Hoạt động livestream bán hàng trên các nền tảng thương mại điện tử đang bước vào giai đoạn được kiểm soát chặt chẽ hơn khi nền tảng, doanh nghiệp và người sáng tạo nội dung cùng tăng cường kiểm tra nguồn gốc và thông tin hàng hóa trước khi đưa sản phẩm lên sóng.
Việc siết quy trình không chỉ hướng tới xây dựng môi trường livestream minh bạch, bảo vệ người tiêu dùng và những chủ thể kinh doanh chân chính mà còn hạn chế hàng gian, hàng giả trên môi trường số.
Kiểm soát chặt từ sản phẩm đến phiên livestream
Nếu trước đây một phiên livestream bán hàng có thể bắt đầu khá đơn giản với việc người bán cung cấp sản phẩm và thông tin cho người sáng tạo nội dung, thì hiện nay, quy trình đã có thêm nhiều kiểm tra. Hàng hóa, thông tin doanh nghiệp, nội dung quảng bá và cả người tham gia bán hàng đều được yêu cầu xác thực rõ ràng hơn.
Anh Võ Trường Duy, một nhà sáng tạo nội dung và tiếp thị liên kết tại Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết trước mỗi phiên livestream, chúng tôi phải làm việc với nhà bán hàng để kiểm tra thông tin sản phẩm, đảm bảo thông tin về đơn vị phân phối, giấy công bố, tem phụ, thành phần sản phẩm phải thống nhất với nhau trước khi đồng ý bán sản phẩm.
“Trước mỗi phiên livestream, doanh nghiệp phải gửi sản phẩm để chúng tôi kiểm tra kỹ các thông tin trên sản phẩm và công bố của nhà sản xuất phải trùng khớp với nhau. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng hạn chế đưa ra những cam kết kiểu như hiệu quả 100%, bởi chỉ một thông tin không chính xác trong quá trình livestream cũng có thể dẫn tới rủi ro cho cả người bán và người giới thiệu sản phẩm,” anh Võ Trường Duy cho biết.
Từ góc độ doanh nghiệp, anh Nguyễn Hữu Thọ, đại diện thương mại điện tử Công ty Be’ Balance Việt Nam cho biết, quy trình kiểm soát cũng được triển khai toàn diện và sâu sắc hơn trong toàn chuỗi hàng hóa, từ khâu sản xuất, kiểm định, đóng gói đến khi đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử.
Đối với các phiên livestream, các sản phẩm cũng được rà soát kỹ hơn về thông tin trước khi đưa cho nhà sáng tạo nội dung số bán trên nền tảng.
“Yêu cầu đối soát thông tin từ phía nhà sáng tạo nội dung cũng chặt chẽ hơn trước, doanh nghiệp hiểu điều đó và đặt tính minh bạch sản phẩm lên đầu để đảm bảo hiệu quả cho quá trình bán hàng trên nền tảng,” anh Nguyễn Hữu Thọ chia sẻ.
Sự thay đổi này được ghi nhận rõ ràng từ sau khi Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ tháng 7/2026. Từ phía các đơn vị vận hành nền tảng, việc kiểm soát bán hàng đã được thực hiện từ trước đó, nhưng càng được siết chặt hơn thời gian gần đây.
Ông Nguyễn Lâm Thanh, đại diện TikTok tại Việt Nam, cho biết nền tảng đã triển khai các biện pháp kiểm tra người bán, hàng hóa và thông tin sản phẩm. Việc kiểm soát không chỉ dừng ở thời điểm sản phẩm được đăng bán. Nền tảng còn sử dụng cơ chế kiểm tra để phát hiện những trường hợp hàng hóa thực tế không đúng với mô tả của người bán.
“Chúng tôi cũng đang triển khai việc xác thực người bán và nhà sáng tạo nội dung theo các yêu cầu mới từ Luật Thương mại điện tử. Với quy mô hàng triệu người bán, quá trình này cần được thực hiện theo lộ trình, nhưng các biện pháp kỹ thuật đã được triển khai,” ông Nguyễn Lâm Thanh thông tin.
Cũng theo đại diện TikTok Việt Nam, người tiêu dùng có thể phản ánh vi phạm trực tiếp trên nền tảng; sau đó, sản phẩm hoặc người bán có thể được kiểm tra và áp dụng chế tài nếu vi phạm chính sách hoặc pháp luật.
Đây là thay đổi đáng chú ý đối với hoạt động livestream, khi trách nhiệm không đẩy hết về phía người mua trong việc tự nhận biết hàng thật, hàng giả, mà được phân bổ nhiều hơn cho nền tảng, nhà bán hàng và người sáng tạo nội dung.
