Chiến dịch “60 ngày ra quân đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người dân kỹ năng số, sử dụng các dịch vụ số” được thành phố Cần Thơ triển khai đồng loạt tại 100% xã, phường, nhằm đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân.
Với phương châm lấy người dân làm trung tâm, chuyển từ tuyên truyền sang hướng dẫn trực tiếp, chiến dịch góp phần cụ thể hóa các mục tiêu của Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Đưa chuyển đổi số đến tận cơ sở
Trong tiến trình thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ phát triển hạ tầng công nghệ hay xây dựng các nền tảng số, mà còn đòi hỏi sự tham gia chủ động của người dân. Việc phổ cập kỹ năng số, tạo điều kiện để mọi người tiếp cận và sử dụng các dịch vụ trực tuyến vì thế trở thành một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm hình thành công dân số, thúc đẩy xã hội số và kinh tế số.
Tại Cần Thơ, chiến dịch “60 ngày ra quân đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người dân kỹ năng số, sử dụng các dịch vụ số” được triển khai đồng loạt trên địa bàn 100% xã, phường. Đợt cao điểm diễn ra từ ngày 10-20/10, sau đó tiếp tục duy trì các hoạt động đến ngày 8/12.
Chiến dịch hướng đến mục tiêu đưa chuyển đổi số đến tận cơ sở, giúp người dân hiểu, tự tin và chủ động sử dụng các sản phẩm, dịch vụ số thiết yếu. Qua đó, thành phố thúc đẩy phát triển công dân số, xã hội số và kinh tế số, từng bước thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận công nghệ giữa các nhóm dân cư.
Lực lượng nòng cốt của chiến dịch gồm Tổ Công nghệ số cộng đồng, Đoàn Thanh niên, Công an cấp xã, cán bộ cơ sở cùng các doanh nghiệp công nghệ, viễn thông.
Hoạt động hỗ trợ được ưu tiên cho người cao tuổi, người khuyết tật, hộ có hoàn cảnh khó khăn, người dân ở khu vực nông thôn, vùng xa trung tâm và những người còn hạn chế về điều kiện tiếp cận công nghệ.
Để chuẩn bị cho chiến dịch, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố đã tổ chức 10 lớp tập huấn cho thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng tại các xã, phường.
Nội dung tập huấn tập trung vào phương thức tổ chức thực hiện, kỹ năng hướng dẫn người dân và việc sử dụng các dịch vụ số thiết yếu, bảo đảm lực lượng tại cơ sở có thể trực tiếp hỗ trợ người dân trong quá trình triển khai.
Hiện Cần Thơ có 1.227 Tổ Công nghệ số cộng đồng tại 103 xã, phường. Đây là lực lượng quan trọng giúp đưa các chủ trương, chính sách về chuyển đổi số vào đời sống, đồng thời hỗ trợ chính quyền địa phương nắm bắt những khó khăn, vướng mắc của người dân khi tiếp cận các nền tảng và dịch vụ số.
Chuyển từ tuyên truyền sang “cầm tay chỉ việc”
Điểm nhấn của chiến dịch là thay đổi cách tiếp cận, chuyển từ tuyên truyền phổ biến thông tin sang hướng dẫn trực tiếp để người dân tự thực hiện các thao tác trên thiết bị của mình.
Thay vì chỉ thông tin qua hệ thống truyền thanh, phát tờ rơi hay tổ chức các cuộc họp, lực lượng hỗ trợ sẽ hướng dẫn theo phương thức “1 kèm 1,” làm mẫu từng bước và đồng hành cho đến khi người dân có thể tự sử dụng dịch vụ.
Theo ông Dương Thành Đạt, Phó Trưởng phòng Chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ, nguyên tắc quan trọng trong quá trình hỗ trợ là “Đừng làm thay, hãy hướng dẫn.”
Thành viên tham gia chiến dịch không cầm điện thoại của người dân để thao tác hộ, mà cần để người dân tự cầm máy, tự đăng nhập và thực hiện từng bước. Cách làm này giúp người dân hình thành kỹ năng thực tế, chủ động hơn khi sử dụng dịch vụ số sau khi kết thúc hoạt động hỗ trợ.
Hiệu quả chiến dịch cũng được đánh giá dựa trên kết quả sử dụng thực tế, thay vì chỉ tính số buổi tuyên truyền hoặc số lượt người tham dự. Theo đó, việc người dân hoàn thành giao dịch thành công, có minh chứng và thực hiện được ít nhất một thao tác số thiết thực là cơ sở quan trọng để đánh giá mức độ tiếp cận và khả năng ứng dụng công nghệ vào đời sống.
Để bảo đảm khả năng tiếp cận rộng khắp, các Tổ Công nghệ số cộng đồng triển khai ba phương thức hỗ trợ.
Thứ nhất, lực lượng trực tiếp đến từng hộ gia đình theo danh sách đã được phân loại, ưu tiên những người cần hỗ trợ nhiều hơn.
