Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, Thủ tướng Timor Leste KayRala Xanana Gusmão sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 3-5/9 tới đây.
Đây là chuyến thăm Việt Nam thứ hai của ông Kay Rala Xanana Gusmão; năm 2005ông đã thăm Việt Nam trên cương vị Tổng thống.
Cộng hòa dân chủ Timor Leste có diện tích 15.007km2, dân số khoảng hơn 1,1triệu người. Timor Leste gồm phần Đông Bắc và một vùng nhỏ phía Tây của đảoTimor (đảo Timor nằm ở phía Nam quần đảo Indonesia cùng hai đảo nhỏ phụ cận làAtauro và Jaco.
Với khí hậu nhiệt đới nóng và ẩm, nền kinh tế Timor Leste chủ đạo là lĩnh vựcnông nghiệp chiếm 25% tổng sản phẩm quốc dân (GDP) và sử dụng 75% lực lượng laođộng.
Tuy vậy, hàng năm Timor Leste vẫn phải nhập khẩu gạo và các mặt hàng khác.Timor Leste đã đề ra kế hoạch Phát triển quốc gia đến 2015, trong đó xác địnhcác ưu tiên hàng đầu là củng cố bộ máy hành chính, xoá đói giảm nghèo và tăngcường an ninh lương thực; đề ra các mục tiêu cụ thể như đưa tốc độ tăng trưởngGDP hàng năm lên 5% trong thời kỳ trung hạn và giảm 50% số người sống dưới mứcnghèo đói (hiện nay là 40% trong tổng số 1 triệu dân) vào năm 2015. Timor Lestecó tiềm năng lớn về dầu lửa và khí đốt.
Timor Leste đã chính thức trở thành quan sát viên của ASEAN (2002), thành viênDiễn đàn khu vực ASEAN (ARF) vào năm 2005, gia nhập Hiệp ước Thân thiện và Hợptác (TAC) 2007, lập Ban Thư ký Quốc gia về ASEAN và đặt quyết tâm sớm trở thànhthành viên đầy đủ của ASEAN từ nay tới năm 2015.
Timor Leste thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam ngày 28/7/2002. ViệtNam và Timor Leste có quan hệ từ khi mặt trận cách mạng vì một Timor Leste độclập (FRETILIN) đơn phương tuyên bố độc lập (tháng 9/1975), Việt Nam là một trongnhững nước đầu tiên công nhận Timor Leste.
Hai nước cũng đã trao đổi một số đoàn cấp cao: Phó Thủ tướng Nguyễn Mạnh Cầmsang Timor Leste dự lễ tuyên bố độc lập (5/2002); Bộ trưởng Ngoại giao JoséRamos Horta thăm Việt Nam (3/2003); Tổng thống Xanana Gusmão thăm chính thứcViệt Nam (8/2005). Ngoại trưởng Timor Leste Zacarias Albano da Costa và Bộtrưởng Công thương và Du lịch Gil da Costa Alvis thăm Việt Nam (9/2009). Tổngthống Timor Leste José Ramos Horta thăm chính thức Việt Nam (4/2010).
Quan hệ hữu nghị Việt Nam và Timor Leste cho đến nay có những bước pháttriển, nổi bật là chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống JoséRamos Horta (4/2010), trong đó hai bên đã ký Hiệp định khung về Hợp tác Kinh tếvà Kỹ thuật và thiết lập cơ chế Ủy ban Hỗn hợp Việt Nam-Timor Leste; mở Đại sứquán Timor Leste tại Hà Nội (4/2012) và cử Đại sứ thường trú tại Việt Nam(11/2012).
Hợp tác thương mại hai chiều (trong đó chủ yếu ta xuất khẩu sang nước bạn) năm2012 đạt 34,4 triệu USD với mặt hàng chính là gạo và thủy sản. Hai nước có nhiềutiềm năng và lợi thế, nhất là trong các lĩnh vực nông nghiệp, dầu khí, thủy sản,xây dựng hạ tầng... để thúc đẩy hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm.
Tập đoàn Viettel hiện có dự án đầu tư cung cấp viễn thông tại Timor Leste trịgiá gần 15 triệu USD.
Timor Leste và Việt Nam cũng đã ký các Bản ghi nhớ về thương mại gạo(9/2009), Hiệp định khung về Hợp tác kỹ thuật và kinh tế (4/2010) và đang đàmphán để chuẩn bị ký Hiệp định thương mại, Hiệp định khuyến khích và Bảo hộ đầutư, Bản ghi nhớ về hợp tác Y tế và Bản ghi nhớ về Hợp tác nông nghiệp.
Chuyến thăm của Thủ tướng Timor Leste Kay Rala Xanana Gusmão lần này nhằmkhẳng định coi trọng và mong muốn tăng cường quan hệ song phương, hợp tác nhiềumặt với Việt Nam; trao đổi về kinh nghiệm xây dựng và phát triển đất nước, cácvấn đề quốc tế, khu vực mà hai bên cùng quan tâm./.
