Các nhà khoa học vừa tạo được ra loại “laser sống” đầu tiên trên thế giớicó khả năng tạo ra chùm tia laser sử dụng trong tương lai để kích hoạt thuốcchữa bệnh trong cơ thể con người.
Nhóm các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Wellman về y học lượng tử thuộcTrường đại học Harvard, Mỹ, đã sử dụng một tế bào tách từ thận người và dùng kỹthuật gen làm cho nó có khả năng tạo ra ánh sáng giống như con sứa và chiếu vàonó chùm ánh sáng màu xanh da trời. Kết quả từ tế bào này phát ra chùm tia lasermàu xanh lục mà mắt người có thể nhìn thấy được.
Để tạo ra chùm tia laser cần phải có một bộ phận khuyếch đại ánh sáng vàhệ thống gương để tập trung hội tụ nguồn ánh sáng.
Các loại tia laser thông thường được tạo ra từ những năm 50 của thế kỷtrước bằng cách sử dụng các loại vật liệu tổng hợp như các chất khí, tinh thể vàchất nhuôm màu để khuyếch đại xung lượng tử (photon).
Tuy nhiên, giáo sư Seok-Hyun Yun và đồng nghiệp Malte Gather đã dùng chất protein huỳnh quang xanh (green fluorescent protein - GFP) vẫn thường dùng để tạora hiện tượng phát quang sinh học (bioluminescent) như ở sứa để làm vật liệukhuyết đại.
Nhóm nhà khoa học này dùng kỹ thuật gen giúp cho các tế bào gốc lấy từthận người có khả năng tao ra GFP. Sau đó, họ đặt một tế bào có kích thướckhoảng 15-20 micrômét (15-20 phần triệu của mét) vào giữa hai gương cách nhau 20micrômét và chiếu xung ánh sáng màu xanh da trời vào tế bào này.
Ngay lập tứcngười ta thấy một chùm tia laser màu xanh lục mặt thường nhìn thấy được phát ratừ tế bào. Mặc dù chùm tia laser này chỉ tồn tại trong vài phần tỷ giây, songrất dễ phát hiện, và nó mang những thông tin có ích về đặc tính của tế bào. Tếbào này cũng không bị hư hại do thí nghiệm.
Hai ông Yun và Gather nhận thấy hình dáng bên ngoài của tế bào có tác dụngnhư các thấu kính phản xạ ánh sáng tạo ra bức xạ laser với năng lượng ở mức thấphơn mức cần thiết để tạo ra laser truyền thống bằng các vật liệu tổng hợp đểkhuyếch đai các xung lượng tử.
Kỹ thuật trên có ý nghĩa quan trọng trong nghiên cứu khoa học cũng nhưlĩnh vực y học. Bởi người ta có thể khiến các tế bào phát ra tia laser để nghiêncứu tốt hơn đặc tính của tế bào và thành phần của chúng.
Người ta hy vọng tới thời điểm nào đó các bác sĩ có thể áp dụng kỹ thuậttrên để tạo các chùm tia laser bên trong cơ thể con người để khiến các mô tế bàoung thư phát ra tia laser từ sâu bên trong cơ thể thay vì chiếu tia laser từ bênngoài vào như hiện nay nhằm nghiên cứu chúng và tìm ra cách chữa trị hiệu quả./.
Phạm Thảo/New Delhi (Vietnam+)