Hợp tác Á-Âu hướng tới quan hệ đối tác chiến lược

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đoàn Xuân Hưng, ASEM 8 sẽ đưa hợp tác Á-Âu thành quan hệ đối tác thế kỷ 21 mạnh mẽ, hiệu quả hơn.
Nhân Diễn đàn Hợp tác Á-Âu lần thứ 8 (gọi tắt là ASEM 8) sắp được tổ chứctại thủ đô Brussels, Vương quốc Bỉ.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn TấnDũng sẽ tham dự Hội nghị ASEM 8. Vietnam+ trân trọng giới thiệu bài viết của Thứtrưởng Bộ Ngoại giao Đoàn Xuân Hưng về Diễn đàn quan trọng này:

Hội nghị các Nhà Lãnh đạo Diễn đàn Hợp tác Á-Âu lần thứ 8 (gọi tắt là ASEM 8)sẽ được tổ chức trong hai ngày 4 và 5/10/2010 tại thủ đô Brussels, Vươngquốc Bỉ. Với việc kết nạp thêm ba thành viên mới là Nga, Australia và New Zealand, Hội nghị Cấp cao ASEM 8 sẽ có sự tham dự của các Nhà Lãnh đạovà đại diện 48 quốc gia thành viên từ hai châu lục.

Với chủ đề “Chấtlượng cuộc sống, vì hạnh phúc và phẩm giá của mọi người dân,” ASEM 8hứa hẹn tạo ra một dấu mốc mới, có ý nghĩa quan trọng, đưa tiến trìnhhợp tác Á-Âu trở thành một mối quan hệ đối tác thế kỷ 21 mạnh mẽvà hiệu quả hơn, xứng tầm với vai trò là cầu nối duy nhất giữa hai châu lụctrọng yếu châu Á và châu Âu.

ASEM-Vận hội mới sau chặng đường 14 năm

Ngày 2/3/1996, lần đầu tiên trong lịch sử, các Nhà Lãnh đạo châu Á và châu Âuthông qua quyết định “xây dựng mối quan hệ đối tác mới, toàn diện giữa hai châulục Á-Âu theo nguyên tắc đối tác bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cùng cólợi.”

Sự ra đời của Diễn đàn ASEM là minh chứng cụ thể, thể hiện nguyện vọng từlâu đời của nhân dân hai châu lục muốn thúc đẩy hợp tác, tăng cường hữu nghị vàhiểu biết lẫn nhau. Tới nay, ASEM đã trải qua bảy kỳ Hội nghị Cấp cao, từ 26thành viên sáng lập nay đã trở thành đại gia đình của 48 thành viên đại diệnkhoảng 60% dân số thế giới và đóng góp 55% GDP và 65% thương mại toàn cầu.

ASEMcòn có 4 thành viên tham gia nhóm 5 thành viên Thường trực Hội đồng Bảo an Liênhiệp quốc và 10 thành viên trong Nhóm G20. ASEM cũng xác lập được cơ chế hợp tácthường xuyên, từ Cấp cao đến Cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Bộ trưởng các chuyênngành, các Quan chức cao cấp và các chuyên gia.

Nhìn lại chặng đường 14 năm đã qua, có thể thấy mối giao lưu vốn tồn tại từnhiều thế kỷ giữa hai châu lục Á và Âu đã thực sự được nâng lên một tầm cao mới.Trên cả ba trụ cột hợp tác là đối thoại chính trị, hợp tác kinh tế và hợp táctrong các lĩnh vực khác, hơn 400 hoạt động và trên 100 sáng kiến với quy mô lớn,nhỏ khác nhau đã được triển khai.

Đến nay, đối thoại chính trị luôn được tiếnhành trên tinh thần thẳng thắn, cởi mở và tôn trọng lẫn nhau, tạo cơ sở giúp cácquốc gia hai châu lục từng bước chia sẻ nhận thức về các vấn đề thế giới và khuvực mà hai bên cùng quan tâm, tăng cường hợp tác, duy trì hòa bình, ổn định khuvực và trên thế giới. Hợp tác kinh tế trong ASEM cũng đạt nhiều kết quả quantrọng.

Với những điều kiện thuận lợi và thế mạnh của mình, thông qua các “Kếhoạch Hành động Thuận lợi hóa Thương mại,” “Kế hoạch Hành động Xúc tiến Đầu tư”và Diễn đàn Doanh nghiệp Á-Âu, hai châu lục đã không ngừng thúc đẩy hợp táckinh tế, thương mại, tài chính, đầu tư, tăng cường quan hệ giữa các doanh nghiệpvà phối hợp chính sách tại các diễn đàn kinh tế đa phương. Hợp tác trên các lĩnhvực khác cũng rất đa dạng và ngày càng đi vào chiều sâu. Các hoạt động đối thoạigiữa các nền văn hóa, văn minh, hợp tác về khoa học công nghệ, hợp tác giữa cáctổ chức quần chúng thanh niên, sinh viên, các nghị sỹ quốc hội,… đã góp phần mởrộng giao lưu, tăng cường hiểu biết giữa nhân dân hai châu lục.

