Từ đầu năm đến nay, tình trạng phá rừng tại Vườn quốc giaBa Bể (Bắc Kạn) diễn biến ngày càng phức tạp. Không chỉ phá rừng ở vùngđệm, vùng lõi của Vườn như trước, nay “lâm tặc” ngang nghiên vào đến tậnkhu vực Ao Tiên – danh thắng thu hút khách du lịch nằm giữa vùng hồ BaBể để chặt phá những cây gỗ nghiến quý hiếm.
Theo báo cáo của Vườn Quốc gia Ba Bể, trong khoảng thời gian từ đầuTết Nguyên đán đến nay, khu vực quần thể du lịch Ao Tiên thuộc xã NamMẫu đã có 8 cây nghiến mới bị chặt hạ. Lực lượng Kiểm lâm của Vườn đãphát hiện và báo cáo cơ quan Công an huyện Ba Bể phối hợp tịch thu tangvật. Ngày 3/4, cơ quan Cảnh sát điều tra huyện Ba Bể đã có quyết định xửlý vật chứng, giao cho Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia Ba Bể quản lý đồngthời khởi tố điều tra vụ án.
Ông Đồng MinhThắng, Trạm Trưởng trạm Kiểm lâm khu vực bờ hồ Ba Bể cho biết: "Mặc dùchúng tôi đã tổ chức lực lượng tuần tra, mật phục 24/24 giờ tại các điểm cóvi phạm, nhưng do các đối tượng bố trí người theo dõi, canh gác từ xanên việc bắt quả tang là rất khó. Hơn nữa, do lực lượng mỏng, chỉ có 3người canh gác cho một vùng hồ rộng lớn hơn 10.000 ha và những kẻ phárừng thường chọn thời điểm “ra tay” vào những ngày lễ, Tết nến rất khóđể anh em đeo bám".
Những cây nghiến bị chặttrong khu vực Ao Tiên có đặc điểm chung là nằm ngay gần so với mặt hồ,vì vậy các đối tượng rất dễ vận chuyển xuống thuyền để đi ra ngoài vùnglõi. Mặc dù báo cáo của lực lượng Kiểm lâm Vườn Quốc gia Ba Bể tại khu vực này chỉcó 8 cây nghiến bị chặt hạ. Nhưng tại hiện trường có nhiều cây nghiếnhàng trăm năm tuổi đã bị chặt hạ từ những năm trước bị vứt lại. Điều nàycho thấy, không phải đến nay rừng ở khu vực Ao Tiên mới bị xâm hại, tànphá.
Chưa tính đến nhiều cây nghiến tại vùng lõicủa Vườn Quốc gia bị chặt hạ từ những năm trước bị mất do chưa có biện pháp quảnlý hiệu quả. Chỉ tính từ đầu năm 2012 đến nay, Vườn quốc gia Ba Bể đãphát hiện 31 cây nghiến bị chặt hạ, tổng khối lượng lên đến hàng trămmét khối. Đây đều là những cây gỗ quý hiếm có tuổi đời hàng trăm đến hàngnghìn năm tuổi.
Số cây bị chặt phá tập trung chủ yếu ở những điểm nóngvề tình trạng phá rừng trái phép quanh khu vực hồ Ba Bể như thôn ĐángĐen, Cốc Lùng xã Cao Thượng (2 cây nghiến); khu vực cột mốc 48, 62 giápranh với xã Nam Cường huyện Chợ Đồn (14 cây nghiến); khu vực Quảng Khê(5 cây nghiến) và địa bàn xã Nam Mẫu (ngoài 8 cây nghiến bị chặt ở AoTiên còn có 2 cây ở thôn Cốc Tộc).
