 là Nhà Trắng hiện vẫn chưa công bố thỏa thuận giai đoạn 1 bằng văn bản.
Trước đó, Tổng thống Trump tuyên bố, giai đoạn tiếp theo của thỏa thuận thương mại thậm chí có thể không diễn ra cho đến sau cuộc bầu cử vào tháng 11/2020.
Ông Jeffrey Weiss, cựu quan chức của Bộ Thương mại, hiện là đối tác của Tập đoàn Thương mại Quốc tế Venable LLP, cho biết thỏa thuận giai đoạn 1 bằng văn bản hiện vẫn chưa được biết đến và điều này khiến hai bên khó có thể đưa ra tuyên bố rõ ràng.
Không có thỏa thuận bằng văn bản, việc Trung Quốc sẽ thực thi thỏa thuận về các điều khoản nhất định về sở hữu trí tuệ, các rào cản thương mại phi thuế quan và thị trường tài chính vẫn sẽ là một câu hỏi mở.
Cho tới nay, quan điểm chung của hầu hết giới doanh nghiệp là thành tựu lớn nhất của thỏa thuận giai đoạn 1 chính là sự tạm dừng và giảm bớt quy mô của cuộc chiến tranh thương mại mà Tổng thống Trump phát động.
Giai đoạn bất ổn và sự leo thang căng thẳng dường như đang chậm lại./.