Đây là chuyến thăm Việt Nam thứ hai của ông Kay Rala Xanana Gusmão; năm 2005ông đã thăm Việt Nam trên cương vị Tổng thống.
Cộng hòa dân chủ Timor Leste có diện tích 15.007km2, dân số khoảng hơn 1,1triệu người. Timor Leste gồm phần Đông Bắc và một vùng nhỏ phía Tây của đảoTimor (đảo Timor nằm ở phía Nam quần đảo Indonesia cùng hai đảo nhỏ phụ cận làAtauro và Jaco.
Với khí hậu nhiệt đới nóng và ẩm, nền kinh tế Timor Leste chủ đạo là lĩnh vựcnông nghiệp chiếm 25% tổng sản phẩm quốc dân (GDP) và sử dụng 75% lực lượng laođộng.
Tuy vậy, hàng năm Timor Leste vẫn phải nhập khẩu gạo và các mặt hàng khác.Timor Leste đã đề ra kế hoạch Phát triển quốc gia đến 2015, trong đó xác địnhcác ưu tiên hàng đầu là củng cố bộ máy hành chính, xoá đói giảm nghèo và tăngcường an ninh lương thực; đề ra các mục tiêu cụ thể như đưa tốc độ tăng trưởngGDP hàng năm lên 5% trong thời kỳ trung hạn và giảm 50% số người sống dưới mứcnghèo đói (hiện nay là 40% trong tổng số 1 triệu dân) vào năm 2015. Timor Lestecó tiềm năng lớn về dầu lửa và khí đốt.
Timor Leste đã chính thức trở thành quan sát viên của ASEAN (2002), thành viênDiễn đàn khu vực ASEAN (ARF) vào năm 2005, gia nhập Hiệp ước Thân thiện và Hợptác (TAC) 2007, lập Ban Thư ký Quốc gia về ASEAN và đặt quyết tâm sớm trở thànhthành viên đầy đủ của ASEAN từ nay tới năm 2015.
Timor Leste thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam ngày 28/7/2002. ViệtNam và Timor Leste có quan hệ từ khi mặt trận cách mạng vì một Timor Leste độclập (FRETILIN) đơn phương tuyên bố độc lập (tháng 9/1975), Việt Nam là một trongnhững nước đầu tiên công nhận Timor Leste.
Hai nước cũng đã trao đổi một số đoàn cấp cao: Phó Thủ tướng Nguyễn Mạnh Cầmsang Timor Leste dự lễ tuyên bố độc lập (5/2002); Bộ trưởng Ngoại giao JoséRamos Horta thăm Việt Nam (3/2003); Tổng thống Xanana Gusmão thăm chính thứcViệt Nam (8/2005). Ngoại trưởng Timor Leste Zacarias Albano da Costa và Bộtrưởng Công thương và Du lịch Gil da Costa Alvis thăm Việt Nam (9/2009). Tổngthống Timor Leste José Ramos Horta thăm chính thức Việt Nam (4/2010).
Quan hệ hữu nghị Việt Nam và Timor Leste cho đến nay có những bước pháttriển, nổi bật là chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng thống JoséRamos Horta (4/2010), trong đó hai bên đã ký Hiệp định khung về Hợp tác Kinh tếvà Kỹ thuật và thiết lập cơ chế Ủy ban Hỗn hợp Việt Nam-Timor Leste; mở Đại sứquán Timor Leste tại Hà Nội (4/2012) và cử Đại sứ thường trú tại Việt Nam(11/2012).
Hợp tác thương mại hai chiều (trong đó chủ yếu ta xuất khẩu sang nước bạn) năm2012 đạt 34,4 triệu USD với mặt hàng chính là gạo và thủy sản. Hai nước có nhiềutiềm năng và lợi thế, nhất là trong các lĩnh vực nông nghiệp, dầu khí, thủy sản,xây dựng hạ tầng... để thúc đẩy hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm.
Tập đoàn Viettel hiện có dự án đầu tư cung cấp viễn thông tại Timor Leste trịgiá gần 15 triệu USD.
Timor Leste và Việt Nam cũng đã ký các Bản ghi nhớ về thương mại gạo(9/2009), Hiệp định khung về Hợp tác kỹ thuật và kinh tế (4/2010) và đang đàmphán để chuẩn bị ký Hiệp định thương mại, Hiệp định khuyến khích và Bảo hộ đầutư, Bản ghi nhớ về hợp tác Y tế và Bản ghi nhớ về Hợp tác nông nghiệp.
Chuyến thăm của Thủ tướng Timor Leste Kay Rala Xanana Gusmão lần này nhằmkhẳng định coi trọng và mong muốn tăng cường quan hệ song phương, hợp tác nhiềumặt với Việt Nam; trao đổi về kinh nghiệm xây dựng và phát triển đất nước, cácvấn đề quốc tế, khu vực mà hai bên cùng quan tâm./.
Thanh Hải (TTXVN)
