Anatoly Vasilyev - người thành lập nhóm nhạc pop đầu tiên ở Liên Xô

Sự ra đời của nhóm nhạc POP đầu tiên ở Liên Xô vào năm 1966 gắn liền với tên tuổi của Anatoly Vasilyev - người mà giờ đây không phải ai cũng nhớ đến, kể cả ở nước Nga.

Anatoly Vasilyev - người sáng lập và là trưởng nhóm PoyushieGuitary - nhóm nhạc trẻ đầu tiên xuất hiện ở Liên Xô. (Nguồn: Dzen.ru).

Lịch sử hình thành các dàn nhạc giao hưởng lớn thời Liên Xô thường gắn liền với tên tuổi những nghệ sỹ độc tấu xuất sắc, những nhà soạn nhạc tài ba.

Nhưng sự ra đời của nhóm nhạc POP đầu tiên ở Liên Xô vào năm 1966 thì gắn liền với tên tuổi của Anatoly Vasilyev - người mà giờ đây không phải ai cũng nhớ đến, kể cả ở nước Nga.

Vasilyev luôn giữ thái độ khiêm tốn khi dẫn dắt nhóm nhạc yêu quý của mình, sáng tạo ra những bản phối, phần đệm và phần solo guitar độc đáo.

Nhưng nếu không có sự nhiệt tình, tận tâm và tài năng của người đàn ông này, sự phát triển của các nhóm nhạc POP ở Liên Xô có thể đã đi theo một con đường khác. Hoặc có thể đã không bao giờ được bắt đầu.

Trở thành người đi tiên phong trong bất kỳ lĩnh vực nào chưa bao giờ là một việc dễ dàng. Là người khởi đầu cho dòng nhạc POP ở Liên Xô, Anatoly Vasilyev đã thiết lập phần lớn các tiêu chí cho dòng nhạc này. Đó cũng chính là những tiêu chí mà ông luôn hướng tới và theo đuổi trong suốt cuộc đời làm nhạc của mình. Là người sáng lập và là trưởng nhóm "Poyushie Guitary" ("Những cây đàn guitar biết hát") - nhóm nhạc POP đầu tiên của Liên Xô, Vasilyev đã cách mạng hóa khái niệm nhạc POP ở Liên Xô.

Anatoly Vasilyev là một người tự học nhạc và chơi nhạc. Vasilyev sinh ngày 20/10/1935. Năm 18 tuổi, anh đã chơi nhạc trong một dàn nhạc jazz. Hành trình âm nhạc của Vasilyev bắt đầu với saxophone, nhưng khi làn sóng nhạc rock 'n' roll ùa vào Liên Xô đã cuốn anh đến với một nhạc cụ mới - đàn guitar điện.

Vasilyev gia nhập nhóm nhạc tạp kỹ nổi tiếng của thành phố Leningrad - nhóm "Druzhba," nơi anh trau dồi kỹ năng của mình, bao gồm cả việc tham gia thu âm, làm nhạc cho bộ phim nổi tiếng ở Liên Xô những năm 1960: "Tôi dạo bước theo những con phố của Moskva."

Nhưng như vậy vẫn là chưa đủ với chàng trai trẻ đầy nhiệt huyết. Niềm đam mê với ban nhạc "Beatles" huyền thoại đã dẫn chàng sinh viên tốt nghiệp Khoa chỉ huy hợp xướng của Nhạc viện Leningrad đến với một ý tưởng khá mạo hiểm đối với môi trường âm nhạc Liên Xô lúc đó: tại sao lại không thành lập một nhóm nhạc bao gồm toàn những người trẻ tuổi và táo bạo, những người có thể vừa chơi nhạc cụ vừa có thể ca hát? Và thế là nhóm nhạc POP đầu tiên theo đúng nghĩa cổ điển của thuật ngữ này đã ra đời ở Liên Xô - nhóm “Poyushie Guitary” (dịch ra tiếng Việt có nghĩa là "Những cây đàn guitar biết hát").

Trước khi chinh phục công chúng yêu âm nhạc ở Leningrad, nhóm "Những cây đàn guitar biết hát" tương lai đã luyện tập trên các sàn nhảy của khu nghỉ dưỡng Tuapse. Chính tại đó, trước sự tán thưởng của du khách và người dân địa phương, nhóm nhạc này đã có màn trình diễn đầu tiên theo phong cách mới gần giống với những tiêu chí của dòng nhạc pop-rock quốc tế lúc bấy giờ.

Buổi ra mắt chính thức đầu tiên của "Poyushie Guitary" diễn ra vào ngày 5/10/1966 tại Trung tâm Văn hóa Tháng Mười ở Leningrad. Nhóm đã đệ trình một chương trình pop-rock Xôviết độc đáo lên Hội đồng nghệ thuật của Lenconcert. Lúc đó, họ không hề hay biết rằng họ là lá cờ đầu. Các nhóm nhạc pop-rock sau đó đã lần lượt xuất hiện ở Moskva, rồi tiếp đến là ở các thành phố khác của Liên Xô.

Danh ca Yury Antonov (người ngồi ngoài cùng từ phải sang) bên cạnh Anatoly Vasilyev. (Nguồn ảnh: Dzen.ru).

Đối với nhiều bạn trẻ Xô-viết những năm 1960, thì đĩa than đầu tiên của nhóm nhạc "Poyushie Guitary" thực sự đã trở thành "sách giáo khoa" của dòng nhạc POP Liên Xô, và những đoạn chạy solo bằng guitar điện của Anatoly Vasilyev trong đĩa này đã trở thành khoảnh khắc tỏa sáng thực sự của anh với tư cách là một nghệ sỹ chơi nhạc POP.

