Cựu Vụ trưởng Vụ châu Âu Bộ Ngoại giao Nhật Bản Kazuhiko Togo ngày 27/3 đã thúcgiục chính phủ của Thủ tướng Shinzo Abe đẩy nhanh đàm phán tranh chấp lãnh thổvới Nga vì “cửa sổ cơ hội” giải quyết vấn đề này chỉ tồn tại đến “cuối năm nay.”
Ông Togo, người từng chịu trách nhiệm đàm phán về nhóm đảo tranh chấp ởngoài khơi Hokkaido, cho rằng “gần như là mắc tội” khi Nhật Bản đã không có bấtcứ hành động nào kể từ tháng 3/2012, khi Thủ tướng Nga khi đó là ông Putin thểhiện ý định sẵn sàng giải quyết dứt điểm tranh chấp.
Theo ông Togo, chính Nhật Bản là nước đang yêu cầu rất nghiêm túc việcthay đổi thực trạng hiện nay và điều này sẽ không xảy ra nếu Thủ tướng Abe tìmcách đòi trao trả lại tất cả bốn hòn đảo.
Ông Togo đã đề xuất giải pháp “2 + Alpha,” theo đó Nga trao trả hai đảoShikotan và Habomai cho Nhật Bản, còn “Alpha” là tình trạng của hai đảo Etorofuvà Kunashiri mà hai nước chưa đạt được thỏa thuận.
Ông Togo cho rằng Thủ tướng Abe cần thúc đẩy đàm phán với phần “Alpha” nhỏnhất có thể và nếu Nhật Bản không nắm được cơ hội này, “câu trả lời sẽ là Zero.”
Nhật Bản và Nga đang thu xếp cuộc gặp thượng đỉnh giữa Thủ tướng Abe vàTổng thống Putin vào cuối tháng Tư, nhưng ông Togo cho rằng sẽ không có kết quảđáng kể nào trong giải quyết tranh chấp lãnh thổ tại cuộc gặp này.
Tranh chấp bốn hòn đảo do Nga kiểm soát đã khiến cho hai nước không thể kýhiệp ước hòa bình. Liên Xô cũ đã chiếm các hòn đảo này sau khi Nhật Bản đầu hàngtrong chiến tranh thế giới 2 (15/8/1945).
Theo Tuyên bố chung Nhật-Liên Xô năm 1956, đảo Shikotan và nhóm đảoHabomai sẽ được trao trả cho Nhật Bản sau khi ký hiệp ước hòa bình.
Năm 2001, Nhật Bản và Nga đã nhất trí xác định rằng tuyên bố chung 1956 làđiểm khởi đầu cho các cuộc đàm phán thúc đẩy ký kết hiệp ước hòa bình.
Nhật Bản giữ quan điểm linh hoạt về thời điểm, hình thức và điều kiện traotrả, miễn là Nga thừa nhận chủ quyền của Nhật Bản đối với tất cả bốn đảo./.
Minh Sơn/Tokyo (Vietnam+)