Đầu tư phát triển sản phẩm du lịch theo hướng khai thác lợi thế văn hóa, sinhthái, nhân văn của Thủ đô Hà Nội nghìn năm tuổi, nhằm thu hút đông đảo du kháchđến tham quan, tìm hiểu là một trong những mục tiêu chính của ngành du lịch HàNội trong thời gian tới.
Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội cho biết Hà Nội là địa bàn cósố lượng di tích lịch sử nhiều nhất cả nước với 5.316 di tích (trong đó 1.151 ditích đã được xếp hạng Quốc gia, 929 di tích cấp thành phố).
Di tích Hà Nội chứa đựng những giá trị lịch sử, văn hoá, kiến trúc nghệ thuậttiêu biểu cho các giai đoạn lịch sử và là một bộ phận của di sản văn hóa dân tộc,tiêu biểu như Hồ Hoàn Kiếm và khu vực 36 phố cổ , Văn Miếu-Quốc Tử Giám, Trungtâm Hoàng thành Thăng Long, khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch...
Gắn bó chặt chẽ với hệ thống di tích là những lễ hội truyền thống với nhữngquy mô, hình thức khác nhau nhằm tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc, tiêubiểu của một làng, xã hay cả một vùng rộng lớn, với những lễ hội tiêu biểu nhưChùa Hương (Mỹ Đức), Đống Đa (Đống Đa), chùa Thầy (Quốc Oai), chùa Tây Phương (ThạchThất)...
Hà Nội cũng là địa phương phong phú và đặc sắc về các loại hình biểu diễnnghệ thuật truyền thống và sinh hoạt văn nghệ dân gian, trên cơ sở lao động sángtạo qua bao thế hệ, cũng như tiếp thu và phát triển các loại hình từ vùng khácdu nhập về đất kinh kỳ.
Ngoài những loại hình đã nổi tiếng, được vinh danh là “Di sản Văn hoá Thếgiới” như ca trù, xẩm, hát văn… còn phải kể đến múa rối nước, hát dô, chèo tàu,trống quân, hò cửa đình, múa hát bài bông...
Những năm qua, thành phố đã có những quan tâm, nỗ lực và kết quả nhất địnhtrong khai thác, phát huy giá trị các di sản văn hoá trong phát triển du lịch.Trong bất kỳ một hoạt động xúc tiến du lịch nào, bất kỳ một sản phẩm hoặc dịchvụ du lịch nào cũng thấy khá đậm nét các giá trị văn hoá như vậy.
Nhiều địa danh văn hoá đã trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn. Nhiều hoạt độngvăn hoá đã trở nên không thể thiếu trong chương trình du lịch Thủ đô. Những cáitên như Phố cổ, Hoàn Kiếm, Hồ Tây, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bảo tàng Dân tộc học,Bảo tàng Lịch sử Quân sự, Bát Tràng, Vạn Phúc, Đường Lâm, rối nước, phở, nem,chả cá... đã và đang xuất hiện ngày càng nhiều trong các sách hướng dẫn du lịchcũng như trong những chương trình tour mà các công ty du lịch chào bán và phụcvụ du khách.
Các di sản văn hoá đang thực sự là lực hút hấp dẫn cho ngành du lịch, đóngvai trò quyết định làm cho sản phẩm du lịch của Hà Nội ngày càng phong phú, đadạng và có bản sắc riêng.
[Khách quốc tế đến Hà Nội tiếp tục tăng trưởng mạnh]
Nhờ đó, lượng khách du lịch, đến với Hà Nội khá đông, nhất là du khách quốctế. Từ đầu năm đến nay, lượng khách quốc tế đến Hà Nội tăng trưởng mạnh, vớitổng lượng khách đạt trên 634 nghìn lượt khách, tăng 9,8% so với cùng kỳ nămtrước.
Trong đó một số thị trường khách quốc tế trọng điểm có sự tăng trưởng mạnhnhư Úc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Mỹ, Pháp, Anh... Điều này cho thấy, Hà Nộivẫn là điểm đến du lịch hấp dẫn đối với khách du lịch quốc tế.
Tuy nhiên, theo ông Hà Văn Siêu, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu và Phát triểndu lịch Việt Nam, việc phát huy giá trị di sản văn hoá trong phát triển du lịchchưa thật sự tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của Hà Nội.
Ngoài các điểm đến và các hoạt động văn hoá được giới thiệu và biết đến nhiềucòn rất nhiều các địa điểm, di tích, hoạt động và sản phẩm khác chưa được “phátlộ”.
Những địa danh rất hấp dẫn, độc đáo và những bộ môn nghệ thuật truyền thốngnhư ca trù, chèo, xẩm..., vốn quý về võ thuật cổ truyền và ngay cả Di sản Thếgiới Hoàng thành Thăng Long, thành Cổ Loa… cũng chưa được tổ chức, quảng bá vàgiới thiệu rộng rãi đến du khách trong và ngoài nước.
“Nói cách khác, chúng ta còn “bỏ sót” nhiều tài nguyên di sản văn hoá rất quýgiá. Ngay đối với các điểm đến đã được đưa vào các chương trình du lịch và đượcnhiều du khách biết đến thì cũng còn những bất cập, hạn chế hiệu quả khai tháckinh doanh và quảng bá du lịch. Có 2 nguyên nhân không thể không nhắc đến, đó lànhận thức và hành động. Từ nhận thức chưa đầy đủ về các mối quan hệ biện chứnggiữa bảo tồn văn hóa truyền thống với phát triển du lịch dẫn đến việc chưa cónhững hành động cần thiết một cách thích hợp và có hiệu quả” - ông Hà Văn Siêunói.
Ông Mai Tiến Dũng, Phó giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch thành phố HàNội, cho biết với “Quy hoạch Phát triển Du lịch thành phố Hà Nội đến năm 2020,tầm nhìn đến năm 2030” đã được Ủy ban nhân dân Thành phố phê duyệt, định hướngphát triển xuyên suốt của ngành du lịch Thủ đô sẽ là phát triển du lịch văn hoádựa trên nền tảng các giá trị di sản văn hoá nghìn năm văn hiến, lấy du lịch vănhóa làm cơ sở, nền tảng chủ đạo, từ đó phát triển các loại hình khác du lịchkhác.
Các chuyên gia về du lịch cho rằng, thành phố cần xây dựng đề án phát triểnsản phẩm du lịch văn hoá phù hợp với Quy hoạch Phát triển Du lịch Hà Nội nóiriêng và Quy hoạch Phát triển Kinh tế-Xã hội của Hà Nội nói chung một cách hợplý, khả thi, làm cơ sở cho các kế hoạch, dự án đầu tư phát triển được phân kỳtheo từng giai đoạn.
Cùng với việc phải tạo dựng sự hợp tác, gắn kết rộng rãi giữa các điểm đếnvăn hoá với các doanh nghiệp du lịch , các doanh nghiệp du lịch cần quan tâm tìmhiểu, đầu tư xây dựng các sản phẩm du lịch mới dựa trên khai thác giá trị đíchthực của các điểm đến văn hoá.
Ngoài ra, Hà Nội cũng cần huy động tối đa nguồn nhân lực địa phương. Đó vừalà giải pháp tốt cho nhu cầu sử dụng lao động, vừa góp phần quan trọng gắn kếtngười dân tại các điểm đến văn hoá với du lịch, góp phần tăng thu nhập từ dulịch cho nhân dân địa phương.
Đỗ Thảo Nguyên (TTXVN)