Thông tin được đưa ra tại Báo cáo Relentless Defense 2026 của Cisco cho thấy trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm gia tăng rủi ro an ninh mạng, khi hơn 40% sự cố tại Việt Nam có liên quan đến AI. Theo Cisco, để ứng phó hiệu quả, doanh nghiệp cần kết hợp công nghệ bảo mật với khả năng phối hợp và ra quyết định nhanh chóng.
"Bệ phóng" của tấn công mạng
Theo báo cáo của Cisco, 95% tổ chức tại Việt Nam cho biết đã trải qua ít nhất một sự cố an ninh mạng gây ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh trong 12 tháng qua, cao hơn mức 91% trên toàn cầu. Hơn 40% các sự cố này có liên quan đến sự can thiệp của AI.
Khi được hỏi yếu tố nào giúp cải thiện năng lực phòng vệ nhiều nhất, khoảng 60% chuyên gia trên toàn cầu cho rằng đó là năng lực tổ chức như khả năng phối hợp, quy trình phê duyệt và khả năng truy cập dữ liệu - thay vì công nghệ.
Trong số các tổ chức gia tăng đầu tư cho an ninh mạng, 71% tổ chức thuộc nhóm Relentless Defenders - nhóm có năng lực phòng vệ hàng đầu, chiếm 8% số tổ chức được khảo sát trên toàn cầu ghi nhận số sự cố giảm.
Khi các tác nhân AI có thể tự động thao tác chỉ trong vài giây, các tổ chức cũng cần rút ngắn thời gian ra quyết định và ứng phó. Báo cáo mới của Cisco cho thấy những tổ chức có năng lực an ninh mạng tốt nhất không chỉ dựa vào công nghệ, mà kết hợp khả năng bảo vệ toàn diện, tốc độ ứng phó nhanh và sự phối hợp chặt chẽ giữa các đội ngũ để giảm những rào cản trong vận hành.
Báo cáo cũng đã phân tích cách các chuyên gia an ninh mạng đang ứng phó với một môi trường mà mối đe dọa bởi AI ngày càng tăng. Báo cáo đánh giá các tổ chức dựa trên ba yếu tố: mức độ toàn diện trong việc bảo vệ môi trường công nghệ; tốc độ phát hiện, ứng phó và khắc phục mối đe dọa; cùng những yếu tố làm chậm quá trình này.
"AI đang làm thay đổi cách các tổ chức ứng phó với rủi ro an ninh mạng. Khi các mối đe dọa ngày càng được AI hỗ trợ và tự động hóa, công nghệ chỉ là một phần; khả năng vận hành linh hoạt mới quyết định tốc độ ứng phó. Các tổ chức cần đưa an ninh mạng trở thành một phần trong cách vận hành, thay vì chỉ xem đây là yêu cầu cần tuân thủ. Đồng thời, cần phá bỏ những rào cản giữa các bộ phận để quyết định được đưa ra nhanh chóng và đúng thời điểm," ông Nguyễn Như Dũng, Tổng Giám đốc Cisco Việt Nam, Campuchia và Lào, chia sẻ.
Báo cáo của Cisco cũng xác định những rào cản trong vận hành là yếu tố chính cản trở năng lực an ninh mạng. Tuy nhiên, thách thức này không đến từ riêng đội ngũ an ninh mạng, mà liên quan đến cách các bộ phận như công nghệ thông tin, mua sắm và lãnh đạo phê duyệt và ra quyết định.
Sự thiếu phối hợp giữa các bộ phận, quyền quyết định không rõ ràng và dữ liệu phân tán cũng khiến việc triển khai và quản trị AI trở nên phức tạp hơn.
Theo Báo cáo, chỉ 41% tổ chức trên toàn cầu cho biết các đội ngũ an ninh mạng và công nghệ thông tin có sự phối hợp thống nhất, cùng chia sẻ dữ liệu và công cụ. Tuy nhiên, tại Việt Nam, tỷ lệ này cao hơn đáng kể, ở mức 80%.
Tại Việt Nam, 35% tổ chức cho biết trong Báo cáo các chỉ số an ninh mạng quá thiên về kỹ thuật để thuyết phục lãnh đạo, trong khi 51% gặp khó khăn trong việc sử dụng các chỉ số kinh doanh để hỗ trợ ra quyết định. 35% cũng chưa có phương pháp nhất quán để đo lường hiệu quả bảo mật. 45% chuyên gia tại Việt Nam cho biết họ phải dành nhiều thời gian hơn cho việc thu thập và đối chiếu dữ liệu giữa các hệ thống so với việc xử lý mối đe dọa thực tế, đồng thời cho biết những thông tin quan trọng bị bỏ sót do dữ liệu nằm ngoài khả năng tiếp cận.
AI giúp cải thiện khả năng phát hiện và ứng phó với mối đe dọa an ninh mạng
Đại diện Cisco cho hay việc ứng dụng AI đang ngày càng phổ biến tại thị trường Việt Nam, với gần một nửa số tổ chức đã triển khai rộng rãi các giải pháp bảo mật ứng dụng AI. Mức độ ứng dụng cao nhất là trong bảo mật mạng, trong khi thấp nhất là hoạt động điều tra và xử lý sự cố - lĩnh vực mà AI có thể trực tiếp giúp giảm gánh nặng cho đội ngũ bảo mật. Gần 30% tổ chức đã triển khai rộng rãi các tác nhân AI trong hoạt động vận hành bảo mật.
Tuy nhiên, việc ứng dụng AI vẫn gặp nhiều trở ngại do lo ngại về rò rỉ dữ liệu, yêu cầu tuân thủ về pháp lý cũng như việc quản trị các hệ thống AI. Đáng chú ý, chỉ 50% tổ chức tại Việt Nam hoàn toàn tự tin rằng họ có thể phát hiện và ứng phó khi hệ thống AI bị xâm nhập.
Hơn 80% chuyên gia cho biết AI giúp cải thiện khả năng phát hiện và ứng phó với mối đe dọa ít nhất 25%, trong khi hơn 30% nhận định AI giúp giảm đáng kể gánh nặng vận hành.
Theo đại diện Cisco, trên toàn cầu, nhóm Relentless Defenders (Ứng phó Kiên cường) được xem là đơn vị nổi bật ở khả năng phối hợp, giảm các rào cản trong vận hành và kiểm soát những hệ thống AI mà họ đang phát triển. Kết quả tích cực của nhóm không đến từ việc chi tiêu nhiều hơn, mà từ cách tổ chức giúp đội ngũ an ninh mạng hành động nhanh hơn.
Cụ thể, 83% tổ chức thuộc nhóm này vận hành như một đội ngũ bảo mật thống nhất bằng việc chia sẻ khả năng quan sát hệ thống, sử dụng chung các công cụ giữa các bộ phận bảo mật, mạng và hạ tầng, so với tỷ lệ 37% ở nhóm các tổ chức khác.
Ngoài ra, 86% áp dụng các biện pháp kiểm soát nhất quán đối với các tác nhân AI và danh tính phi-con-người (non-human identities), so với 37% ở nhóm các tổ chức khác. Đồng thời, 77% hoàn toàn tự tin có thể phát hiện và ứng phó khi một tác nhân AI bị xâm nhập, so với 51% ở nhóm còn lại.
Trong số các tổ chức đã tăng chi tiêu cho an ninh mạng, 71% tổ chức thuộc nhóm Ứng phó Kiên cường ghi nhận số sự cố giảm, với tỷ lệ cao gần gấp đôi so với ở các tổ chức khác (39%).../.
Quy định về hoạt động bảo đảm an ninh thông tin mạng của doanh nghiệp