Chuyển đổi số tại Hà Nội đang chuyển từ mở rộng các nền tảng công nghệ sang nâng cao hiệu quả quản trị, điều hành và chất lượng phục vụ. Trên cả ba trụ cột chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, Thành phố từng bước hình thành phương thức vận hành dựa trên dữ liệu, lấy nhu cầu và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo.
Từ iHanoi đến chính quyền số phục vụ người dân
Một trong những dấu ấn nổi bật là ứng dụng Công dân Thủ đô số iHanoi, chính thức ra mắt tháng 6/2024. Tính đến nay, iHanoi có trên 6,6 triệu tài khoản định danh, trung bình khoảng 180.000 lượt truy cập mỗi ngày. Hệ thống đã tiếp nhận, xử lý 263.395 phản ánh, kiến nghị, trong đó có 27.689 phản ánh về thủ tục hành chính và 235.706 phản ánh hiện trường. Bình quân mỗi tháng, ứng dụng tiếp nhận khoảng 25.000 phản ánh, kiến nghị.
Thông qua iHanoi, người dân có thể gửi phản ánh kèm hình ảnh, vị trí và nội dung mô tả, đồng thời theo dõi quá trình xử lý trên môi trường số. Thay vì phải tự tìm kiếm cơ quan chức năng hoặc trực tiếp đến nhiều đầu mối, người dân có thêm một kênh tiếp cận tập trung, thuận tiện và minh bạch hơn.
Giá trị của nền tảng không chỉ nằm ở khả năng tiếp nhận thông tin mà còn ở việc thúc đẩy bộ máy chính quyền vào cuộc giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Mỗi phản ánh của người dân trở thành một đầu việc cụ thể, đòi hỏi cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận, xử lý và phản hồi.
Cùng với chức năng phản ánh, kiến nghị, iHanoi tiếp tục mở rộng hệ sinh thái tiện ích thông qua các miniapp như Hanoigo phục vụ du lịch trải nghiệm, HanoiSmart Police hỗ trợ tương tác giữa người dân với lực lượng công an, ứng dụng tư vấn phòng cháy, chữa cháy trong quản lý và sử dụng điện, trường học số, HanoiCheck và các tiện ích liên quan đến bảo hiểm xã hội.
Tại lễ kỷ niệm Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026, ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội nhấn mạnh chuyển đổi số không phải để có thêm ứng dụng, mà nhằm giải quyết tốt hơn những vấn đề thực tế của người dân.
Từ 73 ứng dụng, điểm tiếp cận riêng lẻ, Hà Nội định hướng tích hợp các dịch vụ, tiện ích trên iHanoi theo mô hình siêu ứng dụng (Super App). Mục tiêu không chỉ là tập hợp nhiều tính năng trên cùng một nền tảng, mà còn giảm số đầu mối người dân phải tìm kiếm, đơn giản hóa thao tác và nâng cao trải nghiệm sử dụng dịch vụ số.
Song song với iHanoi, Hà Nội tiếp tục nâng cấp hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và chuẩn hóa các cơ sở dữ liệu chuyên ngành trong những lĩnh vực như đất đai, quy hoạch, y tế, giáo dục.
Đây là nền tảng quan trọng để các cơ quan nhà nước từng bước khai thác dữ liệu phục vụ xử lý công việc, hạn chế tình trạng thông tin phân tán và nâng cao chất lượng chỉ đạo, điều hành.
Đáng chú ý, thành phố đang triển khai "bộ não số" của Thủ đô là Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (Hanoi IOC), hướng tới tích hợp dữ liệu và hỗ trợ quản lý trên môi trường điện tử. Hệ thống được triển khai thử nghiệm phục vụ bốn trục của hệ thống chính trị thành phố, gồm Thành ủy, HĐND, UBND và Mặt trận Tổ quốc thành phố.
Đến cuối tháng 9/2026, hệ thống IOC Thành ủy đã cấu hình 84 chỉ số, cấp 28.000 tài khoản tại 134 cơ quan, đơn vị và tổ chức tập huấn cho 126 xã, phường. Các chức năng về bảng điều khiển, chỉ tiêu, bản đồ thông tin địa lý (GIS), cảnh báo, kết nối dữ liệu, quản lý tài khoản và phân quyền đang từng bước được triển khai, kiểm chứng qua thực tế vận hành.
Động lực phát triển kinh tế số, xã hội số
Cùng với chính quyền số, Hà Nội đang thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội, từng bước đưa công nghệ trở thành động lực nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và chất lượng cuộc sống.
Một điểm sáng là Hà Nội tiếp tục dẫn đầu cả nước về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII), phản ánh những lợi thế về nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ và môi trường đổi mới sáng tạo.
Thành phố triển khai các chương trình tư vấn chuyên sâu, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây và tự động hóa nhằm tối ưu chi phí vận hành. Các viện nghiên cứu, trường đại học và khu công nghệ cao phát huy vai trò trong nghiên cứu, phát triển và ươm tạo công nghệ.
Hà Nội cũng chú trọng xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, trong đó Nhà nước kiến tạo môi trường phát triển, doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm ứng dụng và thương mại hóa công nghệ, còn viện nghiên cứu, trường đại học và đội ngũ nhà khoa học cung cấp nguồn tri thức.