Hội nghị Cấp cao ASEM 8 lần này diễn ra trong bối cảnh thế giới đangchứng kiến nhiều biến chuyển sâu sắc và nhanh chóng dưới tác động của toàncầu hóa và quá trình tái cấu trúc trật tự kinh tế, chính trị quốc tế.

Trước thời cơ và vận hội mới, các thành viên ASEM đang nỗ lực thắt chặthơn nữa hợp tác, làm cho ASEM đóng góp một cách thiết thực và hiệu quả cho cácnước thành viên, đồng thời có vị thế mới, xứng tầm với thế mạnh và vai trò củaASEM. Để thực hiện các mục tiêu trên, các Nhà Lãnh đạo đã nhất tríHội nghị ASEM 8 sẽ tập trung thảo luận những vấn đề lớn của toàn cầu và làmsâu sắc hợp tác ASEM.

Thứ nhất, với việc châu Âu tiếp tục phát triển và đẩy mạnh nhất thể hóa, Châu Áphục hồi mạnh mẽ, dẫn đầu tiến trình phục hồi kinh tế toàn cầu và gia tăng liênkết kinh tế sâu rộng ở cả cấp độ tiểu vùng và khu vực tạo cơ sở quan trọng đểhai châu lục thúc đẩy hợp tác và tăng cường đối thoại. Hai châu lục đang đẩymạnh phối hợp chính sách và gia tăng hợp tác thúc đẩy cải tổ hệ thống tàichính quốc tế, quản trị kinh tế toàn cầu cũng như ứng phó với các thách thứctoàn cầu khác, đặc biệt là biến đổi khí hậu, đối phó với thiên tai, dịch bệnh...Việc hợp tác trong các vấn đề mới này sẽ góp phần làm cho ASEM trở nên thiếtthực hơn, có vai trò và tiếng nói lớn hơn trong cộng đồng quốc tế.

Thứ hai, dưới tác động của cuộc khủng hoảng tài chính, kinh tế toàn cầu, cũngnhư các nước khác trên thế giới, ASEM đang tập trung hướng tới những mô hìnhphát triển bền vững nhằm đáp ứng đúng nhu cầu phát triển của các thành viên.Điều này thể hiện rõ qua việc ASEM thúc đẩy xây dựng Quan hệ Đối tác Chiến lượcÁ-Âu vì phát triển bền vững. Với kinh nghiệm và vai trò tiên phong của nhiềunước ASEM trong lĩnh vực phát triển bền vững, ASEM có tiềm năng và khả năng hỗtrợ các thành viên trong vấn đề này, và nếu thành công, ASEM sẽ thực sự khẳngđịnh được uy tín và tính thiết thực của diễn đàn trong việc đáp ứng đúng nhu cầuphát triển bền vững của các thành viên.

Thứ ba, với tiềm năng và vị thế to lớn của Diễn đàn, các thành viên ASEM đềumong mỏi đóng góp nhiều hơn cho các khuôn khổ hợp tác toàn cầu và khu vực, đặcbiệt là Liên hiệp quốc, Nhóm G20, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Tổ chức Hợptác và Phát triển Kinh tế (OECD), Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ Tiền tệ Quốc tế(IMF)…. Sự đóng góp như vậy sẽ góp phần gia tăng sức mạnh nội tại của ASEM, đồngthời nâng cao vị thế của Diễn đàn trên trường quốc tế.

Thứ tư, bên cạnh tăng cường các nội dung hợp tác, các thành viên ASEM đều chiasẻ sự nhất trí cao và đang nỗ lực để tăng cường tính hiệu quả của Diễn đàn,thông qua cải tiến phương thức hoạt động, cơ chế điều phối và sự phối hợp giữacác thành viên. Vai trò của các tổ chức gắn kết với ASEM như Quỹ Á - Âu và Diễnđàn Doanh nghiệp Á-Âu cũng đang ngày càng được chú trọng để đóng góp tốt hơncho Diễn đàn ASEM.

Với tất cả những cơ hội mới đang đến, tuy còn gặp không ít thách thức, khó khăn,nhưng ASEM thực sự đang đứng trước vận hội mới khi thế giới chuẩn bị bước vàothập niên thứ hai của thế kỷ 21. Hội nghị Cấp cao ASEM lần thứ 8 sẽ diễn ratrong vài ngày tới được kỳ vọng sẽ tiếp tục khẳng định vị thế của ASEM, đồngthời tạo đà để ASEM thúc đẩy xây dựng Quan hệ Đối tác Chiến lược vì phát triểnbền vững.

Việt Nam và những đóng góp chủ động, tích cực đối với ASEM

Nhận thức vai trò quan trọng của ASEM, trong tổng thể chính sách đối ngoại vàhội nhập quốc tế, Đảng và Nhà nước ta đã hết sức coi trọng vị trí của ASEM vớitư cách là một trong số ít các cơ chế đa phương mà Việt Nam là thành viên sánglập và có nhiều thành viên là các đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam.

