Ngày 26/1, các thẩm phán Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã ra phán quyết bác bỏ lập luận cho rằng cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte không đủ điều kiện sức khỏe để tham gia tố tụng, đồng thời quyết định mở phiên điều trần đối với ông vào tháng tới.
Cụ thể, ICC cho biết căn cứ vào các nguyên tắc pháp lý liên quan, đánh giá y tế của các chuyên gia độc lập và toàn bộ tình tiết của vụ việc, Hội đồng xét xử kết luận ông Duterte đủ điều kiện tham gia các thủ tục tiền xét xử.
Luật sư bào chữa của ông Duterte trước đó nêu lý do rằng trí nhớ của thân chủ đã bị suy giảm nghiêm trọng, khiến ông không thể theo dõi đầy đủ phiên điều trần cũng như chỉ đạo luật sư một cách hiệu quả. Tuy nhiên, các thẩm phán cho biết họ không bị thuyết phục bởi những lập luận này.
Ông Duterte sẽ tham dự phiên điều trần bắt đầu từ ngày 23/2, tại đó các thẩm phán sẽ xem xét liệu các cáo buộc của bên công tố có đủ căn cứ để đưa vụ việc ra xét xử hay không.
Các công tố viên ICC đã truy tố ông Duterte với 3 cáo buộc tội ác chống lại loài người, liên quan tới cáo buộc ông tham gia hoặc chịu trách nhiệm đối với ít nhất 76 vụ sát hại trong chiến dịch chống ma túy khi còn đương nhiệm.
Luật sư Nicholas Kaufman, đại diện bào chữa cho ông Duterte, cho biết phía bào chữa sẽ đề nghị cho phép kháng cáo quyết định trên, với lý do cho rằng thân chủ của ông đã không được bảo đảm đầy đủ quyền tố tụng.
Ông cũng bày tỏ thất vọng khi phía bào chữa không được trình bày các đánh giá y tế riêng hoặc chất vấn trực tiếp các kết luận của nhóm chuyên gia y tế do tòa chỉ định.
Ngày 11/3/2025, ông Duterte bị bắt tại Manila và được đưa tới Hà Lan, hiện bị giam giữ tại khu tạm giam của ICC ở nhà tù Scheveningen. Sau đó vài ngày, ông đã tham dự phiên điều trần đầu tiên thông qua hình thức trực tuyến.
Hồi tháng 10/2025, ICC cũng đã bác đơn xin trả tự do sớm của phía bào chữa, với lập luận ông Duterte có nguy cơ bỏ trốn và có thể gây ảnh hưởng tới các nhân chứng nếu được trả tự do.
Phiên điều trần tới đây diễn ra trong bối cảnh ICC đang đối mặt với nhiều sức ép chưa từng có, trong đó có các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhằm vào một số thẩm phán và công tố viên ICC, cũng như những biến động liên quan tới vị trí công tố viên trưởng của tòa án này./.
Tòa án Tối cao Philippines bác bỏ phiên tòa luận tội Phó Tổng thống Sara Duterte
Đơn khiếu nại luận tội của Hạ viện đối với Phó Tổng thống Duterte bị bác bỏ là vì vi phạm quy định Hiến pháp năm 1987, theo đó quy trình luận tội một quan chức không được quá một lần trong một năm.
