Cùng với sự phát triển của thị trường vận tải, xe hợp đồng đã đáp ứng nhu cầu đi lại linh hoạt, đa dạng của người dân. Tuy nhiên, một số xe hợp đồng hoạt động chưa đúng bản chất, đón, trả khách tùy tiện, hoạt động “trá hình,” ảnh hưởng đến trật tự an toàn giao thông.
Do đó, cơ quan quản lý Nhà nước đã đưa ra các giải pháp, quy định mới nhằm siết chặt hoạt động của loại hình kinh doanh vận tải này.
Cạnh tranh không lành mạnh, mất an toàn giao thông
Tại buổi Tọa đàm “Quy định mới trong quản lý xe hợp đồng” do Báo Xây dựng tổ chức vào sáng 30/9, nhìn nhận xe hợp đồng là một loại hình vận tải đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân, doanh nghiệp, Thượng tá Nguyễn Hồng Long, Phó Trưởng phòng Hướng dẫn tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho rằng vấn đề đặt ra là hoạt động phải đúng bản chất của vận tải theo hợp đồng, bảo đảm an toàn và cạnh tranh bình đẳng.
Ông Long cũng chỉ ra thực tế cho thấy, có trường hợp sử dụng danh nghĩa xe hợp đồng nhưng bản chất lại là bán chỗ cho từng hành khách. Xe chạy theo lịch trình, tuyến cố định, đón trả khách tại văn phòng hoặc lặp đi lặp lại tại những điểm cố định do đơn vị kinh doanh vận tải thuê, hợp tác kinh doanh, như một dạng “bến xe cóc.”
“Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động vận tải, tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây mất an ninh, trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Việc tranh giành khách, vi phạm quy định về dừng, đỗ, tập trung phương tiện trên đường phố có thể làm phát sinh những nguy cơ mất an toàn giao thông,” Phó Trưởng phòng Hướng dẫn tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông, Cục Cảnh sát giao thông đánh giá.
Cùng nội dung này, ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam (VATA) cho rằng thời gian qua, các quy định pháp luật liên tục được điều chỉnh theo hướng minh bạch hóa các loại hình kinh doanh vận tải, nhưng vẫn chưa theo kịp bối cảnh công nghệ phát triển và bùng nổ như hiện nay. Đặc biệt, một trong những vấn đề nhức nhối nằm ở hoạt động và công tác quản lý xe hợp đồng.
“Hiện nay, trên mạng xã hội có nhiều hội nhóm kinh doanh hoạt động rất mạnh, từ xe trung chuyển, xe ghép đến xe tiện chuyến. Dù cơ quan quản lý Nhà nước đã ban hành nhiều quy định, nhưng tại sao người dân vẫn sử dụng xe dù? Bởi những phương tiện này phù hợp với nhu cầu người dân, trong khi chất lượng dịch vụ cũng đáp ứng nhu cầu đặt xe trên mạng,” ông Hùng đặt vấn đề.
Từ thực tế được nêu ra, Phó Chủ tịch VATA cho rằng cần xây dựng khuôn khổ pháp lý phù hợp để quản lý các loại hình này; có thể nghiên cứu, đưa ra những quy định phù hợp đối với các loại xe như limousine 9 chỗ, xe trên 9 chỗ... để tạo môi trường bình đẳng giữa các chủ thể kinh doanh, đồng thời giúp Nhà nước bảo đảm nguồn thu ngân sách.
Bổ sung thêm, ông Đỗ Quốc Phong, Phó Trưởng phòng Quản lý vận tải (Cục Đường bộ Việt Nam) cho biết mục tiêu của các quy định mới không phải hạn chế xe hợp đồng, mà tạo hành lang pháp lý rõ ràng để loại hình này phát triển đúng bản chất, đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng đa dạng của người dân.
“Nghị định số 218/2026/NĐ-CP ngày 19/6/2026 của Chính phủ được xây dựng theo hướng quản lý chặt chẽ những nội dung cần thiết, tăng cường quản lý bằng dữ liệu và công nghệ, đồng thời đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân nhằm bảo đảm hoạt động vận tải đường bộ phát triển an toàn, minh bạch và đúng quy định pháp luật,” ông Phong khẳng định.
Sẽ quản lý xe hợp đồng bằng dữ liệu trước chuyến đi
Nhằm tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tăng cường quản lý hoạt động vận tải hành khách theo hợp đồng, Thượng tá Nguyễn Hồng Long, Phó Trưởng phòng Hướng dẫn tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông, Cục Cảnh sát giao thông cho biết lực lượng cảnh sát giao thông không chỉ kiểm tra phương tiện trên đường, lái xe mà còn phối hợp với sở xây dựng địa phương đối chiếu dữ liệu, kiểm tra điều kiện kinh doanh, bộ phận quản lý an toàn, việc phân công lái xe và theo dõi hành trình tại doanh nghiệp.
Đánh giá việc ứng dụng dữ liệu, công nghệ số vào quản lý hoạt động vận tải, theo Thượng tá Nguyễn Hồng Long, Nghị định 218/2026 quy định, từ ngày 1/1/2028, đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng phải kết nối, chia sẻ dữ liệu về nội dung hợp đồng cho Cục Cảnh sát giao thông trước khi thực hiện chuyến đi. Đây là nguồn dữ liệu để đối chiếu với hoạt động thực tế của chuyến xe, phục vụ công tác tuần tra, kiểm soát và được chia sẻ cho các cơ quan quản lý liên quan theo chức năng.
“Mốc ngày 1/1/2028 là khoảng thời gian cần thiết để xây dựng hướng dẫn kỹ thuật, kiểm tra khả năng kết nối, tổ chức tập huấn và xử lý những vướng mắc của doanh nghiệp. Đây cũng là khoảng thời gian để doanh nghiệp có lộ trình chuẩn bị, nhất là những đơn vị có ít phương tiện hoặc đang sử dụng các phần mềm quản lý khác nhau," Thượng tá Nguyễn Hồng Long nói, đồng thời nhấn mạnh lộ trình này cũng phù hợp với khả năng đáp ứng của hệ thống và chi phí, tuân thủ yêu cầu của Chính phủ về chuyển đổi số theo Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược.”
Ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch VATA cũng khẳng định việc gửi dữ liệu hợp đồng trước chuyến đi sẽ giúp nâng cao khả năng giám sát, kiểm tra và đối chiếu thông tin; qua đó kịp thời phát hiện những trường hợp có dấu hiệu hoạt động không đúng loại hình vận tải hợp đồng, đặc biệt là tình trạng lợi dụng xe hợp đồng để “đội lốt” hoạt động như xe tuyến cố định.
“Khi dữ liệu được liên thông và công nghệ được khai thác đúng cách, việc quản lý hoạt động vận tải sẽ sát thực tế hơn, đồng thời nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong tổ chức, giám sát hoạt động vận tải,” ông Hùng quả quyết./.
Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược, giữ vai trò quyết định trong nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Nghị quyết yêu cầu hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường hợp tác quốc tế, xây dựng hạ tầng số đồng bộ, hiện đại và bảo đảm an toàn, an ninh dữ liệu. Mục tiêu là hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, góp phần đưa Việt Nam phát triển nhanh, bền vững và tự chủ trong kỷ nguyên số.