Siết trách nhiệm, hạn chế hàng giả lên sàn
Cùng với việc kiểm soát người bán và hàng hóa, nội dung livestream cũng đang được yêu cầu giám sát chặt chẽ hơn. Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng khi hoạt động livestream ngày càng gắn với tiếp thị liên kết, trong đó người sáng tạo nội dung trực tiếp giới thiệu, đánh giá và thúc đẩy quyết định mua hàng của người xem.
Ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và Công nghệ số, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), cho biết các nền tảng đang tích cực chuẩn bị điều kiện để đáp ứng những yêu cầu mới, trong đó có kiểm soát hàng hóa, định danh, xác thực điện tử, lưu trữ dữ liệu và quy trình giải quyết khiếu nại.
Theo ông Tuấn, vấn đề quan trọng trong thời gian tới là nâng cao ý thức tuân thủ của nền tảng, nhà bán hàng và người tiêu dùng. Việc kiểm soát chỉ hiệu quả khi các bên hiểu rõ quyền và trách nhiệm của mình trong môi trường trực tuyến.
“Khâu thực thi rất là quan trọng. Chúng tôi vừa tuyên truyền, vừa đẩy mạnh cái công tác thực thi để đảm bảo rằng là các nền tảng phải tuân thủ đúng những nghĩa vụ mới được quy định trong luật, nếu phát hiện những cái sai phạm từ các nền tảng hay là từ nhà bán hàng sẽ có chế tài xử lý hiệu quả, nếu vi phạm nghiêm trọng sẽ chuyển cơ quan chức năng xử lý,” ông Nguyễn Hữu Tuấn cho biết.
Đồng quan điểm, Tiến sỹ Bùi Văn Quyền, Viện trưởng Viện Chống gian lận thương mại và hàng giả cho biết, đã qua thời nhà sáng tạo nội dung có thể bán bất cứ thứ gì, bởi yêu cầu kiểm tra, đối soát thông tin sản phẩm hai chiều từ người bán, người sản xuất, đang trở thành quy trình bắt buộc trước mỗi phiên lên sóng.
Điều này không chỉ góp phần thu hẹp khoảng cách giữa quảng cáo và sản phẩm thực tế, mà còn góp phần giảm thiểu tình trạng hàng hóa không đảm bảo nguồn gốc xuất xứ, hàng giả, hàng nhái khi đến tay người tiêu dùng.
Cuối năm tình trạng hàng giả, hàng nhái trên môi trường số càng nhức nhối, đó cũng là lẽ thường khi nhu cầu mua sắm tăng cao. Vì vậy việc chủ động kiểm soát, tra soát thông tin, nâng cao trách nhiệm của mỗi chủ thể trong môi trường số sẽ giúp kiểm soát hàng gian, hàng giả,” Tiến sỹ Bùi Văn Quyền chia sẻ.
Ông Bùi Nguyên Hùng, nguyên Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, Chủ tịch Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền tác giả Việt Nam, cũng khuyến cáo đội ngũ sáng tạo nội dung số cần tìm hiểu và chủ động tuân thủ các quy định liên quan đến hoạt động bán hàng trên thương mại điện tử, để bảo vệ chính mình, cũng đồng thời góp phần minh bạch hoạt động bán hàng trên môi trường số.
Theo Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, sự bùng nổ của hoạt động livestream bán hàng trên các nền tảng số là xu hướng ngày càng rõ nét. Tuy nhiên, với những quy định chặt chẽ từ Luật Thương mại điện tử và yêu cầu thực tiễn, đòi hỏi các nhà bán hàng, người sáng tạo nội dung số, doanh nghiệp và cả nền tảng cần phải chủ động tham gia vào quá trình sàng lọc trước và trong khi sản phẩm được đưa đến người tiêu dùng.
Tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử những năm qua tại Việt Nam duy trì khoảng 20-25%/năm; riêng 6 tháng đầu năm 2026 ước khoảng 20-22% và sẽ còn sôi động trong tương lai.
Việc siết kiểm soát hàng hóa nếu được thực hiện đồng sẽ là một trong những yếu tố quyết định để hạn chế hàng gian, hàng giả và củng cố niềm tin của người tiêu dùng đối với kênh bán hàng này./.
Lập 20 gian hàng để tạo đơn “ảo” bán thực phẩm giả, 3 bị cáo lĩnh 46 năm tù
Từ tháng 11/2023 đến tháng 11/2024, các đối tượng đã thu lợi bất chính thông qua việc buôn bán hàng giả là thực phẩm trên các gian hàng thương mại điện tử với số tiền hơn 2,4 tỷ đồng.
