Ngày 31/10, bốn tình nguyện viên tham gia chương trình mô phỏng Sao Hỏa của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) đã kết thúc 378 ngày sống biệt lập tại Trung tâm Vũ trụ Johnson ở thành phố Houston, bang Texas.
Thử nghiệm nhằm nghiên cứu khả năng thích nghi của con người với môi trường sống khắc nghiệt, phục vụ các sứ mệnh thám hiểm Sao Hỏa trong tương lai.
Các thành viên gồm Chỉ huy Ross Elder, cán bộ y tế Ellen Ellis, nhà khoa học Matthew Montgomery và kỹ sư bay James Spicer. Họ bắt đầu sống trong khu nhà ở mô phỏng rộng 158 m2, được xây dựng bằng công nghệ in 3D, từ ngày 19/10/2025.
Trong hơn một năm, phi hành đoàn phải sinh hoạt với nguồn tài nguyên hạn chế, trồng cây trong đất mô phỏng Sao Hỏa, bảo trì nơi ở và thực hiện các nhiệm vụ theo kịch bản thám hiểm.
Hoạt động liên lạc với trung tâm điều hành cũng được thiết kế với độ trễ tương tự điều kiện truyền tin giữa các hành tinh, buộc các thành viên phải chủ động lập kế hoạch và xử lý công việc độc lập.
Sau khi kết thúc sứ mệnh, Chỉ huy Ross Elder nhận định hành trình tới Sao Hỏa tiềm ẩn nhiều rủi ro, song mục tiêu đưa con người lên hành tinh này hoàn toàn có thể đạt được nhờ nền tảng khoa học, sự sáng tạo và nỗ lực của con người.
Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Johnson Vanessa Wyche đánh giá phi hành đoàn đã thích ứng tốt với điều kiện thiếu thốn, duy trì hoạt động của khu nhà ở và hoàn thành các nhiệm vụ mô phỏng.
Bà nhấn mạnh những trải nghiệm về xử lý độ trễ liên lạc cho thấy sự kiên nhẫn, khả năng lập kế hoạch và tính độc lập là những yếu tố thiết yếu đối với các phi hành gia trong những chuyến bay cách xa Trái Đất hàng triệu km.
Theo NASA, các thành viên sẽ tiếp tục trải qua hai tuần đánh giá sau sứ mệnh và làm việc với các nhà khoa học để tổng kết kết quả thử nghiệm.
Cơ quan này kỳ vọng nghiên cứu sẽ cung cấp thêm dữ liệu về những điều kiện cần thiết giúp phi hành gia duy trì sức khỏe, hiệu suất làm việc và khả năng thích ứng trong các chuyến thám hiểm không gian dài ngày.
Đây là sứ mệnh thứ hai thuộc Dự án Mô phỏng khám phá sức khỏe và hiệu suất phi hành đoàn (CHAPEA) của NASA. Sứ mệnh đầu tiên được triển khai trong giai đoạn 2023-2024. NASA đặt mục tiêu đưa con người lên Sao Hỏa vào thập niên 2030, sau kế hoạch đưa phi hành gia trở lại Mặt Trăng lần đầu tiên kể từ năm 1972./.