Việcphá rừng tại Vườn Quốc gia Ba Bể trong 1 thời gian dài có nhiều nguyên nhân,nhưng một nguyên nhân quan trọng ở đây đó là các đối tượng khai thácrừng trái phép ngày càng tinh vi và manh động, sẵn sàng chống trả lựclượng Kiểm lâm khi các hành vi khai thác, vận chuyển lâm sản trái phépbị phát hiện. Chỉ tính riêng từ đầu năm đến nay, tại Vườn Quốc gia Ba Bể đã có 2vụ lâm tặc tấn công kiểm lâm và gây thương tích.
Cụthể, ngày 15/2 cán bộ Trạm Kiểm lâm Đồng Phúc phát hiện vụ vận chuyểnlâm sản trái pháp luật đã bị “lâm tặc” đánh gây thương tích. Tiếp đóngày 25/2, lực lượng Kiểm lâm Vườn quốc gia Ba Bể cũng bị “lâm tặc” dùngdao đe doạ, khống chế khi phát hiện có hiện tượng khai thác lâm sảntrái phép.
Ngoài ra, việc bắt giữ được các đốitượng khai thác gỗ trái phép là rất khó bởi chúng sẵn sàng bỏ lại toànbộ tang vật và phương tiện khi bị phát hiện để bỏ chạy. Mới đây nhất,sáng ngày 6/3, trạm kiểm soát thôn Cốc Tộc, xã Nam Cường đã mật phục 3đối tượng đi xe máy chở gần chục thớt gỗ nghiến thì bị chúng phát hiện,bỏ lại xe và thớt chạy lên rừng. Từ vụ việc này cho thấy việc vậnchuyển, khai thác lâm sản trái phép trong khu vực Vườn quốc gia đã vàđang diễn ra hết sức phức tạp.
Trao đổi vớichúng tôi về công tác quản lý, bảo vệ rừng trong thới gian qua, ông NôngĐình Khuê, Phó Giám đốc Vườn quốc gia Ba Bể cho biết: "Sau khi tìnhtrạng phá rừng xảy ra, từ ngày 15/3 chúng tôi đã chi gần 150 triệu đồngtừ nguồn tiết kiệm chi để thành lập 4 đội truy quét gồm 41 người trongthời gian 2 tháng (bồi dưỡng mỗi người 50.000 đồng/ngày), trong đó có sựphối hợp của lực lượng Công an, Hạt Kiểm lâm các huyện và chính quyềncác xã trên địa bàn Vườn quốc gia Ba Bể."
Mộttrong những giải pháp khác cần được tính đến là việc cần có thêm chế tàiquản lý số cưa lốc trong các hộ dân và các xưởng gỗ nhỏ lẻ. Ông NôngVăn Hoành, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Nam Mẫu cho biết: Mức độ huỷ hoại rừngcủa cưa lốc là rất lớn. Chỉ khoảng hơn 1 giờ đồng hồ là đã có thể đốn hạ1 cây nghiến hàng trăm năm tuổi có đường kính 1m. Tuy vậy, không thểcấm người dân mua cưa lốc để sử dụng trong gia đình hay vào mục đíchkhác. Hiện nay chưa thể thống kê được số cưa lốc trong các hộ dân nhưngsố lượng là khá lớn.
Theo ông Nông Đình Khuê,một trong những nguyên nhân khiến tình trạng phá rừng gia tăng ở VườnQuốc gia Ba Bể là do Dự án 661 giao rừng cho các hộ dân bảo vệ, với kinhphí hỗ trợ là 100.000 đồng/1ha đã kết thúc. Khi còn dự án, người dânđược trực tiếp hưởng lợi nên quan tâm, có trách nhiệm hơn với việc bảovệ rừng. Từ năm 2011 đến nay, khi dự án này kết thúc cũng là lúc tìnhtrạng phá rừng diễn ra phức tạp hơn.
Thiếtnghĩ, việc vận động người dân vào cuộc cùng chung sức giữ rừng sẽ làgiải pháp bên vững hơn cả, trước mức độ tàn phá ngày càng táo tợn củalâm tặc tại Vườn quốc gia Ba bể thời gian gần đây. Đã đến lúc cần cóthêm giải pháp và sự manh tay hơn nữa từ chính quyền địa phương, cũngnhư các lực lượng chức năng trong bảo vệ rừng./.
