Ngày 21/8 tại Đà Nẵng, Diễn đàn "Tương lai số an toàn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ" được tổ chức với sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, lực lượng chuyên trách về an ninh mạng, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA), các tổ chức quốc tế, cơ sở đào tạo, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Sự kiện đã đưa các thông điệp, kiến thức và giải pháp về an toàn, an ninh mạng đến gần hơn với cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt tại khu vực miền Trung.
Nền móng của quá trình chuyển đổi số
Phát biểu tại Diễn đàn, Đại tá, Tiến sỹ Nguyễn Hồng Quân - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an cho rằng chuyển đổi số không còn là lựa chọn đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, giá trị của chuyển đổi số chỉ thực sự được tạo ra khi quá trình này đi cùng với an ninh, an toàn và niềm tin số.
Theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân, câu chuyện chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện về công nghệ, mà còn gắn với khát vọng vươn lên của doanh nghiệp Việt Nam và sự tiếp nối của tinh thần tự lực, tự cường. Trong kỷ nguyên số, tinh thần đó cần được thể hiện bằng năng lực đổi mới sáng tạo, làm chủ công nghệ, làm chủ dữ liệu và bảo vệ mình trên không gian mạng. Đó không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà là yêu cầu của phát triển.
Công nghệ đang mở ra những cơ hội lớn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Một doanh nghiệp không có quy mô lớn vẫn có thể tiếp cận thị trường rộng hơn thông qua các nền tảng số, tối ưu nguồn lực và ứng dụng trí tuệ nhân tạo để nâng cao năng suất.
Nhưng đi cùng với cơ hội là một nghịch lý: doanh nghiệp càng ứng dụng công nghệ thì mức độ phụ thuộc vào công nghệ càng lớn. Những tài sản quan trọng của doanh nghiệp ngày nay không chỉ là vốn hay máy móc, mà còn bao gồm dữ liệu, tài khoản, hệ thống số, thương hiệu và niềm tin của khách hàng.
"An ninh mạng là nền móng để doanh nghiệp dám đổi mới, dám ứng dụng công nghệ và phát triển bền vững," Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh. Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, điều quan trọng không phải bắt đầu bằng một hệ thống lớn hay khoản đầu tư đắt tiền, mà là xây dựng đúng năng lực, phù hợp với quy mô và hoạt động của doanh nghiệp.
Thực tế này cũng được ông Vũ Duy Hiền, Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, đề cập trong phát biểu khai mạc. Theo ông, hành trình chuyển đổi số đã trở thành điều tất yếu và ngày càng gắn với dữ liệu, phân tích dữ liệu và an ninh mạng.
Đối với SME, đây là bài toán đặc biệt thách thức. Trong khi chuyển đổi số giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế nhanh hơn, việc tham gia sâu hơn vào không gian mạng cũng đặt ra câu hỏi về khả năng tự bảo vệ. Một dữ liệu bị đánh cắp hoặc thất thoát có thể gây ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp và niềm tin của khách hàng.
Theo ông Vũ Duy Hiền, doanh nghiệp xây dựng thương hiệu và uy tín trong nhiều năm, nhưng chỉ một sự cố về dữ liệu cũng có thể khiến những giá trị đó bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Vì vậy, chuyển đổi số phải đồng hành song song với việc bảo đảm an toàn cho hệ thống, uy tín của doanh nghiệp và dữ liệu của khách hàng.
Đây cũng chính là lý do diễn đàn đặt an toàn số ở vị trí nền tảng của quá trình đổi mới và phát triển. Chương trình cũng nhấn mạnh những rủi ro mà doanh nghiệp có thể phải đối mặt khi mức độ phụ thuộc vào dữ liệu, nền tảng số và hệ thống công nghệ ngày càng lớn, từ lộ lọt dữ liệu, lừa đảo trực tuyến, tấn công mã hóa dữ liệu, gián đoạn hệ thống đến mất tài sản số, tổn hại thương hiệu và suy giảm niềm tin của khách hàng, đối tác.
Những bài toán an toàn số doanh nghiệp đang phải đối mặt
Tại sự kiện, Đại tá Nguyễn Hồng Quân cũng nhấn mạnh việc cần thay đổi tư duy về an ninh mạng trong doanh nghiệp. Theo ông, cần có ba chuyển biến quan trọng.
Thứ nhất, an ninh mạng phải được nhìn nhận như một vấn đề quản trị doanh nghiệp. Người đứng đầu cần biết doanh nghiệp phụ thuộc vào những hệ thống nào, dữ liệu nào là quan trọng và khi sự cố xảy ra thì ai là người chịu trách nhiệm.
