Trong khuôn khổ Đại hội đồng Liên đoàn các Tổ chức Phụ nữ ASEAN (ACWO) lần thứ 22 diễn ra tại Hà Nội, phiên thảo luận chuyên đề "An toàn cho phụ nữ và trẻ em trong bối cảnh chuyển đổi số" đã thu hút sự quan tâm đặc biệt, trở thành diễn đàn để các nhà quản lý, chuyên gia và đại biểu quốc tế 'mổ xẻ' thực trạng và hiến kế giải pháp.
Nhận diện rủi ro và bảo vệ quyền tham gia bình đẳng
Sự bùng nổ của công nghệ mang lại khả năng kết nối không giới hạn, nhưng tiếp cận công nghệ mới chỉ là bước đầu của quá trình trao quyền. Theo các đại biểu, môi trường mạng hiện nay đang tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng như quấy rối, bóc lột và lừa đảo trực tuyến, tác động trực tiếp đến đời sống thực.
Trình bày tham luận tại phiên thảo luận, bà Yenny Wahid, Chủ tịch Hội đồng Quốc gia các Tổ chức Phụ nữ Indonesia (KOWANI), nhấn mạnh rằng bạo lực trực tuyến có thể khiến phụ nữ và trẻ em gái thu hẹp sự tham gia vào đời sống công cộng.
Bà khẳng định: "Công nghệ mở ra cơ hội học tập, kinh doanh và kết nối nhưng cũng tạo điều kiện cho quấy rối và lừa đảo. Bảo đảm an toàn số còn liên quan trực tiếp đến quyền lên tiếng và cơ hội tham gia bình đẳng của phụ nữ."
Đối với trẻ em, bà lưu ý việc trang bị tư duy phản biện, hiểu biết về sự đồng thuận và lòng đồng cảm là chìa khóa để các em tự bảo vệ mình, đồng thời cần có các mạng lưới địa phương đáng tin cậy để hỗ trợ khi xảy ra sự cố.
Thực trạng này cũng được phản ánh qua những con số đáng lo ngại tại khu vực. Dẫn chứng khảo sát tại Singapore, Tiến sỹ Seow Yian San, Chủ tịch Hội đồng Quốc gia các Tổ chức Phụ nữ Singapore (SCWO), cho biết: "Trong 10 người thì có 4 người từng trải qua ít nhất một hình thức tổn hại trực tuyến trong đời, và 36% trong số đó chịu hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe tinh thần, thể chất lẫn tài chính."
Đáng chú ý, khả năng tìm kiếm sự trợ giúp vẫn là một khoảng trống lớn khi chỉ có 1 trong 4 nạn nhân cảm thấy hài lòng với phản hồi từ các nền tảng trực tuyến.
Từ thực tế đó, các đại biểu đều đồng thuận rằng các vụ việc xâm hại trên không gian mạng hiện nay đã vượt qua ranh giới quốc gia, đòi hỏi sự chung tay ứng phó khẩn cấp từ cả chính phủ, tổ chức xã hội và các doanh nghiệp công nghệ.
Giải pháp thực tiễn và đề xuất liên minh an toàn số khu vực
Để thu hẹp khoảng trống hỗ trợ nạn nhân, nhiều mô hình thực tiễn đã được chia sẻ tại đại hội. Tiêu biểu là mô hình dịch vụ một cửa SHECARES@SCWO tại Singapore do Tiến sỹ Seow Yian San giới thiệu, cung cấp đường dây nóng, tham vấn tâm lý, tư vấn pháp lý miễn phí và kết nối trực tiếp với lực lượng cảnh sát. Mô hình này giúp gắn kết công tác tuyên truyền phòng ngừa với dịch vụ hỗ trợ sau tổn hại, giúp nạn nhân biết rõ địa chỉ tin cậy để tìm kiếm sự giúp đỡ.
Từ góc độ kết nối chính sách công với thực tiễn cơ sở, bà Hoàng Thị Thu Huyền, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế (Bộ Nội vụ), đại diện Ủy ban ASEAN về Phụ nữ (ACW) của Việt Nam, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phối hợp giữa cơ chế chính phủ và các tổ chức xã hội.
Bà chia sẻ về các chương trình đào tạo kỹ năng số gần gũi với đời sống cho phụ nữ lớn tuổi như: sử dụng thiết bị di động, chia sẻ vị trí, nhắn tin, mua sắm an toàn và nhận diện thông tin lừa đảo. Theo đại diện ACW Việt Nam, các tổ chức làm việc trực tiếp tại cơ sở có lợi thế lớn trong việc "nhận diện nguy cơ mới, các nhóm dễ bị tổn thương và phản ánh những khó khăn phát sinh để hoàn thiện chính sách".
Nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp toàn khu vực, bà Yenny Wahid đã đề xuất ACWO xem xét xây dựng Liên minh An toàn số cho phụ nữ ASEAN. Liên minh này sẽ tập trung vào các ưu tiên cốt lõi: nâng cao hiểu biết và kỹ năng số, kết nối dịch vụ hỗ trợ người bị xâm hại xuyên biên giới, chia sẻ chuyên môn và thúc đẩy trách nhiệm giải trình của các nền tảng số.
Sự kết hợp đồng bộ giữa hành lang pháp lý quốc gia, sáng kiến từ các tổ chức phụ nữ và trách nhiệm của doanh nghiệp công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo nên một lá chắn vững chắc, mang lại môi trường mạng an toàn, lành mạnh và bao trùm cho phụ nữ và trẻ em trong kỷ nguyên số./.
Họp Hội đồng Liên đoàn, Ban Lãnh đạo các Tổ chức Phụ nữ ASEAN năm 2026
Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam đăng cai họp ACWO 2026 tại Hà Nội, thúc đẩy hợp tác khu vực và kết nạp Mạng lưới Phụ nữ Timor Leste làm thành viên thứ 11.
