Ngày 8/10, Bộ Y tế (Cục Dân số) tổ chức Lễ Tổng kết và Trao giải cuộc thi “Tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh trên nền tảng số hưởng ứng ngày Quốc tế trẻ em gái (11/10).”
Cuộc thi được tổ chức trực tuyến trên Trang thông tin điện tử Cục Dân số https://vnpa.moh.gov.vn từ ngày 20/8/2026 đến ngày 20/9/2026, nhằm góp phần tạo sự chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành động của người dân trong việc xóa bỏ định kiến giới, đồng thời nâng cao vị thế, vai trò của phụ nữ, trẻ em gái trong gia đình và xã hội. Cuộc thi đồng thời cung cấp kiến thức toàn diện về thực trạng, nguyên nhân và hệ lụy của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.
Tại buổi Lễ, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên đề nghị Cục Dân số đúc kết các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn tổ chức cuộc thi và hoạt động chuyển đổi số trong công tác truyền thông dân số. Cục Dân số cần tập trung khai thác hiệu quả kho dữ liệu bài viết tự luận phong phú gửi về cuộc thi; chọn lọc, biên tập các bài viết, mô hình, giải pháp tiêu biểu hay để xây dựng ấn phẩm, cẩm nang truyền thông phục vụ chuyển giao và nhân rộng tại các địa phương…
Đối với Sở Y tế, Chi cục Dân số các tỉnh, thành phố, Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu tiếp tục tham mưu cho Tỉnh ủy, Thành ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh/thành phố đưa chỉ tiêu về tỷ số giới tính khi sinh vào hệ thống chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội hằng năm; đồng thời rà soát, lồng ghép nội dung kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh trong quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.
Cuộc thi diễn ra trong vòng 30 ngày từ ngày 20/8/2026 đến ngày 20/9/2026 trên Trang thông tin điện tử Cục Dân số (https://vnpa.moh.gov.vn/) đã thu hút được 94.752 người tham gia dự thi. Trong đó có 86.715 bài dự thi hợp lệ, 8.037 bài thi không hợp lệ đến từ 34/34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Một số địa phương ghi nhận số lượng bài thi nổi bật như: Hưng Yên (7.702 bài), Hải Phòng (6.432 bài), Thái Nguyên (6.346 bài), Lào Cai (5.953 bài)...; đồng thời có sự tham gia tích cực, vào cuộc quyết liệt, của khối Lực lượng vũ trang nhân dân (Quân đội Nhân dân, Công an Nhân dân).
Ban Tổ chức Cuộc thi đã trao 01 giải tập thể trị giá 8.000.000 đồng/giải cho Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh Hưng Yên; 09 giải cá nhân bao gồm 01 giải nhất trị giá 7.000.000 đồng/giải; 01 giải nhì trị giá 4.000.000 đồng/giải; 03 giải ba trị giá 2.000.000 đồng/giải; 04 giải khuyến khích trị giá 1.000.000 đồng/giải; 01 Giải “Bài viết truyền cảm hứng” trị giá 4.000.000 đồng/giải; 11 giải chuyên đề (02 giải tập thể và 09 giải cá nhân), mỗi giải trị giá 1.000.000 đồng/giải.
Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh trở thành thách thức đối với sự phát triển bền vững của Việt Nam. Tỷ số giới tính khi sinh hiện vẫn ở mức cao vượt ngưỡng cân bằng tự nhiên (104-106); năm 2025 là 110 bé trai/100 bé gái. Dự báo, nếu tỷ số giới tính khi sinh vẫn giữ nguyên như hiện nay, Việt Nam sẽ dư thừa 1,5 triệu nam giới 15-49 tuổi vào năm 2039 và tăng lên 2,5 triệu vào năm 2059. Điều đó sẽ dẫn tới nguy cơ phá vỡ cấu trúc gia đình, một bộ phận nam giới sẽ phải kết hôn muộn, không có khả năng kết hôn, gia tăng tình trạng buôn bán phụ nữ, trẻ em gái, mại dâm, bạo hành giới, tội phạm xuyên quốc gia...
Để giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh và đưa tỷ số giới tính khi sinh về mức cân bằng tự nhiên, Luật Dân số năm 2025 quy định các hành vi Cấm lựa chọn giới tính thai nhi (trừ trường hợp do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định để phục vụ chẩn đoán và điều trị các bệnh liên quan đến giới tính) và các biện pháp can thiệp để giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh.
Ngày Quốc tế trẻ em gái (11/10) được Đại hội đồng Liên Hợp quốc chính thức thông qua vào năm 2011, chọn ngày 11/10 hằng năm làm ngày Quốc tế trẻ em gái (International Day of the Girl Child). Mục đích của ngày này nhằm nâng cao nhận thức, thúc đẩy bình đẳng giới, bảo vệ quyền của trẻ em gái và giải quyết các thách thức riêng mà các em đối mặt như bạo lực, tảo hôn, bất bình đẳng giới; tạo cơ hội cho trẻ em gái tiếp cận tri thức, kỹ năng và phát triển toàn diện bản thân./.