Ngày 9/8, tại thành phố Đà Nẵng đã chính thức khởi công Dự án xử lý môi trường ô nhiễm dioxin tại sân bay Đà Nẵng do Bộ Quốc phòng Việt Nam- Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) phối hợp tổ chức.

Tham dự lễ khởi công có Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, Uỷ viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; ông Nguyễn Xuân Anh, Ủy viên Dự khuyết Ban chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng; Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam David B.Shear; lãnh đạo USAID và các tổ chức liên quan trong và ngoài nước.

Phát biểu tại Lễ khởi công, Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh cho biết chiến tranh đã lùi xa hơn 35 năm nhưng hậu quả của chất diệt cỏ do quân đội Mỹ đã sử dụng ở Việt Nam vẫn còn rất nặng nề.

Hàng triệu hécta rừng bị huỷ hoại, hệ sinh thái rừng cho đến nay vẫn chưa phục hồi hoàn toàn. Hàng triệu người bị phơi nhiễm đã trở thành nạn nhân chất độc da cam/dioxin.

Cùng với sân bay Biên Hoa, Phù Cát, sân bay Đà Nẵng được sử dụng làm nơi lưu chứa, pha chế và tổ chức các chuyến bay phun rải chất diệt cỏ trong chiến tranh đã trở thành các điểm nóng về ô nhiễm dioxin. Sau nhiều năm, các chất độc đã và đang lan toả, ảnh hưởng tới sức khoẻ con người và môi trường sinh thái quanh khu vực.

Được Chính phủ Việt Nam giao trách nhiệm chính, những năm qua, Bộ quốc phòng cùng với các tổ chức trong nước và quốc tế đã rất nỗ lực trong việc khoanh vùng, hạn chế lan tỏa tạm thời chất độc da cam/dioxin.

Tuy nhiên, việc xử lý ô nhiễm chất độc da cam/dioxin trên còn gặp rất nhiều khó khăn. Phạm vi và mức độ ô nhiễm tại nhiều khu vực chưa được đánh giá chính xác, một số khu nhiễm mới vẫn đang được phát hiện và chưa có những giải pháp xử lý triệt để..

Dự án "Xử lý môi trường ô nhiễm dioxin tại sân bay Đà Nẵng" được triển khai thể hiện quyết tâm của Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Hoa Kỳ, tinh thần trách nhiệm Bộ Quốc phòng Việt Nam cũng như Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam và sự nỗ lực của Quân chủng Phòng không- Không quân và Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ trong việc khắc phục hậu quả chất độc hoá học sau chiến tranh...

Ông David B.Shear, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam khẳng định sự kiện này là một cột mốc lịch sử đối với quan hệ song phương giữa hai nước. Buổi lễ hôm nay đánh dấu sự khởi đầu của một dự án giữa Bộ quốc phòng Việt Nam và Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) để làm sạch đất và trầm tích nhiễm dioxin để lại sau chiến tranh tại sân bay này.

Trong vài năm tới, các công nhân của dự án sẽ đào xúc đất và trầm tích nhiễm dioxin và vận chuyển đến nơi tập trung xử lý bằng công nghệ khử hấp thu nhiệt. Quy trình này sử dụng nhiệt độ cao để phân huỷ dioxin trong đất bị ô nhiễm và làm cho đất đạt các tiêu chuẩn của Việt Nam và Hoa Kỳ về an toàn cho những người dân sống và làm việc tại khu vực này.

Hai nước đã cùng nhau sát cánh làm việc trong nhiều năm trên tinh thần hợp tác và tôn trọng lẫn nhau để đạt tới mốc này... Hôm nay nhiều chuyên gia có mặt tại đây đảm bảo công việc này được thực hiện theo đúng quy trình.Họ sẽ tạo ra một môi trường an toàn và trong sạch hơn cho người dân sống ở khu vực đang phát triển nhanh và năng động này...

Đại sứ cho rằng dự án khởi động hôm nay là "một dấu hiệu của tương lai đầy hy vọng mà chúng ta đang cùng nhau xây dựng". Cả hai nước đang di chuyển đất và tiến hành những bước đầu tiên để chôn vùi những di sản của quá khứ. "Tôi mong chờ nhiều thành công hơn nữa sẽ tiếp nối trong thời gian tới", Đại sứ nói.

Theo kế hoạch, tổng số vốn cho Dự án này là 41 triệu USD, vốn viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Hoa Kỳ. Nguồn vốn Việt Nam đối ứng là 35 tỷ đồng. Dự án dự kiến hoàn thành vào năm 2016.

Kế hoạch xử lý môi trường tại Đà Nẵng theo quy trình đào đất và bùn bị nhiễm bẩn, đặt trong một kết cấu chứa được xây dựng tại công trường, xử lý bằng công nghệ khử hấp thu nhiệt trong mố (IPTD). Như vậy, bùn đất ô nhiễm sẽ được đào xúc và đặt trong một kết cấu bể chứa tạm thời được xây dựng trên một khu đất trống trong sân bay.

Sau đó, bùn đất ô nhiễm sẽ được xử lý bằng công nghệ khử hấp thu nhiệt. Với công nghệ này, bùn đất sẽ được làm nóng ở nhiệt độ cao tới mức dioxin bị phân huỷ. Sau quá trình này, bùn đất đã qua xử lý sẽ được đưa ra khỏi kết cấu bể chứa và được kiểm tra để đảm bảo không còn ô nhiễm và sau đó được sử dụng làm vật liệu san lấp tại chỗ tại sân bay Đà Nẵng.

Dự án này là một dự án phức tạp do liên quan đến nhiều nhà thầu thực hiện bao gồm nhà thầu địa phương, trong nước và quốc tế. CDM Smith cùng với nhóm thực hiện của công ty Hatfield là nhà thầu quản lý và giám sát xây dựng, quan trắc môi trường, an toàn và sức khoẻ.

Tetra Tech và hai công ty thầu phụ Vinausen và Thảo Nguyên là nhà thầu thực hiện phần đào xúc và vận chuyển, sẽ thực hiện việc đào xúc phần đất và tràm tích ô nhiễm cũng như là xây dựng mố để xử lý đất nhiễm an toàn. Nhà thầu thiết kế phần xử lý nhiệt là Terra Therm cùng với nhà thầu phụ là Kruger.

Mục tiêu lâu dài của dự án là hỗ trợ và phát triển năng lực của Việt Nam trong xử lý dioxin và các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân huỷ ở các khu vực nhiễm bẩn có đe doạ tới sức khỏe con người và môi trường.

Mục tiêu trước mắt là thực hiện việc xử lý và hỗ trợ quan trắc xử lý đất và bùn lắng nhiễm bẩn dioxin tại sân bay Đà Nẵng, nhằm đảm bảo không còn rủi ro phơi nhiễm dioxin tới con người hay môi trường khu vực sân bay Đà Nẵng.

Nội dung chính của dự án bao gồm rà, phá bom, mìn, vật liệu nổ; thiết kế và đào xúc vận chuyển đất, bùn nhiễm dioxin về mố tập kết để xử lý; thiết kế và xử lý nhiệt khoảng 67.000 mét khối bùn, đất nhiễm dioxin với công nghệ mới nhất hiện nay; khôi phục lại cảnh quan môi trường những khu vực đã tiến hành thực hiện dự án./.

Văn Sơn (TTXVN)