Theo báo cáo của Vườn Quốc gia Ba Bể, trong khoảng thời gian từ đầuTết Nguyên đán đến nay, khu vực quần thể du lịch Ao Tiên thuộc xã NamMẫu đã có 8 cây nghiến mới bị chặt hạ. Lực lượng Kiểm lâm của Vườn đãphát hiện và báo cáo cơ quan Công an huyện Ba Bể phối hợp tịch thu tangvật. Ngày 3/4, cơ quan Cảnh sát điều tra huyện Ba Bể đã có quyết định xửlý vật chứng, giao cho Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia Ba Bể quản lý đồngthời khởi tố điều tra vụ án.
Ông Đồng MinhThắng, Trạm Trưởng trạm Kiểm lâm khu vực bờ hồ Ba Bể cho biết: "Mặc dùchúng tôi đã tổ chức lực lượng tuần tra, mật phục 24/24 giờ tại các điểm cóvi phạm, nhưng do các đối tượng bố trí người theo dõi, canh gác từ xanên việc bắt quả tang là rất khó. Hơn nữa, do lực lượng mỏng, chỉ có 3người canh gác cho một vùng hồ rộng lớn hơn 10.000 ha và những kẻ phárừng thường chọn thời điểm “ra tay” vào những ngày lễ, Tết nến rất khóđể anh em đeo bám".
Những cây nghiến bị chặttrong khu vực Ao Tiên có đặc điểm chung là nằm ngay gần so với mặt hồ,vì vậy các đối tượng rất dễ vận chuyển xuống thuyền để đi ra ngoài vùnglõi. Mặc dù báo cáo của lực lượng Kiểm lâm Vườn Quốc gia Ba Bể tại khu vực này chỉcó 8 cây nghiến bị chặt hạ. Nhưng tại hiện trường có nhiều cây nghiếnhàng trăm năm tuổi đã bị chặt hạ từ những năm trước bị vứt lại. Điều nàycho thấy, không phải đến nay rừng ở khu vực Ao Tiên mới bị xâm hại, tànphá.
Chưa tính đến nhiều cây nghiến tại vùng lõicủa Vườn Quốc gia bị chặt hạ từ những năm trước bị mất do chưa có biện pháp quảnlý hiệu quả. Chỉ tính từ đầu năm 2012 đến nay, Vườn quốc gia Ba Bể đãphát hiện 31 cây nghiến bị chặt hạ, tổng khối lượng lên đến hàng trămmét khối. Đây đều là những cây gỗ quý hiếm có tuổi đời hàng trăm đến hàngnghìn năm tuổi.
Số cây bị chặt phá tập trung chủ yếu ở những điểm nóngvề tình trạng phá rừng trái phép quanh khu vực hồ Ba Bể như thôn ĐángĐen, Cốc Lùng xã Cao Thượng (2 cây nghiến); khu vực cột mốc 48, 62 giápranh với xã Nam Cường huyện Chợ Đồn (14 cây nghiến); khu vực Quảng Khê(5 cây nghiến) và địa bàn xã Nam Mẫu (ngoài 8 cây nghiến bị chặt ở AoTiên còn có 2 cây ở thôn Cốc Tộc).
Việcphá rừng tại Vườn Quốc gia Ba Bể trong 1 thời gian dài có nhiều nguyên nhân,nhưng một nguyên nhân quan trọng ở đây đó là các đối tượng khai thácrừng trái phép ngày càng tinh vi và manh động, sẵn sàng chống trả lựclượng Kiểm lâm khi các hành vi khai thác, vận chuyển lâm sản trái phépbị phát hiện. Chỉ tính riêng từ đầu năm đến nay, tại Vườn Quốc gia Ba Bể đã có 2vụ lâm tặc tấn công kiểm lâm và gây thương tích.
