Nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và có các hoạt động song phương tại Mỹ từ ngày 20/9, Giáo sư Piper Campbell, Chủ nhiệm Khoa Chính sách Đối ngoại và An ninh Toàn cầu thuộc Trường Dịch vụ Quốc tế (SIS), Đại học American (AU), cho rằng tất cả các chuyến thăm và hoạt động tương tác giữa hai nước đều là một phần trong quá trình cụ thể hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện.
Giáo sư Campbell nhận xét đây là một năm sôi động trong quan hệ Việt Nam-Mỹ, thể hiện qua chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Washington vào tháng Hai để tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza, cùng các hoạt động của phía Mỹ tại Việt Nam, gồm chuyến thăm của Thứ trưởng Ngoại giao Christopher Landau đến Hà Nội vào tháng Sáu để tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN, chuyến thăm của tàu sân bay USS George Washington vào tháng Bảy và chuyến thăm của Tư lệnh Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (PACOM) vào tháng Tám.
Theo bà Campbell, trong bối cảnh chính quyền Mỹ đang có lịch trình ngoại giao dày đặc và chuẩn bị cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới, việc các đối tác chiến lược như Việt Nam trao đổi trực tiếp với giới lãnh đạo Mỹ về các vấn đề quốc tế vào thời điểm này là vô cùng quan trọng.
Phía Mỹ đã thảo luận về khả năng làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với Việt Nam trên nhiều lĩnh vực, từ thương mại và đầu tư, năng lượng, quốc phòng-an ninh đến khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, khoáng sản thiết yếu và hàng không.
Bà cho biết hai bên cũng đã trao đổi về sự cần thiết phải mở rộng hợp tác và giao lưu thực chất, đồng thời xử lý những khác biệt, trong đó có các vấn đề liên quan đến thương mại, trên tinh thần cởi mở và xây dựng.
Giáo sư Campbell cũng cho biết theo trao đổi với cộng đồng doanh nghiệp Mỹ, Việt Nam tiếp tục được nhìn nhận là một thị trường quan trọng và hấp dẫn. Bà cũng nhận định rằng cả các quan chức Mỹ và nhiều quan chức Việt Nam đều mong muốn hai bên có thể đạt được một thỏa thuận thương mại.
Về những cơ hội hợp tác kinh tế và thương mại, bà Campbell nhấn mạnh Mỹ không chỉ là đối tác thương mại chủ chốt mà còn là nhà đầu tư lớn vào nhiều lĩnh vực của nền kinh tế Việt Nam.
Mặc dù lĩnh vực bán dẫn đang thu hút nhiều sự quan tâm nhất, bà cũng quan tâm đến các cơ hội liên quan đến hạ tầng viễn thông và hợp tác năng lượng song phương, chẳng hạn như khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG).
Ngoài ra, bà mong muốn thấy Mỹ và Việt Nam hợp tác phát triển khu vực khoáng sản thiết yếu của Việt Nam theo hướng hiệu quả, minh bạch và thân thiện với môi trường.
Về vai trò của Việt Nam trong việc củng cố hợp tác kinh tế và thương mại giữa Mỹ và ASEAN, Giáo sư Campbell cho rằng có hai diễn biến quan trọng và đầy hứa hẹn trong lĩnh vực kinh tế và thương mại ASEAN.
Thứ nhất là Hiệp định Khung về Kinh tế số ASEAN (DEFA), dự kiến sẽ được ký kết tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 vào tháng 11 tới.
Theo bà, DEFA được đánh giá rộng rãi là hiệp định kinh tế số toàn diện và quy mô khu vực đầu tiên trên thế giới, bao trùm các khía cạnh như quy tắc thương mại kỹ thuật số, luồng dữ liệu xuyên biên giới, giao dịch không giấy tờ, thương mại điện tử, an ninh mạng và thanh toán kỹ thuật số trong toàn khối ASEAN. Hiệp định này được kỳ vọng sẽ giúp quy mô nền kinh tế số của ASEAN tăng từ khoảng 1.000 tỷ USD lên 2.000 tỷ USD vào năm 2030.
“Tôi biết rằng cộng đồng doanh nghiệp và Chính phủ Mỹ đã và đang cân nhắc các phương thức tham gia vào sáng kiến này,” bà Campbell nhận định.
Thứ hai là sự quan tâm trở lại đối với ý tưởng về Mạng lưới Điện ASEAN hay ít nhất là việc tăng cường hợp tác năng lượng trong nội khối. Bà cho rằng đây là một điểm sáng nhỏ giữa những lo ngại hiện nay về vấn đề năng lượng trong khu vực.
Bà Campbell bày tỏ: “Như đã đề cập trước đó, tôi mong muốn chứng kiến sự tham gia sâu rộng hơn của Mỹ vào các vấn đề năng lượng và lộ trình hợp tác này của ASEAN mang lại thêm những cơ hội để thực hiện điều đó”./.