Tại Triển lãm Robot, Trí tuệ nhân tạo (AI) và STEM năm 2026 diễn ra ngày 8/10, bà Nguyễn Tố Quyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, nhấn mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực nâng cao năng suất, sức cạnh tranh và chất lượng cuộc sống của người dân Thủ đô.
Theo bà Quyên, điều quan trọng là tạo điều kiện để các kết quả nghiên cứu, ý tưởng có giá trị sớm được hoàn thiện thành sản phẩm, giải quyết những bài toán cụ thể của thành phố. Đây cũng là mục tiêu mà các hoạt động kết nối, giới thiệu công nghệ hướng tới.
Trong quá trình đó, Hà Nội từng bước mở rộng không gian thử nghiệm công nghệ mới thông qua cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Thành phố đã cho phép thí điểm sandbox đối với hai dự án xe tự hành và đất hiếm, tạo điều kiện thử nghiệm, đánh giá các mô hình và công nghệ trước khi xem xét khả năng thương mại hóa rộng rãi.
Bên cạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số còn mở ra hướng phát triển mới cho các làng nghề truyền thống. Sản phẩm đặc trưng của Thủ đô từng bước được đưa lên sàn thương mại điện tử, đồng thời áp dụng các tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc. Việc mở rộng kênh phân phối và minh bạch thông tin sản phẩm giúp các cơ sở sản xuất tiếp cận thị trường thuận lợi hơn, tạo cơ hội nâng cao giá trị hàng hóa truyền thống.
Ở trụ cột xã hội số, các tiện ích công nghệ ngày càng hiện diện trong đời sống thường nhật. Tài khoản thanh toán điện tử, ví điện tử và định danh số VNeID tạo điều kiện để người dân tiếp cận các dịch vụ số. Những mô hình như "tuyến phố không tiền mặt" và chợ truyền thống 4.0 được triển khai từ nội đô đến ngoại thành, góp phần thay đổi phương thức giao dịch và thanh toán.
Trong các lĩnh vực an sinh, bệnh án điện tử, khám chữa bệnh từ xa và hệ thống giáo dục số, lớp học thông minh mở ra khả năng nâng cao chất lượng phục vụ, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn.
Chuyển đổi số vì vậy không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan quản lý hay doanh nghiệp công nghệ, mà cần trở thành một phần trong hoạt động học tập, chăm sóc sức khỏe, sản xuất và tiêu dùng của cộng đồng.
Để các kết quả này phát huy hiệu quả bền vững, Hà Nội đang tập trung triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, hoàn thiện hạ tầng số, nâng cao năng lực kết nối và khai thác dữ liệu đi đôi với bảo đảm an toàn thông tin mạng, phòng, chống tấn công mã độc và bảo vệ dữ liệu cá nhân theo mô hình bốn lớp.
Thành phố đồng thời chú trọng phát triển nguồn nhân lực số, đẩy mạnh các chiến dịch tập huấn kỹ năng số cộng đồng, phổ biến kiến thức về thương mại điện tử và an toàn thông tin đến các tổ chuyển đổi số cộng đồng tại khu dân cư. Khu vực ngoại thành và các làng nghề truyền thống được quan tâm nhằm thu hẹp khoảng cách số, tạo điều kiện để nhiều nhóm người dân cùng tham gia và hưởng lợi từ quá trình chuyển đổi.
Ngày 14/7/2026, Uỷ ban Nhân dân thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch số 277/KH-UBND về triển khai đợt cao điểm 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số. Kế hoạch đặt ra yêu cầu tháo gỡ những điểm nghẽn về dữ liệu, dịch vụ công và hạ tầng số; đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, nâng cao hiệu quả chính quyền số và kinh tế số.
Ý nghĩa của đợt cao điểm không chỉ nằm ở số lượng phần mềm được triển khai hay hồ sơ được số hóa, mà còn ở khả năng chuyển hóa công nghệ thành hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ. Thước đo quan trọng là các thủ tục có được giải quyết thuận tiện hơn, thông tin có dễ tiếp cận hơn và những vướng mắc của người dân, doanh nghiệp có được xử lý nhanh chóng, minh bạch hơn hay không.
Đây cũng là yêu cầu xuyên suốt trong định hướng chuyển đổi số của Hà Nội: lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả, lấy dữ liệu số làm tài nguyên cốt lõi phục vụ ra quyết định và coi an toàn, an ninh mạng là điều kiện tiên quyết.
Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hà Nội đang từng bước kết hợp các nguồn lực về thể chế, công nghệ, dữ liệu và con người để tạo động lực phát triển mới. Chuyển đổi số không còn là một nhiệm vụ kỹ thuật riêng lẻ, mà gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, điều hành và phục vụ xã hội.
Từ iHanoi, Hanoi IOC đến các hoạt động thúc đẩy kinh tế số, xã hội số, những dấu ấn chuyển đổi số của Thủ đô đang được thể hiện qua cả nền tảng công nghệ lẫn những thay đổi trong cách giải quyết công việc hằng ngày. Quá trình này vẫn cần tiếp tục hoàn thiện, nhưng hướng đi ngày càng rõ ràng: công nghệ phải phục vụ con người, dữ liệu phải tạo ra giá trị và đổi mới sáng tạo phải gắn với nhu cầu thực tiễn./.