Cụthể, ngày 15/2 cán bộ Trạm Kiểm lâm Đồng Phúc phát hiện vụ vận chuyểnlâm sản trái pháp luật đã bị “lâm tặc” đánh gây thương tích. Tiếp đóngày 25/2, lực lượng Kiểm lâm Vườn quốc gia Ba Bể cũng bị “lâm tặc” dùngdao đe doạ, khống chế khi phát hiện có hiện tượng khai thác lâm sảntrái phép.
Ngoài ra, việc bắt giữ được các đốitượng khai thác gỗ trái phép là rất khó bởi chúng sẵn sàng bỏ lại toànbộ tang vật và phương tiện khi bị phát hiện để bỏ chạy. Mới đây nhất,sáng ngày 6/3, trạm kiểm soát thôn Cốc Tộc, xã Nam Cường đã mật phục 3đối tượng đi xe máy chở gần chục thớt gỗ nghiến thì bị chúng phát hiện,bỏ lại xe và thớt chạy lên rừng. Từ vụ việc này cho thấy việc vậnchuyển, khai thác lâm sản trái phép trong khu vực Vườn quốc gia đã vàđang diễn ra hết sức phức tạp.
Trao đổi vớichúng tôi về công tác quản lý, bảo vệ rừng trong thới gian qua, ông NôngĐình Khuê, Phó Giám đốc Vườn quốc gia Ba Bể cho biết: "Sau khi tìnhtrạng phá rừng xảy ra, từ ngày 15/3 chúng tôi đã chi gần 150 triệu đồngtừ nguồn tiết kiệm chi để thành lập 4 đội truy quét gồm 41 người trongthời gian 2 tháng (bồi dưỡng mỗi người 50.000 đồng/ngày), trong đó có sựphối hợp của lực lượng Công an, Hạt Kiểm lâm các huyện và chính quyềncác xã trên địa bàn Vườn quốc gia Ba Bể."
Mộttrong những giải pháp khác cần được tính đến là việc cần có thêm chế tàiquản lý số cưa lốc trong các hộ dân và các xưởng gỗ nhỏ lẻ. Ông NôngVăn Hoành, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Nam Mẫu cho biết: Mức độ huỷ hoại rừngcủa cưa lốc là rất lớn. Chỉ khoảng hơn 1 giờ đồng hồ là đã có thể đốn hạ1 cây nghiến hàng trăm năm tuổi có đường kính 1m. Tuy vậy, không thểcấm người dân mua cưa lốc để sử dụng trong gia đình hay vào mục đíchkhác. Hiện nay chưa thể thống kê được số cưa lốc trong các hộ dân nhưngsố lượng là khá lớn.
Theo ông Nông Đình Khuê,một trong những nguyên nhân khiến tình trạng phá rừng gia tăng ở VườnQuốc gia Ba Bể là do Dự án 661 giao rừng cho các hộ dân bảo vệ, với kinhphí hỗ trợ là 100.000 đồng/1ha đã kết thúc. Khi còn dự án, người dânđược trực tiếp hưởng lợi nên quan tâm, có trách nhiệm hơn với việc bảovệ rừng. Từ năm 2011 đến nay, khi dự án này kết thúc cũng là lúc tìnhtrạng phá rừng diễn ra phức tạp hơn.
Thiếtnghĩ, việc vận động người dân vào cuộc cùng chung sức giữ rừng sẽ làgiải pháp bên vững hơn cả, trước mức độ tàn phá ngày càng táo tợn củalâm tặc tại Vườn quốc gia Ba bể thời gian gần đây. Đã đến lúc cần cóthêm giải pháp và sự manh tay hơn nữa từ chính quyền địa phương, cũngnhư các lực lượng chức năng trong bảo vệ rừng./.
Hoàng Nam (TTXVN)
