Hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia 10/10, ngày 9/10, phường Phượng Sơn, tỉnh Bắc Ninh ra mắt “App Bản đồ thông tin ngập nước,” giúp người dân tra cứu tình hình ngập tại từng địa điểm, theo dõi thời điểm ghi nhận dữ liệu và xem lại diễn biến trong các đợt mưa trước đó.
Ứng dụng góp phần đưa công nghệ số vào giải quyết những vấn đề thiết thực của đời sống, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận thông tin phục vụ công tác phòng, chống thiên tai tại địa phương.
Công khai thông tin ngập nước trên bản đồ số
Mỗi khi xảy ra mưa lớn, tình trạng ngập nước có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại, sinh hoạt và hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân. Tuy nhiên, để biết một tuyến đường hoặc khu vực cụ thể có bị ngập hay không, người dân thường phải gọi điện hỏi người quen hoặc tìm kiếm thông tin từ nhiều nguồn trên mạng xã hội. Thông tin phân tán, thiếu dữ liệu về thời điểm ghi nhận có thể gây khó khăn cho việc đánh giá tình hình thực tế.
Xuất phát từ nhu cầu đó, phường Phượng Sơn nghiên cứu xây dựng “App Bản đồ thông tin ngập nước,” tập hợp các thông tin đã được ghi nhận và công khai trên nền tảng bản đồ số. Đây là ứng dụng đầu tiên tại thành phố Bắc Ninh giúp người dân chủ động tra cứu tình hình ngập nước theo từng địa điểm, qua đó có thêm cơ sở tham khảo khi lựa chọn lộ trình di chuyển và chủ động ứng phó với những diễn biến bất lợi do mưa lớn gây ra.
Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Phượng Sơn Đặng Huy Hà cho biết ứng dụng được xây dựng nhằm khắc phục tình trạng thông tin về ngập nước còn rời rạc, giúp người dân tiếp cận dữ liệu thuận tiện hơn thay vì phải tìm kiếm từ nhiều nguồn khác nhau.
Việc đưa thông tin lên bản đồ số cũng tạo điều kiện gắn dữ liệu với địa điểm và thời gian cụ thể, phục vụ nhu cầu tra cứu của người dân cũng như công tác theo dõi, tổng hợp của chính quyền cơ sở.
Một trong những điểm đáng chú ý của ứng dụng là cách thức truy cập đơn giản. Thông qua đường link https://ngap-nuoc-phuong-son-prod.danghuyha.chatgpt.site, người dùng có thể mở trực tiếp giao diện bản đồ mà không cần đăng nhập tài khoản hoặc cài đặt phần mềm.
Người dân có thể tìm kiếm tên địa điểm, lựa chọn các điểm được theo dõi để xem thông tin chi tiết về vị trí, thời gian quan sát, mức độ ngập hoặc tình trạng lưu thông nếu dữ liệu tương ứng đã được công khai.
Bên cạnh thông tin tại từng địa điểm, ứng dụng còn cho phép tra cứu lịch sử những đợt mưa, ngập đã kết thúc, xem lại các khu vực từng được theo dõi và diễn biến qua những lần ghi nhận.
Việc lưu trữ dữ liệu theo thời gian không chỉ đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của người dân mà còn tạo nguồn tư liệu để địa phương tổng hợp, đánh giá tình hình ngập nước, phục vụ việc xây dựng phương án phòng ngừa và ứng phó thiên tai.
Tại buổi giới thiệu, các đại biểu được hướng dẫn quét mã QR để truy cập bản đồ trên điện thoại và trực tiếp trải nghiệm những chức năng tra cứu. Thiết kế theo hướng dễ tiếp cận, giảm thao tác sử dụng là một trong những yếu tố giúp ứng dụng có thể đến gần hơn với người dân, trong đó có những người chưa quen sử dụng các nền tảng số phức tạp.
Tuy nhiên, bản đồ hiện cung cấp thông tin dựa trên các lần quan sát, ghi nhận và cập nhật, không phải hệ thống dự báo ngập tự động. Vì vậy, người dân cần chú ý thời điểm dữ liệu được ghi nhận khi tra cứu.
Việc một địa điểm chưa có thông tin cập nhật không đồng nghĩa với việc nơi đó không bị ngập; tương tự, dữ liệu ghi nhận nước đã rút cũng không mặc nhiên bảo đảm tuyến đường đã an toàn để lưu thông.
Chuyển đổi số gắn với nhu cầu thực tiễn của người dân
Việc ra mắt bản đồ thông tin ngập nước tại phường Phượng Sơn cho thấy hướng tiếp cận chuyển đổi số từ những vấn đề cụ thể ở cơ sở. Thay vì chỉ tập trung vào việc đưa các hoạt động lên môi trường số, ứng dụng hướng tới giải quyết một nhu cầu thiết thực: giúp người dân tiếp cận thông tin về địa bàn nhanh chóng, thuận tiện và có cơ sở kiểm chứng về thời gian ghi nhận.
Trong quá trình chuyển đổi số, dữ liệu có vai trò quan trọng đối với cả hoạt động quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ cho người dân. Khi thông tin được tập hợp, chuẩn hóa theo địa điểm và lưu trữ theo thời gian, chính quyền có thêm cơ sở để theo dõi diễn biến thực tế, nhận diện những khu vực thường xuyên được ghi nhận ngập và phục vụ công tác tổng hợp, đánh giá.