Thứ hai, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy "có giải pháp bảo mật" sang "có năng lực bảo vệ thực sự." Việc sở hữu công cụ bảo mật nhưng không cập nhật, có sao lưu nhưng chưa từng thử khôi phục hoặc có quy trình nhưng không ai biết phải làm gì khi sự cố xảy ra thì chưa thể được xem là năng lực thực thi.
Thứ ba, cần chuyển từ quan niệm "tuân thủ là nghĩa vụ" sang nhìn nhận
an ninh mạng là năng lực cạnh tranh." Khi doanh nghiệp bảo vệ tốt dữ liệu, tài khoản, giao dịch và có khả năng phục hồi nhanh sau sự cố, doanh nghiệp tạo ra một tài sản quan trọng là niềm tin. Trong nền kinh tế số, khách hàng và đối tác lựa chọn những doanh nghiệp mà họ tin tưởng.
Từ cách tiếp cận này, an ninh mạng không còn đơn thuần là khoản chi phí dành cho việc tuân thủ. Đó trở thành một phần của năng lực quản trị, uy tín và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
Vấn đề đối với SME không chỉ nằm ở việc doanh nghiệp có bao nhiêu công cụ bảo mật, mà quan trọng hơn là có đủ năng lực nhận diện rủi ro, phòng ngừa, phát hiện, ứng phó và phục hồi khi sự cố xảy ra hay không. Với SME, bài toán càng trở nên rõ nét bởi nguồn lực tài chính, nhân sự chuyên trách và khả năng đầu tư cho an ninh mạng còn hạn chế.
Theo Đại tá Nguyễn Hồng Quân, tự lực, tự cường không có nghĩa doanh nghiệp phải tự mình làm tất cả. Doanh nghiệp vẫn cần công nghệ, chuyên gia, hiệp hội và sự đồng hành của cơ quan quản lý.
Điều quan trọng là doanh nghiệp phải hiểu mình cần gì và giữ được quyền làm chủ những tài sản cốt lõi; đồng thời biết sử dụng sức mạnh của hệ sinh thái để nâng cao năng lực của chính mình.
Vì thế, doanh nghiệp không nhất thiết phải bắt đầu bằng một dự án lớn. Những việc rất cụ thể có thể trở thành điểm khởi đầu, như bảo vệ các tài khoản quan trọng, kiểm soát quyền quản trị, sao lưu và thử khôi phục dữ liệu, xác minh độc lập đối với giao dịch tài chính và xác định rõ người chịu trách nhiệm khi có vấn đề.
"Những việc nhỏ nhưng được làm thật luôn có giá trị hơn những kế hoạch lớn chỉ nằm trên giấy," Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh.
Tại diễn đàn, cách tiếp cận này được cụ thể hóa thông qua việc ra mắt "Cẩm nang An ninh mạng dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ," hướng tới những nội dung thiết yếu như quản lý tài khoản và phân quyền truy cập, bảo vệ và sao lưu dữ liệu, nâng cao nhận thức của nhân viên, nhận diện các nguy cơ phổ biến và chuẩn bị phương án ứng phó khi sự cố xảy ra.
Cùng với đó là Lễ phát động "Vì một tương lai số an toàn cho doanh nghiệp" nhằm chuyển từ nhận thức về rủi ro sang chủ động hành động, khuyến khích mỗi doanh nghiệp bắt đầu bằng những việc cụ thể, vừa sức và có thể triển khai trong thực tế.
Các phiên chuyên môn của diễn đàn cũng đi thẳng vào những bài toán mà SME đang phải đối mặt, gồm bảo vệ dữ liệu cá nhân, phòng ngừa và ứng phó với tấn công mạng, ứng dụng AI an toàn và có trách nhiệm, cũng như xây dựng mô hình phòng thủ phù hợp với nguồn lực của doanh nghiệp.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân cho rằng trong kỷ nguyên số, tinh thần tự lực, tự cường cần được tiếp nối bằng năng lực công nghệ, năng lực đổi mới sáng tạo và năng lực tự bảo vệ trên không gian mạng. Doanh nghiệp Việt Nam chuyển đổi số không chỉ để theo kịp, mà để vươn lên; đổi mới sáng tạo không chỉ để làm tốt hơn, mà để tạo ra những giá trị mới; còn an ninh mạng không chỉ để phòng thủ, mà để bảo vệ quyền làm chủ, bảo vệ niềm tin và mở rộng không gian phát triển./.
3 yêu cầu then chốt để vận hành, giám sát hiệu quả sàn giao dịch tài sản số
Ông Vũ Duy Hiền - Phó Tổng Thư ký kiêm Chánh Văn phòng Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) cho rằng có 3 yêu cầu then chốt với việc vận hành và giám sát thị trường tài sản số.