Thứ hai, bố trí các bàn hướng dẫn cố định tại Bộ phận Một cửa, nhà văn hóa, chợ, trường học và trạm y tế.
Thứ ba, tổ chức các đội hình lưu động đến những địa điểm tập trung đông người để hướng dẫn, giải đáp vướng mắc và hỗ trợ thực hành.
Tại các buổi triển khai, đại diện các đơn vị chuyên môn thuộc Sở Khoa học và Công nghệ, Công an thành phố đã hướng dẫn cách xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện chiến dịch, đồng thời phổ biến những nội dung liên quan đến các dịch vụ số thiết yếu, trong đó có nền tảng VNeID và một số ứng dụng số phổ biến khác.
Thông qua các hình thức hỗ trợ linh hoạt, thành phố hướng đến việc giúp người dân từng bước tiếp cận các tiện ích số trong những hoạt động hằng ngày, từ thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến, sử dụng định danh điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt đến khai thác sổ sức khỏe điện tử và tham gia thương mại điện tử. Đây cũng là những lĩnh vực có khả năng tạo ra lợi ích trực tiếp, giúp người dân nhận thấy hiệu quả của chuyển đổi số trong đời sống.
Lấy kết quả sử dụng thực tế làm thước đo
Để chiến dịch được triển khai thống nhất và có thể đánh giá bằng kết quả cụ thể, Cần Thơ đặt ra bảy chỉ tiêu trọng tâm. Trong đó, 100% Tổ Công nghệ số cộng đồng phải ra quân đồng loạt trong đợt cao điểm; 100% công chức và thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng hoàn thành học tập trên nền tảng “Bình dân học vụ số.”
Thành phố đồng thời đặt mục tiêu tối thiểu 85% người dân trưởng thành đã kích hoạt tài khoản VNeID mức 2 tham gia học tập trên nền tảng “Bình dân học vụ số;" 100% trang thông tin điện tử cấp xã đăng tải thông tin về chiến dịch liên tục trong thời gian triển khai.
Đáng chú ý, chỉ tiêu gắn trực tiếp với kết quả chuyển đổi số trong cộng đồng là phấn đấu trên 80% người dân trưởng thành phát sinh ít nhất một giao dịch dịch vụ số thiết yếu có minh chứng xác nhận. Các giao dịch được tính đến gồm sử dụng dịch vụ công trực tuyến, VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt, sổ sức khỏe điện tử và thương mại điện tử.
Bên cạnh đó, mỗi địa phương phải xây dựng tối thiểu một mô hình thanh toán không dùng tiền mặt, tuyến đường 4.0 hoặc chợ 4.0; đồng thời đề xuất ít nhất một cách làm sáng tạo, hiệu quả trong phổ cập kỹ năng số để báo cáo và nhân rộng. Những mô hình này không chỉ tạo môi trường thực hành cho người dân mà còn góp phần đưa các tiện ích số vào hoạt động kinh doanh, tiêu dùng và sinh hoạt cộng đồng.
Việc xác định các chỉ tiêu cụ thể cho thấy chiến dịch không dừng ở hoạt động vận động, nâng cao nhận thức, mà hướng đến những thay đổi có thể kiểm chứng trong hành vi sử dụng công nghệ của người dân. Đây cũng là yêu cầu quan trọng trong triển khai chuyển đổi số ở cơ sở: các nền tảng và dịch vụ phải thực sự được sử dụng, tạo thuận lợi cho người dân và mang lại hiệu quả trong giải quyết công việc hằng ngày.
Gắn với việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, chiến dịch 60 ngày của Cần Thơ đặt trọng tâm vào khâu đưa công nghệ đến với từng người dân, biến khả năng tiếp cận thành năng lực sử dụng và từng bước hình thành thói quen số. Khi người dân có thể tự thực hiện các giao dịch trực tuyến, chủ động khai thác tiện ích số và tham gia các hoạt động kinh tế trên môi trường số, chuyển đổi số sẽ có thêm nền tảng để lan tỏa bền vững trong cộng đồng.
Với tinh thần “Rõ người-Rõ việc-Rõ trách nhiệm-Rõ tiến độ-Rõ kết quả-Rõ sản phẩm,” thành phố Cần Thơ hướng đến việc cụ thể hóa các mục tiêu chuyển đổi số bằng những nhiệm vụ rõ ràng, có kết quả đo lường được.
Từ mạng lưới Tổ Công nghệ số cộng đồng đến hoạt động hướng dẫn trực tiếp tại từng hộ gia đình, chiến dịch góp phần đưa công nghệ số đến gần hơn với đời sống, tạo điều kiện để người dân chủ động tham gia và từng bước làm chủ các dịch vụ số trong quá trình phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số./.
Chuyển đổi số: Thành công từ giải những “bài toán” nhỏ nhất hằng ngày
Chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy giá trị khi giúp người dân giải quyết công việc thuận tiện hơn, tiếp cận thông tin dễ dàng hơn và chủ động sử dụng công nghệ trong đời sống.