Đối với người dân, bản đồ số tạo thêm một kênh tiếp cận thông tin tập trung, hạn chế sự phụ thuộc vào những nguồn tin truyền miệng hoặc các bài đăng riêng lẻ trên mạng xã hội.
Đáng chú ý, ứng dụng được triển khai ở cấp phường, nơi chính quyền có điều kiện tiếp cận sát với tình hình địa bàn và nhu cầu của cộng đồng dân cư. Cách làm này cho thấy chuyển đổi số không nhất thiết phải bắt đầu từ những hệ thống công nghệ quy mô lớn, mà có thể được thúc đẩy từ các công cụ thiết thực, dễ sử dụng, gắn với những vấn đề người dân thường xuyên gặp phải.
Từ thực tiễn tại Phượng Sơn, việc ứng dụng công nghệ số trong phòng, chống thiên tai còn đặt ra yêu cầu kết nối giữa dữ liệu, quy trình quản lý và trách nhiệm cung cấp thông tin. Một nền tảng bản đồ chỉ phát huy tác dụng khi thông tin được cập nhật thường xuyên, phản ánh trung thực tình hình tại thời điểm ghi nhận và giúp người sử dụng hiểu đúng giới hạn của dữ liệu.
Đây cũng là vấn đề cần được chú trọng trong quá trình chuyển đổi số tại cơ sở: công nghệ phải đi cùng với tổ chức thực hiện, năng lực của đội ngũ vận hành và khả năng tiếp cận của người dân. Việc phổ biến cách sử dụng ứng dụng, hướng dẫn tra cứu và tiếp nhận phản hồi sẽ góp phần nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu, tránh tình trạng nền tảng được đưa vào sử dụng nhưng chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế.
Bảo đảm dữ liệu chính xác, nâng cao hiệu quả vận hành
Đánh giá về ứng dụng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Phượng Sơn Đặng Huy Hà cho rằng việc ra mắt bản đồ thông tin ngập nước là bước đi thiết thực trong việc chuyển những thông tin còn phân tán thành dữ liệu gắn với địa điểm và thời gian cụ thể, thuận tiện cho người dân tra cứu. Tuy nhiên, ra mắt ứng dụng mới là kết quả bước đầu; hiệu quả thực chất phụ thuộc vào chất lượng vận hành, độ chính xác, tính kịp thời của thông tin và mức độ tin tưởng, sử dụng của người dân.
Theo ông Đặng Huy Hà, thông tin về ngập nước liên quan trực tiếp đến đời sống và việc đi lại nên yêu cầu trước hết là chính xác, trung thực và kịp thời. Không có thông tin cập nhật không có nghĩa là không có ngập; nước đã rút cũng không mặc nhiên đồng nghĩa với đường đã an toàn. Các cơ quan, đơn vị cần nhận thức đầy đủ trách nhiệm trong quá trình cung cấp, kiểm tra và công khai dữ liệu.
Để ứng dụng phát huy hiệu quả, ông Đặng Huy Hà đề nghị Ủy ban Nhân dân phường và các cơ quan chuyên môn tiếp tục hoàn thiện quy trình vận hành, phân công rõ trách nhiệm cập nhật, kiểm tra, công khai dữ liệu và tiếp nhận phản hồi nhằm cải tiến ứng dụng.
Các tổ công nghệ số cộng đồng, cán bộ tổ dân phố cần tăng cường hướng dẫn trực tiếp để người dân biết cách truy cập, tra cứu và sử dụng thông tin phù hợp với nhu cầu; đồng thời phối hợp cung cấp dữ liệu trung thực, có trách nhiệm.
Trong thời gian tới, việc tiếp tục hoàn thiện giao diện, nâng cao chất lượng dữ liệu và duy trì cập nhật thường xuyên sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định tính hữu ích của bản đồ. Cùng với đó, cần giúp người dân hiểu rõ thông tin trên ứng dụng phản ánh tình hình tại thời điểm ghi nhận, không thay thế các cảnh báo chính thức hoặc những biện pháp bảo đảm an toàn khi có mưa lớn, ngập lụt.
Việc phường Phượng Sơn đưa bản đồ thông tin ngập nước vào sử dụng là một ví dụ về ứng dụng công nghệ số để giải quyết vấn đề cụ thể từ cơ sở. Khi dữ liệu được quản lý, cập nhật và công khai có trách nhiệm, bản đồ số không chỉ hỗ trợ người dân chủ động tìm hiểu tình hình địa bàn mà còn góp phần nâng cao năng lực quản lý, tăng cường khả năng tiếp cận thông tin và phục vụ công tác phòng, chống thiên tai. Qua đó, chuyển đổi số từng bước gắn chặt hơn với nhu cầu thực tiễn, hướng tới nâng cao chất lượng phục vụ người dân tại địa phương./.
Bắc Ninh thúc đẩy chuyển đổi số, hướng tới nền nông nghiệp thông minh
Theo lộ trình đến năm 2030, tỉnh phấn đấu xây dựng ít nhất 20 mô hình nông nghiệp công nghệ cao, 15 mô hình tưới thông minh và 5 mô hình ứng dụng AI, IoT trong giám sát sản xuất trồng trọt.