Hàng triệu chàng trai và cô gái đã chăm chú lắng nghe những đoạn nhạc solo guitar điện của anh và mơ ước được chơi đúng những đoạn nhạc ấy trong các buổi khiêu vũ ở trường.

Thành công ngay lập tức đến với "Poyushie Guitary." Anatoly Vasilyev vẫn nhớ mãi rằng, tại một trong những buổi biểu diễn đầu tiên của nhóm, chính quyền đã phải huy động lính cứu hỏa dùng vòi rồng để giải tán đám đông các fan hâm mộ cuồng nhiệt. Ở đỉnh cao của sự nghiệp, "Những cây đàn guitar biết hát" dễ dàng thu hút 110.000 khán giả đến sân vận động để xem, nghe và hò reo cổ vũ.

Năm 1969, nhóm nhạc "Poyushie Guitary" đã tham gia đóng một bộ phim ca nhạc, thể hiện khả năng sáng tạo ấn tượng của họ. Trong phim, họ đã "pop hóa" thành công nhiều ca khúc từng nổi tiếng trước đó: từ "Polushko-Polya" đến bản cover ca khúc nổi tiếng của "The Tremeloes." Họ đã xuất hiện vô cùng phong cách suốt từ đầu đến cuối phim.

Anatoly Vasilyev bằng cách nào đó đã khéo léo đưa nhiều tác phẩm âm nhạc phương Tây vào chương trình biểu diễn của mình mà không cần phải tuân theo bất kỳ quy tắc nào. Mặt khác, anh luôn tỏ ra là một nhạc trưởng, một trưởng nhóm nghiêm khắc. Anh không mắc "bệnh ngôi sao," không khao khát sự nổi tiếng một cách vô lối.

Ngoài năng lực biểu diễn xuất chúng, Anatoly Vasilyev còn có khả năng đặc biệt trong việc phát hiện nhân tài và giúp họ phát triển. Nhiều ngôi sao nổi tiếng của nền nhạc POP Xô-viết những năm 1960-1970, như Albert Asadullin, Yuri Antonov, Valentin Badyarov, Irina Ponarovskaya... đều trưởng thành từ nhóm "Poyushie Guitary."

Năm 1975, Anatoly Vasilyev đã có một bước đột phá trong nền nhạc kịch ở Liên Xô: anh đã cùng với nhà soạn nhạc Alexander Zhurbin và nhà viết kịch Yury Dimitrin đồng sáng tác vở rock-opera đầu tiên của Liên Xô - vở "Orpheus và Eurydice." Tiếp theo đó là vở "Huyền thoại Flemish" - tác phẩm đã khẳng định Vasilyev trong tư cách là người đi tiên phong trong lĩnh vực rock-opera.

Năm 1985, khi hay tin những học trò của mình đang tìm kiếm một người lãnh đạo mới cho nhóm "Poyushie Guitary" mới, Vasilyev đã chủ động rời nhóm và dấn thân vào thế giới sân khấu. Anh chuyển sang làm việc tại Nhà hát Thanh niên trên phố Fontanka. Vasilyev đã "hồi sinh" các vở diễn "Âm nhạc vang lên trong khu vườn," "Âm nhạc là gì, âm nhạc đã được chơi như thế nào" và "Cyrano de Bergerac."

"Poyushie Guitary" – nhóm nhạc POP chuyên nghiệp đầu tiên xuất hiện trong lịch sử âm nhạc đại chúng ở Liên Xô. Nhóm được thành lập tại Leningrad (nay là St. Petersburg) vào năm 1966. (Nguồn ảnh: ya.ru).

Giống như nhiều nhạc sỹ và nhạc công tài năng khác của nền nhạc POP Liên Xô, sau khi nhà nước liên bang này tan rã, Vasilyev đã buộc phải chơi nhạc ở các nhà hàng để kiếm sống và thực hiện ước mơ sở hữu phòng thu riêng. Anh cay đắng nói: “Xét cho cùng, tôi chưa bao giờ thành công với nhóm "Poyushie Guitary" cả. Tôi từng có một cuộc sống tươm tất theo tiêu chuẩn Xô-viết, nhưng lại không đủ khả năng để sở hữu một phòng thu riêng tại nhà.”

Sau khi rời Nhà hát Thanh niên trên phố Fontanka vì lý do sức khỏe, Vasilyev tiếp tục sáng tác nhạc cho đến khi gần 80 tuổi. Ông qua đời lặng lẽ vào ngày 4/1/2017.

Trong lễ kỷ niệm 30 năm thành lập nhóm "Poyushie Guitary," nhà soạn nhạc Nga nổi tiếng Andrey Petrov đã khẳng định rằng sự xuất hiện của nhóm nhạc POP "Poyushie Guitary" là một sự kiện quan trọng trong đời sống âm nhạc của Liên Xô, cũng giống như sự nổi lên của nhóm "Beatles" đối với nước Anh vậy./.

Cuộc hội ngộ chưa từng có của 100 nghệ sỹ Jazz khắp thế giới trên sân khấu Việt

Sự hội tụ của các nghệ sỹ Jazz quốc tế và nhiều thế hệ nghệ sỹ Jazz Việt Nam đã mở ra một sân khấu đầy năng lượng cho đêm hòa nhạc tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

(Vietnam+)