Dođó, việc tham gia tích cực và chủ động trong ASEM không chỉ góp phần nâng cao vịthế quốc tế của đất nước ta mà còn tạo nhiều điều kiện thuận lợi để chúng ta cóthể thúc đẩy sâu sắc hơn các mối quan hệ song phương với các đối tác quan trọnglà các nước thành viên ASEM ở Châu Âu, Đông Bắc Á và Đông Nam Á.

Với chủ trương đó, trong suốt 14 năm qua, Việt Nam đã có nhiều đóng góp cụ thểtrên cả ba trụ cột hợp tác của ASEM về chính trị, kinh tế và văn hóa. Trong sốnhững đóng góp của Việt Nam, phải kể đến việc tổ chức thành công nhiều hoạt độngquan trọng của Diễn đàn gồm Hội nghị Cấp cao ASEM lần thứ 5 (2004), Hội nghị Bộtrưởng Kinh tế lần thứ 3 (2001), Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEM lần thứ 9(2009) và Hội nghị Bộ trưởng Giáo dục ASEM lần thứ 2 (2009).

Trong vai trò Chủtịch và chủ trì các Hội nghị lớn này, Việt Nam đã đề xuất và cùng các thành viênthông qua nhiều văn kiện và quyết định quan trọng, là những dấu mốc mang tínhlịch sử và góp phần định hướng tiến trình hợp tác ASEM như “Tuyên bố Hà Nội vềQuan hệ Đối tác Kinh tế ASEM chặt chẽ hơn,” “Tuyên bố ASEM về Đối thoại giữa cácnền văn hóa, văn minh” và các quyết định về mở rộng thành viên ASEM.

Việt Nam cũng là một trong những thành viên ASEM đi đầu trong việc đề xuất cácsáng kiến hợp tác Á-Âu. Chúng ta đã đưa ra 12 sáng kiến, đồng tác giả 16 sángkiến khác trong ASEM, về các lĩnh vực văn hóa, y tế, giao thông vận tải, an ninhnăng lượng, khoa học - công nghệ, du lịch, kinh tế. Các sáng kiến của ta đượcnhiều thành viên đánh giá cao, góp phần thúc đẩy hợp tác ASEM nói chung và phụcvụ như cầu phát triển của các thành viên nói riêng, trong đó có Việt Nam.

Trong2 năm qua kể từ Hội nghị Cấp cao ASEM 7 đến nay, nước ta đã đề xuất và triểnkhai thành công 4 sáng kiến hợp tác ASEM, gồm: “Hội thảo ASEM về vượt qua khủnghoảng: định hình sự phát triển bền vững trong bối cảnh mới”, "Diễn đàn ASEM vềAn ninh Lương thực Bền vững", "Diễn đàn ASEM về Thích ứng với Biến đổi Khí hậu"và “Phối hợp các hoạt động văn hóa nhằm tăng cường quảng bá hình ảnh ASEM”.Những đóng góp kể trên đã khẳng định được vai trò, vị thế của Việt Nam trongASEM với tư cách là thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm của diễnđàn. Đồng thời, Việt Nam cũng đã được các thành viên tin nhiệm bầu làm Phó Giámđốc Điều hành Quỹ Á-Âu (ASEF).

Tựu chung lại, thực hiện chủ trương chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế,với phương châm phát triển và xây dựng nền ngoại giao toàn diện, Việt Nam đã vàđang đóng góp tích cực vào tiến trình hợp tác ASEM, đồng thời cũng không ngừngkhẳng định vai trò tại các tổ chức hợp tác khu vực, liên khu vực và toàn cầukhác mà Việt Nam là thành viên.

Tại Hội nghị cấp cao ASEM lần thứ 8 sắp tới, vớivai trò Chủ tịch ASEAN năm 2010, Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vị thế của mìnhđể đóng góp tích cực vào những nội dung quan trọng của hội nghị, nhằm góp phầnđưa quan hệ đối tác giữa hai châu lục Á-Âu lên một tầm cao mới, sống động,thực chất và hiệu quả hơn./.

(TTXVN/Vietnam+)

Tin cùng chuyên mục

Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp cựu Thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Kurt Campbell. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp cựu Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Kurt Campbell

Chiều 20/2 (giờ địa phương), Tổng Bí thư Tô Lâm đã tiếp ông Kurt M. Campbell, cựu Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ. Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị ông Kurt Campbell tiếp tục phát huy vai trò là cầu nối tin cậy giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, cộng đồng doanh nghiệp và các đối tác quốc tế.

Tổng Bí thư Tô Lâm gặp Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Tổng Bí thư Tô Lâm gặp Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump

Sáng 20/2 (giờ địa phương), Tổng Bí thư Tô Lâm đã có cuộc gặp với Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tại Nhà Trắng. Hai bên đã trao đổi nhiều nội dung trong hợp tác giữa hai nước cũng như các vấn đề thế giới và khu vực mà hai bên cùng quan tâm.