Ngày 29/10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, hướng tới việc hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm thúc đẩy khu vực kinh tế năng động này phát triển bền vững.
Gỡ vướng điểm nghẽn về nguồn lực
Tại phiên họp, đại biểu Phan Thị Thùy Linh (Đoàn Thanh Hóa) đánh giá cao sự cần thiết và nhiều đổi mới của dự án Luật. Nhấn mạnh khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 98% tổng số doanh nghiệp cùng hàng triệu hộ kinh doanh, đóng góp quan trọng vào bảo đảm kinh tế-xã hội, đại biểu cho rằng bên cạnh việc giải quyết các vấn đề trước mắt, cần tạo điều kiện để các doanh nghiệp có cơ hội lớn mạnh.
Theo đó, đại biểu Thùy Linh đề xuất ba nhóm vấn đề trọng tâm, trong đó nhấn mạnh việc bảo đảm hỗ trợ liên tục theo lộ trình nâng cấp của doanh nghiệp. Thực tế cho thấy, để đáp ứng yêu cầu của khách hàng lớn, doanh nghiệp cần 1–2 năm để nâng cấp, nhưng hoạt động hỗ trợ thường tập trung vào 6 tháng cuối năm ngân sách, dẫn đến tình trạng "lệch nhịp." Vì vậy, dự thảo cần hoàn thiện các quy định theo hướng xác định rõ thời gian thực hiện, kinh phí cả giai đoạn và các mốc kết quả, để nhiệm vụ hỗ trợ có thể kết nối qua các năm ngân sách.
Theo đại biểu, về chính sách dẫn vốn, báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy trong khảo sát gần 500 doanh nghiệp nhỏ, chỉ khoảng 9% phản hồi tiếp cận được chính sách, đòi hỏi phải tổ chức thực hiện hiệu quả hơn để nguồn vốn Nhà nước đi đúng địa chỉ.
Liên quan đến mô hình kinh doanh bao trùm, đại biểu Trần Anh Tuấn (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với dự thảo Luật, đánh giá cao các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa kinh doanh bền vững. Song, ông Tuấn đề nghị cần làm rõ hơn về phạm vi, tiêu chí và định mức hỗ trợ đối với những doanh nghiệp đang tạo ra việc làm cho người khuyết tật, phụ nữ hoặc cung cấp dịch vụ thiết yếu cho người thu nhập thấp. Đại biểu nhấn mạnh hiệu quả của chính sách cần được đo lường bằng số lượng doanh nghiệp thực sự đứng vững và tự phát triển, đóng góp tích cực cho an sinh xã hội.
Xác định quy mô và cam kết hỗ trợ
Đóng góp cụ thể về tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) tán thành với định hướng sử dụng số liệu năm trước liền kề để thuận tiện kiểm chứng. Tuy nhiên, đại biểu chỉ ra dự thảo Luật chưa thể hiện rõ cách xác định đối với doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp hoạt động đa ngành hoặc vượt ngưỡng khi đang thực hiện chương trình hỗ trợ. Do đó, đại biểu đề nghị giao Chính phủ quy định cụ thể phương thức xác định quy mô và xử lý cam kết hỗ trợ hợp pháp, để tránh việc doanh nghiệp tăng trưởng vượt ngưỡng rồi trở thành lý do đột ngột bị chấm dứt hỗ trợ.
Bên cạnh đó, về thẩm quyền hỗ trợ đầu tư hạ tầng và chính sách giảm tiền thuê đất, đại biểu Dương Khắc Mai đề nghị làm rõ cơ chế bảo đảm, công khai giá thuê đất trước và sau hỗ trợ, đồng thời gắn mức hỗ trợ với khả năng cân đối ngân sách địa phương nhằm phòng ngừa thất thoát.
Từ góc nhìn về vùng nguyên liệu và chuỗi giá trị, đại biểu Lê Hoàng Anh (Đoàn Gia Lai) cho rằng chính sách phải thực sự vươn tới khu vực chế biến-chế tạo, những đơn vị đang "khát" vốn dài hạn, kho lạnh và chi phí chứng nhận để tham gia sâu vào thị trường quốc tế.
Lấy dẫn chứng từ ngành cà phê, đại biểu chỉ ra việc xuất khẩu thô khiến chúng ta bỏ lại giá trị gia tăng không nhỏ ở nước ngoài. Vì vậy, đại biểu kiến nghị bổ sung các quy định cụ thể về thời hạn cam kết sử dụng hạ tầng và hoàn trả hỗ trợ nếu vi phạm. Đồng thời, đại biểu lưu ý việc chỉnh lý nội dung liên quan đến khoản phí khai thác thông tin dữ liệu quốc gia của doanh nghiệp, đảm bảo phù hợp với Luật Dữ liệu năm 2024, tạo thuận lợi tối đa cho các chủ thể khi tiếp cận dữ liệu của mình./.