Thực hiện Kết luận số 107-KL/TW ngày 17/10/2026 của Bộ Chính trị và Hướng dẫn số 07-HD/BTCTW ngày 19/10/2026 của Ban Tổ chức Trung ương về rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm, xác định nhu cầu nhân lực và xây dựng phương án biên chế trong hệ thống chính trị, tỉnh Thanh Hóa đang tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ từ cấp tỉnh đến cơ sở.
Với tinh thần chủ động, quyết liệt, tỉnh xác định đây không chỉ là nhiệm vụ bảo đảm tiến độ theo yêu cầu của Trung ương mà còn là cơ sở quan trọng để đánh giá đúng thực trạng nhân lực, sắp xếp đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phù hợp chức năng, nhiệm vụ, nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị trong giai đoạn mới.
Chủ động triển khai, tháo gỡ khó khăn từ cơ sở
Xác định công tác rà soát, hoàn thiện vị trí việc làm là nhiệm vụ chính trị quan trọng, tác động trực tiếp đến tổ chức bộ máy, cơ cấu đội ngũ và phương án giao biên chế giai đoạn 2027-2031, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa đã chỉ đạo triển khai với tinh thần khẩn trương, đồng bộ, đề cao trách nhiệm người đứng đầu.
Trên cơ sở các văn bản chỉ đạo của Trung ương và Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ủy ban Nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch số 420/KH-Ủy ban Nhân dân ngày 29/10/2026, cụ thể hóa nhiệm vụ, giải pháp và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, địa phương theo nguyên tắc “6 rõ:” Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ sản phẩm; đồng thời xác định một đầu mối xuyên suốt theo dõi, đôn đốc, kiểm tra và tổng hợp là Sở Nội vụ.
Để bảo đảm quá trình triển khai thống nhất, tỉnh kiện toàn Ban Chỉ đạo theo 3 tầng, thành lập tổ giải đáp vướng mắc, công khai đường dây nóng hỗ trợ các đơn vị; lựa chọn cơ quan, đơn vị làm điểm ở cả ba khối Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội cùng 10 xã, phường đại diện các vùng, miền để triển khai, rút kinh nghiệm. Đáng chú ý, tỉnh biên soạn Cẩm nang hướng dẫn nghiệp vụ vị trí việc làm với 90 câu hỏi-đáp, giúp các cơ quan, đơn vị nắm rõ quy trình, phương pháp thực hiện và cách xử lý những vấn đề phát sinh.
Hạ tầng công nghệ thông tin được quan tâm chuẩn bị, công cụ hỗ trợ tra cứu, xử lý nghiệp vụ được khuyến nghị sử dụng nhằm giảm áp lực cho đội ngũ trực tiếp thực hiện.
Ghi nhận tại xã Tượng Lĩnh, ngay sau khi tiếp nhận kế hoạch của tỉnh, địa phương tổ chức triển khai, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, thành lập 4 tổ giúp việc để rà soát, kiểm đếm và đối soát dữ liệu.
Quá trình thực hiện tập trung thống kê đầy đủ các nhiệm vụ theo chức năng, nhiệm vụ được giao và công việc phát sinh trong thực tiễn, từ đó, phân tích thành từng đầu việc, sản phẩm cụ thể, xác định khối lượng và thời gian thực hiện. Đây là cơ sở đánh giá chính xác nhu cầu nhân lực thay vì chỉ căn cứ vào số lượng cán bộ, công chức hiện có.
Ông Lê Anh Thế, Trưởng phòng Văn hóa-Xã hội xã Tượng Lĩnh cho biết, đến ngày 4/11, địa phương hoàn thành 100% rà soát theo yêu cầu. Trong quá trình thực hiện, xã chủ động bố trí kinh phí mua sắm máy móc, nâng cấp đường truyền Internet, sử dụng công cụ hỗ trợ xử lý dữ liệu và phân công cán bộ phối hợp kiểm tra, đối chiếu thông tin.
Nội dung còn thiếu căn cứ hoặc chưa thống nhất địa phương tổng hợp, báo cáo cơ quan chuyên môn cấp trên để được hướng dẫn, tháo gỡ.
Theo ông Lê Anh Thế, khó khăn lớn nhất nằm ở bước đầu tiên là đưa dữ liệu vào hệ thống, bởi số liệu phải được kiểm tra, đối chiếu với hồ sơ và căn cứ pháp lý tương ứng. Việc điều chỉnh, bổ sung không thể thực hiện tùy tiện mà phải bảo đảm có cơ sở rõ ràng.
Tuy nhiên, thông qua quá trình rà soát, địa phương có điều kiện nhìn nhận cụ thể hơn khối lượng công việc của từng phòng, ban. Ví dụ, Phòng Văn hóa-Xã hội có 28 đầu việc thuộc chức năng, nhiệm vụ, mỗi đầu việc được phân tích về khối lượng, thời gian thực hiện và yêu cầu chuyên môn để xác định nhu cầu nhân lực phù hợp.
Kết quả rà soát bước đầu cho thấy khối, Ủy ban Nhân dân xã Tượng Lĩnh còn thiếu 4 biên chế; trong khi đó, một số công chức đang phải kiêm nhiệm từ 2-3 nhóm nhiệm vụ không hoàn toàn phù hợp với chuyên môn được đào tạo.
Từ thực tế này, ông Lê Anh Thế cho rằng việc xây dựng vị trí việc làm là chủ trương cần thiết, giúp phân định rõ trách nhiệm, khắc phục tình trạng chồng chéo, kiêm nhiệm chưa hợp lý, đồng thời tạo căn cứ minh bạch hơn trong bố trí công việc, xác định nhu cầu biên chế và thực hiện chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức.
Rà soát thực chất, làm cơ sở bố trí và sử dụng nhân lực
Cùng với Tượng Lĩnh, xã Thắng Lợi cũng tập trung huy động nhân lực, bố trí thời gian và phương tiện triển khai nhiệm vụ. Địa phương yêu cầu người đứng đầu các phòng chuyên môn, đơn vị trực thuộc trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra tiến độ, phân công rõ trách nhiệm của từng cá nhân; không giao khoán toàn bộ công việc cho bộ phận tham mưu.
Việc rà soát được thực hiện trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị, gắn với phân tích khối lượng công việc, sản phẩm đầu ra, thời gian thực hiện và yêu cầu về năng lực chuyên môn.
Đặc biệt, xã chú trọng đối chiếu giữa số lượng người làm việc được giao với đội ngũ hiện có, đồng thời xác định nhu cầu nhân lực trên cơ sở khối lượng công việc thực tế, không lấy số biên chế hiện có làm căn cứ mặc định để tính toán nhu cầu.
Đối với các đơn vị sự nghiệp, việc rà soát được gắn với đặc thù hoạt động, lĩnh vực chuyên môn và nhiệm vụ được giao. Riêng các trường học phải tính đến cấp học, quy mô trường lớp, số lượng học sinh, giáo viên, nhân viên và định mức chuyên ngành giáo dục.
Đến thời điểm báo cáo, ngày 4/11, xã Thắng Lợi cơ bản hoàn thành 8 bước và 9 biểu mẫu nghiệp vụ, đạt 100% yêu cầu đẩy dữ liệu lên cổng đăng nhập dữ liệu của Ban Tổ chức Trung ương theo tiến độ triển khai.
Đây là kết quả đáng ghi nhận trong bối cảnh nhiệm vụ mới, thời gian thực hiện gấp, đòi hỏi cán bộ cơ sở vừa nghiên cứu hướng dẫn, vừa tổ chức rà soát, cập nhật và kiểm chứng khối lượng lớn thông tin.
Ông Lê Đức Hạnh, Trưởng phòng Văn hóa-Xã hội xã Thắng Lợi cho biết, quá trình triển khai có không ít khó khăn do nội dung công việc mới, thời gian gấp, cán bộ phải tăng cường làm việc ngoài giờ để bảo đảm tiến độ. Tuy nhiên, với sự quan tâm chỉ đạo của Đảng ủy, Ủy ban Nhân dân xã và sự phối hợp của các đơn vị, địa phương hoàn thành rà soát theo yêu cầu.
Qua thống kê bước đầu, khối Ủy ban Nhân dân xã còn thiếu 4 biên chế, nhiều công chức đang phải kiêm nhiệm từ 3-4 lĩnh vực, trong đó có những nhiệm vụ chưa thực sự phù hợp với chuyên môn.
Từ thực tế này, ông Hạnh cho rằng, việc rà soát vị trí việc làm sẽ giúp địa phương xác định rõ hơn tình trạng thừa, thiếu nhân lực ở từng lĩnh vực, bộ phận, qua đó, có cơ sở bố trí, sử dụng cán bộ đúng chuyên môn, năng lực, hạn chế tình trạng một người phải đảm nhiệm quá nhiều công việc khác nhau.
Quan trọng hơn, khi nhiệm vụ, khối lượng công việc và yêu cầu năng lực được xác định cụ thể, việc phân công, kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ sẽ rõ ràng và thực chất hơn.
Thực tế tại các địa phương cho thấy, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ngày càng cao, phạm vi và tính chất công việc có nhiều thay đổi.
Trong khi đó, việc bố trí nhân lực ở một số nơi vẫn còn bất cập, có lĩnh vực thiếu người, có vị trí phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Vì vậy, rà soát vị trí việc làm không đơn thuần là thống kê số lượng nhân sự mà phải đi sâu phân tích bản chất công việc, xác định rõ mỗi cơ quan, đơn vị cần thực hiện những nhiệm vụ gì, cần bao nhiêu người, trình độ và năng lực ra sao.
Đây cũng là yêu cầu quan trọng để khắc phục cách xác định biên chế mang tính bình quân, chưa gắn chặt với khối lượng và hiệu quả công việc. Khi có dữ liệu đầy đủ, được kiểm chứng, cơ quan có thẩm quyền sẽ có căn cứ khoa học hơn để xây dựng phương án nhân lực, bố trí cán bộ phù hợp yêu cầu thực tiễn, bảo đảm bộ máy hoạt động thông suốt, hiệu lực, hiệu quả.
Theo báo cáo của Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa, đến nay, việc kê khai 9 biểu nghiệp vụ theo Hướng dẫn số 07-HD/BTCTW đã được hoàn thành tại toàn bộ các cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi rà soát.
Cụ thể, ở cấp tỉnh, 25/25 sở, ban, ngành, đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh và 223/223 đơn vị tổ chức bên trong đã hoàn thành kê khai. Ở cấp xã, 166/166 Ủy ban Nhân dân xã, phường cùng 833/833 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc đã hoàn thành kê khai đủ các biểu theo quy định.
Ông Hoàng Ngọc Trung, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Thanh Hóa cho biết, kết quả này thể hiện sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự chủ động của các cơ quan, đơn vị, địa phương trong thực hiện nhiệm vụ có khối lượng công việc lớn, thời gian triển khai ngắn và yêu cầu chuyên môn cao.
Tuy nhiên, hoàn thành kê khai mới là bước đầu của quá trình rà soát. Yêu cầu đặt ra hiện nay là tiếp tục kiểm tra, đối chiếu, hoàn thiện số liệu, hồ sơ và tài liệu minh chứng, bảo đảm tính đầy đủ, chính xác, thống nhất và khả năng kiểm chứng trước khi cập nhật chính thức lên hệ thống./.